اجازه ندهیم فصل گرما بهانه‌ای برای نابودی میراث سبز شیراز و تبدیل بهشت سبز این شهر به خاکستر شود

جلال‌الدین عرفانی – شهر مردم

باغات قصردشت به عنوان ریه‌های تنفسی و هویت تاریخی کلان‌شهر شیراز، سال‌هاست که در برابر هجمه بتن و سیمان مقاومت می‌کنند. این پهنه زمردین که روزگاری نماد طراوت و شکوه شیراز بود، اکنون با تهدیدات چندجانبه‌ای دست و پنجه نرم می‌کند. از سویی کم‌آبی و خشکسالی، ریشه درختان کهن را هدف گرفته است و از سوی دیگر، سوداگرانی که به دنبال تبدیل این اراضی به برج‌های مسکونی هستند، در کمین نشسته‌اند. با فرارسیدن فصل گرما، نگرانی‌ها پیرامون آتش‌سوزی‌های عمدی به بهانه خشک شدن علف‌های هرز دوچندان شده است و در کنار این‌ها، دغدغه‌های شهروندان و باغداران بومی درباره تبعیض در برخورد با تخلفات ساختمانی و لزوم شفافیت در مدیریت منابع آبی، ضرورت یک پاسخگویی صریح را ایجاب می‌کرد.

رئیس ناحیه ویژه باغات منطقه ۱۲ شهرداری شیراز در گفت‌و‌گوی اختصاصی با خبرنگار «شهر مردم» گفت: در حال حاضر و بر اساس آخرین پایش‌های صورت گرفته، حدود ۱۴۵۰ هکتار از باغات قصردشت در محدوده استحفاظی ناحیه ویژه باغات قرار دارد که در پنج پهنه تعریف شده‌اند.

بیژن زارعی اضافه کرد: از این مساحت حدود ۹۰۰ هکتار به عنوان باغات «گروه یک» و اراضی تثبیت‌شده قرار گرفته که تحت نظارت شدید هستند و اجازه هیچگونه ساخت در راستای صیانت هوشمند از این میراث داده نمی‌شود و در همین ارتباط قراردادی با پیمانکار بخش خصوصی جهت مستندسازی در حال انجام است، بر این اساس هم اکنون برای حدود ۴۰۰ هکتار از باغات گروه یک قرارداد رقومی‌سازی و صدور شناسنامه منعقد شده است و این پروژه هم‌اکنون در مرحله اجرا قرار دارد.

وی در خصوص اراضی که به تملک شهرداری درآمده‌اند نیز تصریح کرد: تاکنون حدود ۳۰۰ هکتار از باغات توسط شهرداری شیراز تملک شده که برای بیش از ۵۰ درصد این اراضی، شناسنامه درختی جامع صادر گردیده است، در این شناسنامه‌ها، اطلاعات بسیار دقیقی از جمله نوع گونه‌های گیاهی، سن تقریبی و تعداد دقیق درختان ثبت شده است تا راه بر هرگونه حذف فیزیکی یا آسیب به درختان در سایه عدم نظارت بسته شود.

مهندسی منابع آب؛ از تصفیه‌خانه لوکال تا چاه‌های استراتژیک

موضوع حیاتی تأمین آب در ماه‌های گرم پیش رو، محور دیگر این گفتگو بود، زارعی در پاسخ به سوالی درباره تمهیدات آبیاری اظهار کرد: در خصوص تصفیه‌خانه لوکال این پروژه با ظرفیت تأمین یک‌صد لیتر بر ثانیه هم‌اکنون در مدار بهره‌برداری است و به‌زودی بهره‌برداری می‌رسد، ورود این حجم از آب به چرخه آبیاری، تأثیر شایانی در پایداری فضای سبز منطقه داشته است.

وی با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای این حوزه گفت: در کنار تصفیه‌خانه لوکال عملیات حفر سه حلقه چاه جدید برای تأمین منابع آبی پایدار آغاز شده است که بر اساس زمان‌بندی، اولین حلقه چاه ظرف دو ماه آینده به بهره‌برداری کامل می‌رسد و دو حلقه دیگر نیز در ماه‌های پس از آن وارد مدار خواهند شد تا در اوج گرمای تابستان، درختان با بحران کم‌آبی روبرو نشوند.

رئیس ناحیه ویژه باغات قصردشت با تاکید بر لزوم دانش‌بنیان کردن فرآیند آبیاری افزود: دانشگاه کشاورزی شیراز به عنوان مشاور علمی و فنی پروژه انتخاب شده است تا با بررسی‌های میدانی، راهکارهای اجرایی جهت اصلاح روش‌های آبیاری و جایگزینی شیوه‌های سنتی با روش‌های نوین و مکانیزه را تدوین کند.

وی ادامه داد: نشست‌های تخصصی و مستمری با میراب‌ها و باغداران منطقه برگزار شده است تا با همکاری دوسویه، مدیریت مصرف آب به صورت کاملاً بهینه و بر اساس عدالت در توزیع انجام گیرد.

شفافیت در پرونده‌های جنجالی؛ از قنات خیرات تا حریق‌های چمران

زارعی در خصوص ورود فاضلاب به قنات تاریخی خیرات و نگرانی‌های زیست‌محیطی پیرامون آن نیز تصریح کرد: قنات خیرات خارج از محدوده مستقیم استحفاظی و مدیریتی ناحیه ویژه باغات قرار دارد، با این حال، پیگیری وضعیت این قنات به دلیل اهمیت آن در اکوسیستم منطقه، توسط سازمان سیما و منظر و همچنین معاونت اجرایی شهرداری شیراز در حال انجام است تا از ورود هرگونه آلودگی و فاضلاب به این شریان حیاتی ممانعت به عمل آید.

وی در خصوص آتش سوزی‌های پی‌درپی در باغ‌های بلوار چمران و سرنوشت پرونده آتش‌سوزی بزرگ سال گذشته در یکی از همین باغات که جنجالی شد هم توضیح داد: پلاک‌های آسیب‌دیده در بلوار چمران، از جمله باغ ۶ هکتاری که سال گذشته دچار حریق شد و پلاک یک هکتاری که اخیراً در آتش سوخت، به هیچ عنوان در حیطه اختیارات و وظایف ناحیه ویژه باغات منطقه ۱۲ نیستند، این اراضی به طور کامل در محدوده مدیریت شهرداری منطقه یک قرار دارند و مسئولیت نظارت، پیشگیری و پاسخگویی در قبال حوادث آن‌ها بر عهده آن منطقه است و نباید فعالیت‌های تخصصی ناحیه ویژه باغات با حوادث این محدوده گره بخورد و قطعا مسئولین این منطقه این پرونده را پیگیری کرده‌اند.

زارعی در خصوص موضوع گله‌مندی قدیمی برخی باغداران مبنی بر وجود تبعیض در ساخت‌وساز در محدوده باغات اظهار کرد: طبق مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری، تمامی باغات قصردشت خارج از محدوده شهر و در حریم قرار دارند، بنابراین نظارت بر آن‌ها با حساسیت و دقت مضاعف انجام می‌شود.

وی با اشاره به اقدامات نظارتی افزود: در این دوره مدیریت شهری و به‌ویژه در شورای ششم، گشت‌های مشترک بین شهرداری و سازمان جهاد کشاورزی شکل گرفته و در همین چند سال اخیر، جلسات متعددی با دادستان شیراز برگزار که منجر به تصمیمات خوبی شده است؛ از جمله صدور و اجرای چندین حکم قطعی تخریب برای بناهای غیرمجاز در قلب باغات که توسط حوزه معاونت خدمات شهری اجرایی شده است.

مدیر منطقه ۱۲ شهرداری شیراز اضافه کرد: هیچ پلاک یا شخصی، از چتر قانون مستثنی نیست و مدیریت شهری در برخورد با تخلفات ساخت‌وساز با هیچ‌کس مماشات نخواهد کرد و با کسی در زمینه تخریب باغات تعارف نداریم.

احیای اراضی رها شده و مقابله با کانون‌های خطر آتش‌سوزی

وی در خصوص وضعیت زمین‌های بدون درخت و رها شده در دل باغات نظیر اراضی کوچه شهید رمضانی که تبدیل به زمین باز و بیابانی شده نیز اعلام کرد: تاکنون حدود پنج هکتار از این اراضی رها شده توسط شهرداری احیا گردیده است، در خصوص زمین‌های خیابان شهید رمضانی نیز بخشی از پلاک‌ها توسط شهرداری تملک شده است که پس از اتمام مراحل ثبتی و تجمیع اسناد، بلافاصله اقدام به کشت درخت و احیای فضای سبز در این نقاط خواهد شد.

زارعی با اشاره به تمهیدات ویژه برای فصل گرما و مقابله با آتش‌سوزی‌های احتمالی توضیح داد: در راستای حضور به موقع در زمان آتش‌سوزی‌های احتمالی یک ایستگاه آتش‌نشانی در بلوار شاهد مستقر شده و ایستگاه دیگری نیز در دست احداث است تا زمان واکنش به حوادث به حداقل برسد.

وی با تشریح اقدامات پیشگیرانه نیز بیان کرد: در همین راستا عملیات شخم زدن زمین‌های بایر، علف‌زنی گسترده جهت حذف پوشش گیاهی خشک و جمع‌آوری ضایعات اشتعال‌زا به طور روزانه در حال انجام است، همچنین از طریق ارسال پیامک‌های هشداری و نصب بنرهای اطلاع‌رسانی در خیابان‌های اصلی و ورودی باغات، آگاهی‌بخشی لازم به مالکان صورت گرفته است.

وی تصریح کرد: نشست‌های هماهنگی با سایر ادارات ذی‌ربط برای برخورد با متخلفانی که عمداً اقدام به ایجاد حریق می‌کنند در جریان است تا اجازه ندهیم فصل گرما بهانه‌ای برای نابودی میراث سبز شیراز و تبدیل بهشت سبز شیراز به خاکستر شود.