عبدالغفور مصطفایی – شهر مردم

هفدهم مرداد، روز خبرنگار، تنها یک مناسبت تقویمی برای تبریک گفتن به فعالان عرصه رسانه نیست؛ این روز سرآغاز هفته ای است  برای بازخوانی جایگاه خبرنگار، بررسی مشکلات رسانه‌ها و شنیدن دغدغه‌های کسانی است که رسالت آگاهی‌بخشی، مطالبه‌گری و دفاع از حقوق مردم را بر دوش دارند، خبرنگارانی که بسیاری از آنان در سخت‌ترین شرایط، با قلم و اندیشه خود از حقیقت دفاع کرده‌اند و شماری نیز در این راه به مقام شهادت رسیده‌اند و نامشان برای همیشه در تاریخ رسانه ایران ماندگار شده است.

در چنین روزهایی، نگاهی به وضعیت مطبوعات کشور، به‌ویژه روزنامه‌های محلی، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد؛ رسانه‌هایی که روزگاری نبض اطلاع‌رسانی جامعه بودند اما امروز بسیاری از آنها با کاهش مخاطب، افزایش هزینه‌های تولید، مشکلات اقتصادی و رقابت نابرابر با فضای مجازی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

خبرنگار «شهر مردم» در راستای رسالت حرفه‌ای رسانه و برای تنویر افکار عمومی، به میان فعالان حوزه مطبوعات رفته تا دلایل کم‌رونق شدن روزنامه‌خوانی را از زبان دست‌اندرکاران این حوزه جویا شود  .

نخستین گفت‌وگو با خانم الهام فیروزی، صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول روزنامه «شهر مردم»، انجام شد؛ رسانه‌ای که سال‌ها با انتشار گزارش‌های میدانی و انعکاس مطالبات مردمی، در مسیر دفاع از حقوق شهروندان گام برداشته است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا استقبال از روزنامه‌ها نسبت به گذشته کاهش یافته است و وضعیت امروز مطبوعات را چگونه ارزیابی می‌کند، گفت: «اگر بخواهیم واقع‌بینانه به موضوع نگاه کنیم، باید بپذیریم که جامعه، به‌ویژه نسل جوان، از رسانه‌های چاپی فاصله گرفته است و این فاصله تنها یک علت ندارد، بلکه مجموعه‌ای از عوامل فرهنگی، اقتصادی و فناورانه در شکل‌گیری آن نقش داشته‌اند و برای بازگرداندن مخاطب به روزنامه، باید پژوهش‌های علمی و برنامه‌ریزی دقیق انجام شود.»

وی افزود: «در گذشته بسیاری از خانواده‌ها مشترک روزنامه بودند و هر صبح مطالعه مطبوعات بخشی از زندگی روزانه آنها محسوب می‌شد؛ دکه‌های روزنامه‌فروشی از نخستین ساعات صبح مملو از افرادی بود که برای اطلاع از اخبار سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ورزشی روزنامه تهیه می‌کردند، اما امروز این صحنه‌ها کمتر دیده می‌شود.»

مدیرمسئول روزنامه شهر مردم ادامه داد: «رشد شتابان شبکه‌های اجتماعی، دسترسی آسان به اینترنت، انتشار لحظه‌ای اخبار و همچنین افزایش قیمت کاغذ و هزینه‌های چاپ و توزیع، از مهم‌ترین عواملی هستند که موجب کاهش استقبال از رسانه‌های مکتوب شده‌اند،  وقتی مخاطب اخبار را به‌صورت رایگان و در کوتاه‌ترین زمان در تلفن همراه خود دریافت می‌کند، طبیعی است که انگیزه خرید روزنامه کاهش یابد.»

فیروزی با بیان اینکه سرعت نباید جایگزین صحت شود، اظهار کرد: «یکی از مهم‌ترین مزیت‌های مطبوعات، اعتبار و دقت در انتشار اخبار است، روزنامه‌ها بر پایه اصول حرفه‌ای، صحت‌سنجی و مسئولیت‌پذیری فعالیت می‌کنند، در حالی که بخش قابل توجهی از اخبار منتشرشده در فضای مجازی بدون منبع معتبر و بدون راستی‌آزمایی منتشر می‌شود و گاه موجب تشویش افکار عمومی خواهد شد.»

وی تصریح کرد: «رسانه‌های محلی نقش بی‌بدیلی در انعکاس مشکلات مردم، پیگیری مطالبات شهروندان و نظارت اجتماعی دارند، بسیاری از مسائل شهری، مشکلات محلات، دغدغه‌های فرهنگی و اجتماعی و خواسته‌های مردم، نخستین‌بار از طریق همین رسانه‌ها مطرح و پیگیری شده است؛ بنابراین حمایت از مطبوعات، در حقیقت حمایت از حق مردم برای دسترسی به اطلاعات دقیق و مطالبه‌گری مسئولانه است.»

مدیرمسئول روزنامه شهر مردم با اشاره به مشکلات اقتصادی مطبوعات خاطرنشان کرد: «افزایش هزینه‌های چاپ، کاغذ، زینک، توزیع و دستمزدها، ادامه فعالیت بسیاری از روزنامه‌ها را دشوار کرده است؛ برخی رسانه‌ها ناچار به کاهش تعداد صفحات یا تیراژ شده‌اند و برخی دیگر نیز فعالیت خود را متوقف کرده‌اند که این روند اگر ادامه یابد، خسارتی جبران‌ناپذیر برای فرهنگ عمومی کشور خواهد بود.»

وی تأکید کرد: «احیای فرهنگ روزنامه‌خوانی نیازمند همکاری همه دستگاه‌های فرهنگی، آموزشی و اجرایی است، مدارس، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها، نهادهای فرهنگی و حتی خانواده‌ها باید نقش خود را در ترویج مطالعه مطبوعات ایفا کنند، همچنین حمایت‌های مؤثر از رسانه‌های مستقل و محلی می‌تواند بخشی از مشکلات موجود را برطرف کند.»