فاطمه مقدم – خبرنگار شهر مردم، رکود تورمی در بازار مسکن کشور از ابتدای سال تاکنون ادامه داشته و بازار مسکن شیراز نیز شاهد کاهش قابل توجه حجم معاملات بوده است. اما کارشناسان حوزه مسکن هشدار می‌دهند که در این شرایط، گرچه خرید و فروش کم شده است و بنگاه‌ها خلوت‌تر از همیشه‌اند، اما قیمت‌ها بی‌اعتنا به این سکوت بالا می‌روند؛ در این میان، اجاره‌بها تندتر و بی‌ملاحظه‌تر واکنش نشان می‌دهد؛ گویی پیش‌قراول گرانی است.

شیراز نیز، چون سایر کلان‌شهرهای کشور، از تورم اجاره‌بها در امان نخواهد بود و همین حالا نیز افزایش قیمت قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. در سال جاری، با آغاز فصل جابه‌جایی، ودیعه‌های میلیاردی آرام‌آرام پایشان به قراردادهای رهن کامل باز شد. آنچه روزی خاصِ پایتخت بود، حالا برای یک آپارتمان صد متری دوخوابه در شیراز هم رقم عجیبی نیست. این موج اول در محله‌های مرفه‌تر دیده شد؛ در قصردشت و ستارخان، در خانه‌های نوساز معالی‌آباد و فرهنگ‌شهر، اما گرانی مرز نمی‌شناسد؛ کمی بعد، خیابان‌های سراج و نادر و عادل‌آباد و بلوار مدرس هم درگیر همین اعداد شدند. امروز مستأجر شیرازی در این محله‌ها نیز با پیشنهاد رهن کامل یک میلیارد تومانی روبه‌رو می‌شود.

اما حال حاضر بازار، یعنی اسفند ماه ۱۴۰۴، نیز خود نوید افزایش قیمت فصل جابه‌جایی در سال آینده را می‌دهد. از منزل ویلایی لوکس در مناطقی چون بلوار بهشت با متراژهای بزرگ که رهن و اجاره‌های شگفت‌انگیز با ودیعه‌هایی بالای ۶ میلیارد تومان دارند که بگذریم، ودیعه‌های میلیاردی در آپارتمان‌های کوچک نیز در آخرین ماه سال ۱۴۰۴ معمول شده است.

بالای یک میلیارد تومان داری، قدمت روی چشم!

اجاره‌خانه‌ها در آخرین ماه سال، پیش‌درآمدی از افزایشی است که بازار رهن و اجاره در فصل جابه‌جایی، که در اردیبهشت‌ماه شروع می‌شود، منتظر آن است. همین اول باید بگوییم که اگر به دنبال نوساز بودن، متراژ بالا و زندگی در مناطق مرفه و رو به غرب شهر هستید، باید سرمایه اولیه قابل توجهی را صرف ودیعه کنید و روی ودیعه‌های یک میلیارد تومان به بالا حساب کنید. این بازه بودجه‌ای به شما اجازه می‌دهد در محلات خوب، آپارتمان‌های مناسبی با متراژ خوب پیدا کنید، اما اغلب با اجاره ماهانه بالاتری نسبت به رهن کامل روبه‌رو خواهید شد.

به عنوان مثال، رهن کامل یک واحد مسکونی سه‌خوابه نوساز با متراژ ۱۵۰ متر مربع در فرهنگ‌شهر، حدود ۳ میلیارد تومان آگهی شده است. در منطقه قصردشت نیز، یک واحد سه‌خوابه ۲۰۰ متری با ۶ سال ساخت، به قیمت ۲ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان آگهی شده است. قدوسی شرقی، یکی دیگر از محلات پرطرفدار شیراز، شاهد رهن آپارتمان‌هایی با ارقام بالاتر از یک میلیارد تومان است؛ به طور نمونه، یک واحد لوکس دوخوابه ۱۲۰ متری در این منطقه با رهن یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۱۲ میلیون تومان عرضه شده است. این روند افزایش ودیعه به یک میلیارد تومان به مناطقی مانند خیابان فرگاز، بلوار مدرس (فدک) و شهرک گلستان نیز کشیده شده است؛ بلواری که زمانی پایگاه طبقه متوسط حقوق‌بگیر بوده است.

با ودیعه زیر یک میلیارد تومان می‌توان خانه‌هایی با متراژ مناسب اما با اجاره ماهانه بالا اجاره کرد؛ به عنوان نمونه، در حالی که برخی واحدها مانند واحد ۱۱۱ متری در خیابان فلاحی با ۸۵۰ میلیون تومان رهن کامل عرضه شده‌اند، در مناطق لوکس‌تر مانند ستارخان، واحدهای بزرگ‌تر (۱۴۸ متر) با ودیعه ۶۰۰ میلیونی اما اجاره‌بهای قابل توجه ۳۰ میلیون تومان آگهی شده‌اند.

ودیعه ۵۰۰ میلیونی با اجاره‌های سنگین

با کاهش ودیعه به زیر ۵۰۰ میلیون تومان، انتخاب‌ها محدودتر شده است و شما باید بین محل، سن بنا و میزان اجاره ماهانه یکی را قربانی کنید؛ به طور مثال، آپارتمان ۱۸۰ متری عفیف‌آباد، ساخت سال ۱۳۹۳، با ودیعه ۵۰۰ میلیون و اجاره ۴۵ میلیون تومانی آگهی شده است. در آگهی دیگری، رهن و اجاره واحد سه‌خواب در خیابان خلبانان معالی‌آباد با ۵۰۰ میلیون پول پیش و ۳۶ میلیون تومان اجاره ماهانه عرضه شده که در آگهی تأکید شده غیرقابل تغییر و بدون تخفیف است.

وقتی ودیعه به زیر ۵۰۰ میلیون می‌رسد، دیگر کار دشوار است 

وقتی ودیعه به زیر ۵۰۰ میلیون می‌رسد، دیگر کار دشوار است؛ یا باید قید محله‌های مرفه و مرکز شهر را زد، یا باید زیر بار اجاره سنگین یا آپارتمان‌های قدیمی‌ساز یا کوچک رفت، یا باید از مناطق مرکزی فاصله بگیرید. برای نمونه، در خیابان فلاحی پاسداران، یک واحد دوخوابه ۱۲۵ متری بازسازی‌شده (ساخت ۹۰) با رهن ۳۰۰ میلیون و اجاره ۳۰ میلیونی (غیرقابل تبدیل) آگهی شده است که مشابه این مقدار رهن و اجاره در خیابان‌های معالی‌آباد، فرهنگ‌شهر و قدوسی شرقی به وفور یافت می‌شود، اما متراژها زیر ۱۲۰ متری یا سال ساخت بالا است.

در مقابل، برای کاهش اجاره ماهانه، باید به سمت متراژهای کوچک‌تر یا محله‌های کم‌برخوردار رفت؛ مانند واحد ۶۸ متری در چهارراه هوابرد با رهن کامل ۴۰۰ میلیون، یا یک واحد ۱۰۰ متری دوخوابه نوساز با رهن کامل ۴۰۰ میلیون. همچنین در شهرک شهید رجایی مأذون قشقایی، با رهن کامل ۴۰۰ میلیون و اجاره ماهانه ۱۵ میلیون تومان، یک واحد دوخوابه آگهی شده است.

قیمت‌های متنوع در بازار مسکن شیراز، امید به اجاره خانه در مناطقی چون شهرک فرزانگان، فرهنگیان و مناطق شرقی شهر را هنوز زنده نگه داشته است. به عنوان نمونه، یک آپارتمان یک‌خوابه با متراژ ۹۰ متر در کیان‌شهر که سال ساخت آن ۱۳۹۰ است، با قیمت ۲۰۰ میلیون تومان رهن و ۱۵ میلیون تومان اجاره آگهی شده است. اجاره آپارتمان ۱۰۰ متری دوخوابه در شهرک گلستان با ودیعه ۲۰۰ میلیون تومان و اجاره ۱۳ میلیون تومانی نیز در دسترس است.

برای گزینه‌های رهن کامل، یک واحد یک‌خوابه ۷۰ متری ساخت سال ۱۳۷۰ در خیابان شیشه‌گری با رهن کامل ۳۰۰ میلیون تومان موجود است. همچنین رهن یک سوئیت ۶۰ متری بدون اتاق در شهرک فرزانگان نیز با ۳۰۰ میلیون تومان کامل آگهی شده است؛ علاوه بر این، طبقه دوم منازل شخصی در بلوار مدرس، بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان رهن کامل آگهی شده‌اند.

اگر برای رهن منزل فقط ۲۰۰ میلیون تومان دارید، نمونه‌های موجود در بازار نشان می‌دهند که یا باید اجاره ماهیانه بالاتری (نظیر بالای ۳۰ میلیون تومان) برای سکونت در مناطق خوب شهر مانند پاسداران و معالی‌آباد (در مجتمع‌های مسکونی) بپردازید ـ مانند نمونه واحد دوخوابه ۱۰۵ متری ساخت سال ۱۳۹۸ بازسازی‌شده در کلاهدوز با اجاره ماهیانه ۳۰ میلیون تومان یا واحد ۱۳۰ متری دوخواب در قدوسی غربی با ۴۰ میلیون تومان اجاره ماهیانه ـ یا باید به محله‌های دیگر با اجاره‌بهای پایین‌تر رضایت دهید؛ برای مثال، در مناطقی مانند بلوار مدرس، فرگاز و شهرک فرزانگان، همچنان با ودیعه ۲۰۰ میلیونی می‌توان با پرداخت ماهیانه ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان، خانه‌های مسکونی دارای طبقه دوم یا آپارتمان‌های کوچک اجاره کرد.

با ودیعه ۱۰۰ میلیون تومانی فقط در صورت داشتن هم‌خانه می‌توانی در شهر خانه اجاره کنی

با ودیعه ۱۰۰ میلیون تومان، دسترسی به مناطق برخوردار مانند فرعی‌های پاسداران و معالی‌آباد منوط به یافتن هم‌خانه است. در غیر این صورت، باید مناطق حاشیه‌ای‌تر مانند محمودآباد، کوشک، قصرقمشه، دینکان، میانرود و سلطان‌آباد را در نظر بگیرید که در آنجا با اجاره ماهانه ۸ تا ۱۰ میلیون تومان می‌توان خانه پیدا کرد.

با وجود رکود تورمی در بازار مسکن کشور، عبدالرضا رزم‌آهنگ، نایب‌رئیس اتحادیه مشاورین املاک، در گفت‌وگو با «شهر مردم» هشدار می‌دهد که شیراز نیز از فشار تورم اجاره در امان نخواهد بود. به‌زودی این موضوع با جهش قابل توجه اجاره‌بها در تابستان خود را نشان خواهد داد؛ از این رو، عقب‌ماندن حقوق کارگران از تورم، احتمال جهش سهم هزینه مسکن در سبد خانوار کارگری شیرازی را بالا برده است.