رئیس سازمان بهزیستی کشور در شورای اجتماعی استان فارس :
بانک زمان مدلی است که در آن افراد خدمات تخصصی خود را بدون دریافت پول ارائه میدهند و بهجای آن زمان ذخیره میکنند؛ برای مثال، یک پزشک میتواند روزانه دو ساعت خدمت ارائه دهد و دو ساعت زمان ذخیره کند تا در آینده از خدمات دیگران بهرهمند شود
فرخنده آشوری – شهر مردم
دومین شورای اجتماعی استان فارس با حضور رییس بهزیستی کشور برگزار شد و مسئولان اجتماعی و فرهنگی استان فارس از دغدغههای اجتماعی خود سخن گفتند و از معاون وزیر خواستند تا مطالبات انها را به گوش مسئولان کشوری برساند.
سید محمدحسن موسوی، مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری فارس با اشاره به تحولات اخیر و برخی تهدیدها علیه کشور اظهار کرد: دشمنان همواره تلاش کردهاند با تضعیف روحیه جمعی و کاهش تابآوری اجتماعی و اقتصادی مردم ایران به اهداف خود برسند، اما تجربه تاریخی نشان داده است که روح همبستگی و انسجام ملی در جامعه ایرانی همواره مانع تحقق این اهداف شده است.
طرح پیشرفت محلهمحور با هدف افزایش مشارکت مردم در استان در حال اجراست
وی با بیان اینکه تقویت سرمایه اجتماعی و مشارکت مردمی از مهمترین راهکارهای مقابله با آسیبهای اجتماعی است، افزود: یکی از برنامههای مهم دولت در این زمینه اجرای طرح «پیشرفت و توسعه محلهمحور» است که از اول مهرماه سال ۱۴۰۴ از سوی وزارت کشور به استانها ابلاغ شده است.
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری فارس ادامه داد: هدف اصلی این طرح شناسایی، رصد و حل مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بهداشتی در سطح محلهها با مشارکت مستقیم مردم است تا سطح رضایت عمومی افزایش یابد.
موسوی با اشاره به ساختار اجرایی این طرح توضیح داد: در چارچوب طرح محلهمحور، شوراهای محله به عنوان حلقه واسط میان مردم و دستگاههای اجرایی تشکیل میشوند و در این شوراها معتمدین محلی، فعالان اجتماعی، نمایندگان تشکلهای مردمنهاد، بسیج، مساجد و دستگاههای مرتبط حضور دارند.
وی بیان کرد: این شوراها وظیفه دارند مسائل و مشکلات محلات را شناسایی کرده و با تشکیل کمیتههای تخصصی در حوزههایی مانند بهداشت، ورزش و نشاط اجتماعی، امنیت و مسائل حقوقی برای حل آنها برنامهریزی کنند.
مدیرکل امور اجتماعی استانداری فارس با اشاره به همکاری دستگاههای مختلف در اجرای این طرح عنوان کرد: در سطح استان دستگاههایی همچون سپاه، سازمان تبلیغات اسلامی، شهرداریها، دادگستری و تشکلهای مردمی در اجرای طرح محلهمحور مشارکت دارند و این همکاری نقش مهمی در موفقیت طرح خواهد داشت.
وی همچنین به ظرفیتهای طرح بازآفرینی شهری اشاره کرد و یادآور شد: با توجه به اینکه این طرح دارای ساختار اجرایی و اعتبارات مشخص است، تلاش شده است رویکرد فرهنگی و اجتماعی طرح محلهمحور به برنامههای بازآفرینی شهری اضافه شود تا از ظرفیتهای موجود برای اجرای بهتر این برنامه استفاده شود.
موسوی درباره روند اجرای طرح در استان فارس نیز توضیح داد: تاکنون حدود ۴۳ درصد از محلات شهری استان بر اساس ساختار جدید فعال شدهاند و در مناطق روستایی نیز حدود ۲۱ درصد از روستاها تحت پوشش این طرح قرار گرفتهاند.
وی اعلام کرد: هدفگذاری ما این است که تا پایان شهریورماه میزان پوشش طرح در شهرهای استان به ۷۰ درصد و در روستاها به ۵۰ درصد برسد.
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری فارس با اشاره به جایگاه استان در اجرای این طرح تاکید کرد: با توجه به اقداماتی که تاکنون انجام شده است، فارس در میان استانهای کشور از نظر میزان فعالسازی محلات شهری و روستایی در طرح محلهمحور در جایگاه مناسبی قرار دارد.
وی در پایان از دستگاههای اجرایی استان درخواست کرد تا با استفاده از ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی و همچنین مشارکت مردم، زمینه اجرای هرچه بهتر طرح پیشرفت محلهمحور در استان فارس را فراهم کنند.
هر ۲۵ هزار نفر در فارس فقط یک مددکار اجتماعی دارند
حمید گودرزی، مدیرکل بهزیستی استان فارس، نیز در این نشست از کمبود نیروی متخصص در مراکز اورژانس اجتماعی استان خبر داد و گفت: در حال حاضر به ازای هر ۲۵ هزار نفر جمعیت تنها یک کارشناس اجتماعی در استان فعالیت میکند، در حالی که در شرایط مطلوب باید به ازای هر ۶ هزار نفر یک نیروی متخصص وجود داشته باشد.
وی با اشاره به نقش مهم اورژانس اجتماعی در کاهش آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: رویکرد اورژانس اجتماعی فعالانه است و برخلاف بسیاری از خدمات که مردم باید به آن مراجعه کنند، این مراکز به سراغ افراد در معرض آسیب میروند تا خدمات تخصصی مددکاری، روانشناسی و حمایتی را ارائه دهند.
مدیرکل بهزیستی فارس افزود: خدمات اورژانس اجتماعی به صورت رایگان و در دسترس عموم مردم ارائه میشود و پوشش گسترده آسیبهای اجتماعی باعث شده است تا اهمیت این مراکز بیش از پیش افزایش یابد.
به گفته وی، فعالیت این مراکز تأثیر مستقیمی بر سلامت روان جامعه دارد و سرمایهگذاری در این حوزه میتواند از بروز آسیبهای پرهزینه فردی و اجتماعی جلوگیری کند.
گودرزی با بیان اینکه در حال حاضر ۲۷ مرکز اورژانس اجتماعی در ۲۶ شهرستان استان فعال هستند، خاطرنشان کرد: ۲ مرکز در شیراز و ۲۵ مرکز در سایر شهرستانها فعالیت میکنند که این مراکز در سه سطح یک، دو و سه تقسیمبندی شدهاند که مرکز سطح یک در مرکز استان به صورت شبانهروزی فعالیت دارد.
وی ادامه داد: طبق دستورالعملها، راهاندازی مراکز اورژانس اجتماعی در شهرستانهای دارای جمعیت بیش از ۵۰ هزار نفر پیشبینی شده است و در حال حاضر ۱۱ شهرستان استان فاقد این مرکز هستند که برای راهاندازی آنها برنامهریزی شده است.
مدیرکل بهزیستی فارس با اشاره به وضعیت نیروی انسانی در این مراکز اعلام کرد: در مجموع ۲۲۷ نفر شامل روانشناس، مددکار اجتماعی، راننده، نیروهای خدماتی و نگهبان در مراکز اورژانس اجتماعی استان مشغول فعالیت هستند؛ همچنین ۲۲ خودرو برای ارائه خدمات در اختیار این مراکز قرار دارد که ۱۳ دستگاه آن خودروهای مناسبسازی شده اورژانس اجتماعی و مابقی استیجاری است.
وی متذکر شد: استفاده از خودروهای استیجاری مشکلاتی ایجاد کرده است، چراکه خودروهای اختصاصی اورژانس اجتماعی به عنوان نماد این خدمات شناخته میشوند و اعتماد بیشتری در میان مردم ایجاد میکنند.
گودرزی در این جلسه به آمار تماسهای ثبت شده در خط ۱۲۳ اورژانس اجتماعی نیز اشاره کرد و اوضیح داد: در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۳ هزار تماس، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۳ هزار تماس و از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون بیش از ۱۱ هزار تماس در این سامانه ثبت شده است که نشاندهنده افزایش آسیبهای اجتماعی و همچنین افزایش آگاهی و اعتماد مردم به اورژانس اجتماعی است.
به گفته وی، بیشترین تماسهای ثبت شده مربوط به کودکآزاری، اختلافات حاد خانوادگی و همسرآزاری بوده است و در سال جاری موضوع اقدام به خودکشی نیز افزایش قابل توجهی داشته است.
مدیرکل بهزیستی فارس همچنین با اشاره به مأموریتهای تیمهای خدمات سیار اورژانس اجتماعی اظهار کرد: این تیمها در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۱ هزار مأموریت و در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۸ هزار مأموریت انجام دادهاند و از ابتدای سال جاری نیز هزاران مأموریت ثبت شده است.
وی یادآور شد: اورژانس اجتماعی در بحرانهای مختلف نیز فعال هستند و از جمله در سیل سال گذشته در پنج شهرستان جهرم، فسا، داراب، فراشبند و استهبان، خدمات روانی و اجتماعی به بیش از ۳۰۰ نفر از آسیبدیدگان ارائه شد.
گودرزی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت کودکان کار در استان اشاره کرد و تصریح کرد: در استان فارس ۶ مرکز ویژه کودکان کار و خیابان فعال است که سه مرکز شبانهروزی در شیراز و سه مرکز روزانه در شیراز و شهرستان لار فعالیت میکنند.
وی ابراز کرد: بر اساس آمار موجود، ۵۹ درصد از کودکان تحت پوشش ایرانی و ۴۱ درصد غیرایرانی هستند؛ همچنین ۷۰ درصد از این کودکان پسر و ۳۰ درصد دختر هستند و بیشترین نوع فعالیت آنها دستفروشی و جمعآوری ضایعات است.
مدیرکل بهزیستی فارس در پایان با اشاره به نیازهای استان در این حوزه بیان کرد: با توجه به شرایط خاص استان فارس به عنوان قطب درمانی جنوب کشور و وجود جاذبههای متعدد فرهنگی، مذهبی و گردشگری، راهاندازی مراکز جدید اورژانس اجتماعی در برخی شهرستانها ضروری است؛ همچنین ایجاد ۲ مرکز جدید برای ساماندهی کودکان کار در مناطق شمالغرب و جنوب شیراز از مهمترین مطالبات در این حوزه به شمار میرود.
درخواست گودرزی در ابن جلسه اختصاص اعتبارات استانی و استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی دستگاهها، فراهم ساختن زمینه تقویت و توسعه خدمات اورژانس اجتماعی در استان فارس بود.
نماینده دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مدیرکل آموزش و پرورش فارس و مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس نیز در این جلسه به بیان دغدغههای اجتماعی به ویژه در حوزه خودکشی و افزایش آمار آن و راهکارها پرداختند که نماینده علوم پزشکی از شهردار شیراز درخواست کمک کرد تا در مورد این آسیب اجتماعی با تمام ظرفیت خود ورود کند و به دانشگاه یاری رساند.
مدیریت واحد شهری، راهکار حل بخشی از مسائل اجتماعی
محمدحسن اسدی، شهردار شیراز بعد از شنیدن سخنان دیگران به ویژه نماینده دانشگاه علوم پزشکی شیراز و درخواست از او با اشاره به نحوه تعریف و مدیریت منابع در حوزه مسائل اجتماعی گفت: مسیری که طی سالیان و دهههای گذشته در کشور برای مواجهه با مسائل اجتماعی طی شده، اگر از ابتدا بهدرستی طراحی و تبیین میشد، امروز بسیاری از چالشها با چنین پیچیدگی و گستردگی روبهرو نبود و برای حل آنها نیاز به طرح ارقامی مانند ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ میلیارد تومان مطرح نمیشد.
وی اضافه کرد: در مقیاس مدیریت شهری این اعداد چندان بزرگ محسوب نمیشود؛ بهگونهای که در شهرداری، رقمی حدود ۳۰ میلیارد تومان معادل تأمین یک دستگاه اتوبوس شهری است و ۱۰ میلیارد تومان نیز تقریباً معادل قیمت یک واحد آپارتمان در همین اطراف شهر به شمار میرود؛ آن هم در مناطقی که در زمره مناطق پایینتر شهری قرار میگیرند.
اسدی با اشاره به اینکه مسائل اجتماعی دامنهای گسترده و پیچیده دارند، تأکید کرد: وقتی از حل آسیبهای اجتماعی سخن گفته میشود، باید توجه داشت که چنین ارقامی در مقیاس واقعی این مسائل چندان بزرگ نیست.
شهردار شیراز خاطرنشان کرد: با این حال مشکل زمانی شکل میگیرد که همین منابع محدود نیز بهصورت پراکنده، جزیرهای و بدون یک مدیریت منسجم هزینه میشود؛ شرایطی که باعث میشود اثرگذاری لازم حاصل نشود و روند حل مشکلات اجتماعی با کندی و دشواری بیشتری همراه گردد.
وی سخنان خود را با چند سوال دنبال کرد: آیا واقعاً بودجه شهرداریها باید فقط صرف کارهای عمرانی شود؟ زباله جمع کنیم؟ درخت بکاریم؟ آرامستان ایجاد کنیم؟ میدان بسازیم؟ و آسفالت انجام دهیم؟ خواهش من این است که موضوعات ریشهای و مدیریت واحد و یکپارچه شهری دنبال شود تا بخشی از این مشکلات قابل حل باشد.
اسدی در ادامه با اشاره به پیشنهاد مطرحشده برای تأمین فضا عنوان کرد: در خصوص تقاضایی که از شهرداری درباره دو مکان یا چهار مکان برای فعالیتهای اجتماعی مطرح شد، اگر در این جلسه مصوب شود آن را بررسی میکنم، اگر اختیار آن با شهرداری باشد حتماً همکاری خواهیم کرد و در غیر این صورت از شورای شهر مجوز میگیریم تا از تاریخ یک مرداد بتوانیم این دو مکان را اختصاص دهیم.
وی با تأکید بر ضرورت نگاه منسجم در سیاستگذاریهای اجتماعی توضیح داد: اگر منابع و ظرفیتها بهصورت هدفمند و هماهنگ در مسیر کاهش آسیبهای اجتماعی به کار گرفته شود، حتی با همین امکانات نیز میتوان نتایج مؤثرتری به دست آورد و روند رسیدگی به مسائل اجتماعی را ساماندهی کرد.
سید جواد حسینی، معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور، در جریان سفر به استان فارس و حضور در نشست شورای اجتماعی این استان، با اشاره به جایگاه فرهنگی فارس اظهار کرد: فارس و بهویژه شیراز، خاستگاه ادب، هنر و اندیشه و کانون تمدن و فرهنگ ایرانی است و حضور در این استان برای من توفیقی ارزشمند محسوب میشود.
وی با قدردانی از استاندار فارس افزود: دکتر امیری از اساتید و مدیران باسابقه کشور هستند و بنده از سالها پیش، بهویژه در حوزه آموزش، با ایشان ارتباط داشتهام و برایشان احترام ویژهای قائلم.
تأکید بر رویکرد محلهمحوری واقعی
رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه در ابتدا تصور میکرد این نشست صرفاً به مسائل سازمان بهزیستی اختصاص دارد، ابراز کرد: با توضیحاتی که ارائه شد، روشن شد که موضوعات اجتماعی نیازمند نگاهی فراتر و مسئلهمحور است؛ ما معمولاً در حوزه اجتماعی به توصیف، طبقهبندی و ریشهیابی میپردازیم، اما آنچه اهمیت دارد ورود عملیاتی و حل مسئله است.
حسینی با تشریح سه رویکرد در حوزه محلهمحوری اظهار کرد: رویکرد نخست، دولتمحور است که در آن دولت تلاش میکند با برنامههای خود مشکلات را حل کند، اما معمولاً حجم مسائل از ظرفیت مداخلات دولتی پیشی میگیرد؛ رویکرد دوم، ساختارمحور است که بر ایجاد کمیتهها و ساختارهای محلی تمرکز دارد، اما تجربه نشان داده این ساختارها نیز لزوماً به اثربخشی مطلوب منجر نشدهاند.
وی ادامه داد: رویکرد سوم که امروز در دنیا نیز دنبال میشود و مورد تأکید رئیسجمهور قرار دارد، محلهمحوری واقعی است؛ یعنی بیدارسازی ظرفیتهای مردم در درون محلات، توانمندسازی آنان با رویکردهای شناختی و مهارتی، تبدیل مردم به تسهیلگران و کنشگران اجتماعی و سپردن شناسایی مسائل و ارائه راهحل به خود جامعه محلی، در حالی که دولت نقش پشتیبان را ایفا میکند.
حسینی با اشاره به اجرای طرح «توانبخشی مبتنی بر جامعه» (CBR) در سازمان بهزیستی توضیح داد: این طرح سالهاست اجرا میشود و اکنون حدود ۹ هزار مرکز در کشور فعال است. CBR نمونهای موفق از محلهمحوری است که توانسته افراد دارای معلولیت را در بستر جامعه توانمند کند.
وی در همین راستا به نمونهای از استان فارس اشاره کرد و یادآور شد: یکی از شهروندان کازرونی که با ۷۵ درصد معلولیت متولد شده بود و سالها در انزوا زندگی میکرد، با حضور در نشستهای محلی CBR توانمند شد و امروز به یک کارآفرین برتر تبدیل شده و برای حدود هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است، این نمونه نشان میدهد که چگونه یک حادثه تلخ میتواند با مداخله اجتماعی درست به فرصت تبدیل شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از راهاندازی ۱۹۷ پایگاه «سلام» در شیراز خبر داد و تاکید کرد: این پایگاهها با هدف تقویت رویکرد محلهمحوری ایجاد شدهاند و باید بهصورت جدی فعال شوند.
حسینی با اشاره به تکلیف قانونی سازمان در برنامه هفتم توسعه برای راهاندازی «بانک زمان» اظهار کرد: بانک زمان مدلی است که در آن افراد خدمات تخصصی خود را بدون دریافت پول ارائه میدهند و بهجای آن زمان ذخیره میکنند؛ برای مثال، یک پزشک میتواند روزانه دو ساعت خدمت ارائه دهد و دو ساعت زمان ذخیره کند تا در آینده از خدمات دیگران بهرهمند شود.
وی تصریح کرد: نسخه بومیسازیشده این طرح با همکاری دانشگاه صنعتی شریف طراحی شده و قرار است بهصورت پایلوت در یکی از مناطق شیراز اجرا شود؛ در صورت موفقیت، این طرح با حمایت استانداری در سطح گستردهتری توسعه خواهد یافت.
افزایش مشارکت اجتماعی در شرایط بحران
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به مشارکت مردم در بحرانهای اخیر گفت: برخلاف بسیاری از جنگهای جهان که مشارکت اجتماعی کاهش مییابد، در این دوره شاهد افزایش چشمگیر کمکهای مردمی بودیم؛ بهگونهای که تنها به سازمان بهزیستی یکهزار و ۷۰۰ میلیارد تومان کمک شد که نسبت به مدت مشابه رشد ۴۰۰ درصدی داشته است.
حسینی با تأکید بر اهمیت اورژانس اجتماعی تاکید کرد: سازمان بهزیستی با در اختیار داشتن ۱۲ هزار نیروی متخصص شامل روانشناسان و مددکاران اجتماعی، یکی از حرفهایترین ظرفیتها را برای مداخله در بحرانهایی مانند خودکشی دارد.
وی متذکر شد: در استان فارس ۲۷ مرکز اورژانس اجتماعی در ۲۶ شهرستان فعال است، اما ۱۱ شهرستان فاقد این مرکز هستند؛ تعهد میکنیم امسال پنج مرکز جدید در شهرستانهایی از جمله مهر، زرقان و گراش راهاندازی شود و بخشی از نیروهای جدیدالاستخدام به این مراکز اختصاص یابد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به آمارهای حوزه خودکشی خاطرنشان کرد: بهازای هر مورد فوت ناشی از خودکشی، حدود ۲۰ مورد اقدام ناموفق وجود دارد؛ افرادی که یکبار اقدام به خودکشی کردهاند، در معرض خطر بسیار بالاتری برای اقدام مجدد قرار دارند که تجربه نشان داده است مداخلات حرفهای میتواند تا ۸۰ درصد در پیشگیری مؤثر باشد.
وی از اجرای طرحی مشترک با همکاری دانشگاه علوم پزشکی، آموزش و پرورش و سایر دستگاهها برای رصد و مداخله فعال در موارد اقدام به خودکشی خبر داد و تاکید کرد: در صورت اجرای این طرح در شیراز، میتوان دستکم ۵۰ درصد از موارد خودکشی را کاهش داد.
حسینی همچنین به اجرای طرح ملی رصد سلامت روان با هدف شناسایی و مداخله در اختلالات پس از بحران اشاره کرد و افزود: در چهار ماه نخست پس از هر بحران باید غربالگری و مداخله انجام شود تا آسیبها مزمن نشود؛ در این طرح، افراد بر اساس میزان خطر در سه سطح دستهبندی و خدمات متناسب دریافت میکنند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از سخنان خود از افزایش اعتبارات حوزه اجتماعی استان فارس خبر داد و اعلام کرد: اعتبارات این حوزه دستکم دو برابر افزایش خواهد یافت.
وی همچنین از اجرای برنامههای زیر در استان خبر داد: راهاندازی دو نیروگاه خورشیدی سه مگاواتی با ایجاد اشتغال برای ۶۰۰ نفر در هر پروژه، آموزش مهارتی به یکهزار و ۲۰۰ نفر و حمایت تحصیلی از ۱۳ هزار دانشآموز و دانشجو، تعهد ساخت ۷۴۳ واحد مسکونی با استفاده از تسهیلات کمبهره و کمکهای بلاعوض، بیمه رایگان تمامی زنان سرپرست خانوار روستایی و عشایری استان، توسعه مراکز «مثبت زندگی» و پوشش بیش از ۵۲ هزار پرونده پشت نوبتی و تخصیص ۳۵ میلیارد تومان برای حمایت حملونقل درونشهری ۶ هزار نفر از افراد دارای معلولیت.
حسینی در پایان از راهاندازی یک مرکز جامع سلامت روان با رویکرد همزمان به سالمندان و کودکان خبر داد و بیان کرد: در این طرح جدید، مراکز خدمات سالمندی و کودک در کنار یکدیگر فعالیت خواهند کرد تا تعامل بین نسلی تقویت شود.
وی در پایان از همکاری مسئولان استان فارس قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد با همافزایی دستگاهها، گامهای مؤثری در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و توانمندسازی جامعه برداشته شود.
حسینعلی امیری استاندار فارس نیز در این جلسه با قدردانی از قولهای رئیس سازمان بهزیستی کشور برای حمایت از برنامههای این استان، اظهار کرد: از حضور و تلاشهای جناب آقای حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، که همواره روحیه خدمتگزاری داشتهاند، صمیمانه تشکر میکنم. همچنین از همه همکاران، برادران و خواهران ارجمندی که با حضور خود در این نشست مشارکت مؤثری داشتند و موضوعات مهمی را مطرح کردند، قدردانی میکنم.
وی با اشاره به شرایط کنونی کشور بیان کرد: امروز کشور در شرایطی قرار دارد که میتوان آن را نه جنگ و نه صلح، بلکه نوعی «توقف تبادل آتش» نامید، در این مدت، کشور یک جنگ ترکیبی پیچیده را پشت سر گذاشته است و در برخی نقاط نیز شاهد حملات دشمن صهیونیستی بودهایم که طی آن اماکن نظامی و امنیتی و همچنین مردم بیگناه، از جمله زنان، کودکان و سالمندان، هدف قرار گرفتند.
استاندار فارس گفت: جنگ در هر شرایطی پیامدهای خاص خود را دارد و تنها به عرصه نظامی محدود نمیشود، بلکه مناسبات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و بینالمللی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد، در کنار این پیامدها، جنگها همواره فرصتهایی نیز ایجاد میکنند و ما باید متناسب با شرایط جدید، از این فرصتها بهره ببریم.
امیری ادامه داد: یکی از حوزههایی که تحت تأثیر جنگ قرار میگیرد، حوزه فرهنگ و اجتماع است، باید متناسب با واقعیتهایی که در این دوره تجربه کردهایم، در ادبیات، هنر و تولیدات فرهنگی خود تغییراتی ایجاد کنیم و پارادایمهای فرهنگی و اجتماعی را متناسب با ارزشها و واقعیات جامعه بازنگری کنیم.
وی با اشاره به رفتارهای اجتماعی مردم در این دوره افزود: حضور مردم در صحنههای مختلف و حمایت از کشور، رویدادی کمنظیر بود؛ این مشارکت اجتماعی نشان داد که حکمرانی مشارکتی در کشور شکل گرفته است؛ به گونهای که مردم در کنار نیروهای مسلح، جبههای دیگر برای پشتیبانی و حمایت از کشور تشکیل دادند.
استاندار فارس همچنین به نقش نهادهای مردمی در این زمینه اشاره کرد و متذکر شد: در این مدت شاهد شکلگیری همکاریها و همیاریهای گسترده مردمی بودیم و بهویژه نقش مساجد در سازماندهی فعالیتهای اجتماعی و حمایتی بسیار قابل توجه بود.
امیری با تأکید بر لزوم توجه به پیامدهای اجتماعی جنگ تصریح کرد: یکی از وظایف مهم دستگاههای مسئول، از جمله سازمان بهزیستی، شناسایی و ارزیابی آسیبهای اجتماعی ناشی از جنگ و برنامهریزی برای کاهش این آسیبهاست؛ موضوعاتی مانند بیکاری، نقص عضو، جراحتها، یتیمی و دیگر پیامدهای اجتماعی جنگ نیازمند برنامهریزی دقیق و اقدامات پیشگیرانه است.
وی با اشاره به تجربه زلزله بم گفت: در آن حادثه نیز مشخص شد که بسیاری از مشکلات اجتماعی زیر پوست شهر باقی میماند و اگر بهموقع مورد توجه قرار نگیرد، میتواند آسیبهای جدیتری ایجاد کند؛ به همین دلیل لازم است از هماکنون برای مدیریت پیامدهای اجتماعی جنگ برنامهریزی شود.
استاندار فارس همچنین هویت و احساس تعلق را از مهمترین عوامل پیشگیری از آسیبهای اجتماعی دانست و یادآور شد: خانوادههایی که در این جنگ عزیزان خود را از دست دادهاند باید مورد توجه ویژه قرار گیرند، تقویت روحیه عزت، شرافت و افتخار ملی میتواند بخشی از آسیبهای روحی و روانی ناشی از این حوادث را کاهش دهد.
امیری با تأکید بر اهمیت همبستگی اجتماعی گفت: همبستگی اجتماعی شکلگرفته در جامعه یکی از مهمترین عوامل در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی است و باید برای تقویت آن برنامهریزی جدی انجام شود.
وی همچنین بر ضرورت جریانسازی در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی تأکید کرد و افزود: باید از درمانهای موردی به سمت درمانهای جریانی و اقدامات گسترده اجتماعی حرکت کنیم تا زمینه بروز آسیبها کاهش یابد؛ در این مسیر، آموزش عمومی و نقش رسانهها بهویژه صدا و سیما بسیار مهم است.
استاندار فارس با اشاره به برنامههای مدیریتی استان اظهار کرد: پیش از این در شورای معاونان استانداری دستور تشکیل یک کمیته علمی برای تدوین برنامههای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی صادر شده است و دستگاههای مسئول باید طرحهای خود را ارائه کنند؛ در صورت ارائه طرحهای مؤثر، سازمان مدیریت و برنامهریزی استان برای اجرای آنها اعتبار لازم را تأمین خواهد کرد.
وی در ادامه با اشاره به موضوع تأمین ساختمان برای برخی فعالیتهای اجتماعی افزود: شهرداری شیراز اعلام کرده است در صورت تصویب شورای شهر، نسبت به تأمین ساختمان مورد نیاز اقدام خواهد کرد که این موضوع میتواند در قالب مصوبات این جلسه پیگیری شود.
امیری همچنین بر حمایت از سازمانهای مردمنهاد تأکید کرد و اعلام کرد: سمنها بهعنوان بازوان اجرایی دولت در محلهها نقش مهمی در اجرای برنامههای محلهمحور و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی دارند و باید از ظرفیت آنها بهطور جدی استفاده شود.
وی استفاده از معتمدان محلی برای شناسایی خانوادههای در معرض آسیب را نیز ضروری دانست و خاطرنشان کرد: تهیه و تولید محتوای آموزشی توسط دستگاههای مسئول اجتماعی و هماهنگی میان اعضای شورای اجتماعی استان از دیگر اقدامات مهم در این حوزه است.
استاندار فارس بیان کرد: شورای اجتماعی استان باید بهصورت سیستماتیک عمل کند؛ زیرا هر یک از دستگاههای عضو این شورا مانند قطعات یک پازل هستند و ضعف یا کمبود عملکرد هر بخش میتواند بر سایر بخشها تأثیر بگذارد.
وی در پایان با قدردانی از حضور مسئولان و همکاری دستگاههای مختلف یادآور شد: از همه همکاران عزیز برای مشارکت در این نشست تشکر میکنم و امیدوارم خدمات و تلاشهای همه مسئولان ذخیرهای برای آخرت باشد؛ همچنین از رسانههای استان بهویژه صدا و سیما درخواست میکنم ضمن پوشش مناسب برنامهها، این پیام را به مردم منتقل کنند که در کنار تلاش شبانهروزی نیروهای مسلح برای دفاع از کشور، مدیران و دستگاههای اجرایی نیز با برنامهریزی و درک صحیح از شرایط، مسیر توسعه و اداره کشور را با قوت ادامه میدهند.
دومین شورای اجتماعی استان فارس با محوریت بهزیستی پایان یافت و باید منتطر ماند و دید که آیا وعدههای نماینده دولت در این حوزه محقق خواهد شد یا نه؟


