به گزارش شهر مردم به نقل از ایسنا، روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با کابینه‌ای به ارزش ۷.۵ میلیارد دلار، ثروتمندترین دولت تاریخ آمریکا را تشکیل داده است. در این دولت، میلیاردرها دیگر فقط لابی‌گر نیستند، بلکه خود سکان حکومت را در دست گرفته‌اند.

دوران ریاست‌جمهوری ترامپ در آمریکا حتی از «عصر طلایی» اواخر قرن نوزدهم نیز بدتر توصیف شده است. در آن دوره، سرمایه‌داران بزرگی مانند راکفلر، کارنگی و وندر بیلت با ثروت عظیم خود، سیاستمداران و قانون‌گذاران را از پشت صحنه کنترل می‌کردند.

این افراد به «رابِر بارون» (Robber Barons) معروف بودند. این اصطلاح به سرمایه‌دارانی اشاره دارد که ثروت خود را از راه‌های بی‌رحمانه و انحصاری به دست آوردند و با نفوذ پنهانی، قوانین را به نفع خود تغییر دادند.

کابینه میلیاردرها در دولت ترامپ

اکنون همان وضعیت، چه بسا شدیدتر از قرن نوزدهم، گریبان ایالات متحده را گرفته است. کابینه میلیاردرهای ترامپ لقب ثروتمندترین کابینه تاریخ آمریکا را گرفته است.

میلیاردرها دیگر به لابی‌گری در پشت پرده بسنده نمی‌کنند. آنها خودشان سکان هدایت دولت را در دست گرفته‌اند.

این تحول پس از رای تاریخی دیوان عالی آمریکا در پرونده «شهروندان متحد» در سال ۲۰۱۰ شتاب گرفت. این رای ورود گسترده پول به عرصه سیاست را تسهیل کرد.

روند مذکور در انتخابات ۲۰۲۴ به اوج رسید. سه میلیاردر شامل ایلان ماسک، میریام ادلسون و تیموتی ملون بیش از یک‌سوم از ۱.۵ میلیارد دلار هزینه انتخاباتی برای پیروزی ترامپ در آن سال را تامین کردند.

افزایش شکاف طبقاتی در آمریکا

افزایش فاصله طبقاتی نیز این روند را تشدید کرده است. سهم ۴۰۰ ثروتمند برتر از کل دارایی آمریکا ۱۴۶ درصد افزایش یافته است.

در مقابل، نیمی از جمعیت آمریکا با کاهش ۲۵ درصدی دارایی خود مواجه شده‌اند.

این اختلاف فزاینده در ثروت، شباهت‌های بیشتری میان آمریکای امروز و آمریکا در اواخر قرن نوزدهم ایجاد کرده است. در آن دوره نیز گروه کوچکی از صنعتگران و بانکداران ثروت‌های افسانه‌ای جمع کردند و نفوذ سیاسی گسترده‌ای به دست آوردند.

از لابی‌گری تا اعمال قدرت مستقیم

برخلاف سرمایه‌داران دوران طلایی که دست‌کم ظاهری خیرخواهانه داشتند، الیگارش‌های جدید فناوری رویکرد متفاوتی دارند.

آنها نسبت به قرارداد اجتماعی بی‌تفاوت هستند و فقط به دنبال نفوذ سیاسی نیستند. این گروه در مواردی به دنبال اعمال قدرت مستقیم و حذف خطوط اخلاقی از سیستم «پرداخت به ازای دسترسی» هستند.

یکی از سرمایه‌گذاران درباره این سیستم گفته است که هر فردی می‌تواند با پرداخت پول، مستقیما با رئیس‌جمهور آمریکا تماس بگیرد.

آیا آمریکا به سمت الیگارشی می‌رود؟

ظهور الیگارشی در دولت آمریکا در شرایطی رخ می‌دهد که این کشور از دیرباز خود را پیشروترین «دموکراسی» جهان معرفی کرده است.

با این حال، نظام حکمرانی آمریکا به شکل فزاینده‌ای تحت تسلط نخبگان اقتصادی قرار گرفته است. این نخبگان ثروت سرشار خود را به نفوذ سیاسی ملموس تبدیل کرده‌اند.

رو خانا، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا از ایالت کالیفرنیا، درباره این روند گفت: «اکنون سرمایه‌داران بزرگ خودشان مستقیما وارد عرصه حکومت شده‌اند.»

او نتیجه این روند را «تصرف» قدرت سیاسی توسط «ثروت افسارگسیخته» توصیف کرد.

حلقه ثروتمندان نزدیک به ترامپ

گروه کوچکی از فوق‌ثروتمندان در حلقه نزدیکان ترامپ قرار دارند. آنها نه‌تنها به رهبر آمریکا دسترسی ویژه دارند، بلکه بر فضای رسانه‌ای و اقتصاد فناوری نیز نفوذ زیادی دارند.

برخی از این افراد نیز آشکارا به نفوذ خود بر اهرم‌های قدرت می‌بالند.

مدافعان دولت ترامپ اما دیدگاه متفاوتی دارند. آنها می‌گویند ترامپ صرفا رئیس‌جمهوری بسیار طرفدار کسب‌وکار است و می‌خواهد با بخش مالی و صنعت همکاری کند تا امور کشور را پیش ببرد.

از نگاه این گروه، ترامپ بخش مالی و صنعت را رقیب یا دشمن خود نمی‌داند.

«الیگارشی جدید آمریکایی»

برخی دیگر این پدیده را «الیگارشی جدید آمریکایی» می‌نامند.

جفری وینترز، نویسنده کتاب «نقطه کور: چگونه الیگارش‌ها بر دموکراسی‌های ما مسلط می‌شوند»، درباره این وضعیت می‌گوید: «الیگارش‌ها از دوران عصر طلایی تاکنون چنین حضوری آشکار و پررنگی نداشته‌اند.»

او معتقد است در آن دوران، ثروتمندان به شکل محسوس و بی‌شرمانه در سیاست دخالت می‌کردند، نتایج را به نفع خود تغییر می‌دادند و تلاش می‌کردند سیستم را در جهت منافع محدود خود قرار دهند.

تغییر چهره شهرهای آمریکا

قدرت روزافزون نخبگان اقتصادی اکنون حتی چهره فیزیکی شهرهای آمریکا را نیز تغییر داده است.

ساختمان جدید مقر جی.پی مورگان چیس در نیویورک، یک آسمان‌خراش ۶۰ طبقه است که گفته می‌شود ساخت آن ۳ میلیارد دلار هزینه داشته است.

این ساختمان از زمان افتتاح در اکتبر گذشته، بر آسمان منطقه میدتاون منهتن سایه انداخته است. برخی آن را «یادبودی» برای جیمی دایمون، مدیرعامل این بانک، می‌نامند.

نفوذ میلیاردرها در واشنگتن

با این حال، نفوذ میلیاردرها بیش از هر جای دیگری در واشنگتن احساس می‌شود.

سرمایه‌داران فوق‌ثروتمند، به‌ویژه از منطقه «سیلیکون ولی»، دیگر به لابی‌گری از راه دور رضایت نمی‌دهند.

آنها وارد اکوسیستم سیاسی پایتخت آمریکا شده‌اند. برخی از آنها نقش‌های مشورتی در دولت دارند و در کنگره روابط گسترده‌ای ایجاد کرده‌اند.

این افراد درباره مهم‌ترین مسائل روز، از هوش مصنوعی تا سیاست صنعتی، اظهارنظر می‌کنند و در تصمیم‌سازی‌ها نقش دارند.

سرمایه‌گذاری میلیاردی و قراردادهای دولتی

میلیاردرها در مجالس مجلل شرکت می‌کنند و میلیون‌ها دلار به پروژه‌های تامین مالی کاخ سفید کمک می‌کنند.

آنها در کنار ترامپ عکس می‌گیرند و وعده سرمایه‌گذاری‌های چشمگیر در آمریکا می‌دهند.

بسیاری از این افراد از تخفیف‌های نظارتی و سیاست‌هایی بهره برده‌اند که به نفع کسب‌وکارشان است. برخی از آنها نیز قراردادهای دولتی سودآوری به ارزش میلیاردها دلار به دست آورده‌اند.

تفاوت میلیاردرهای امروز با بارون‌های راهزن

با این حال، تفاوت مهمی میان میلیاردرهای امروزی و بارون‌های راهزن عصر طلایی وجود دارد.

بارون‌های راهزن معمولا روحیه‌ای خیرخواهانه داشتند و سخاوتمندانه به نهادهای عمومی کمک می‌کردند.

در مقابل، میلیاردرهای امروزی به گفته منتقدان، «بی‌تفاوتی کامل» نسبت به هرگونه «قرارداد اجتماعی» نشان می‌دهند. آنها همچنین توجهی به «جبران خسارت افرادی که زندگی آنها را بر هم زده‌اند» ندارند.

هزینه انتخابات و افزایش قدرت ثروتمندان

هزینه‌های انتخاباتی ابرثروتمندان همزمان با افزایش شکاف میان فقیر و غنی رشد کرده است.

همین واگرایی بزرگ در ثروت باعث شده است که بسیاری این دوره را بیش از هر زمان دیگری با آمریکای اواخر قرن نوزدهم مقایسه کنند.

در آن دوران، گروه کوچکی از صنعتگران و بانکداران ثروت‌های افسانه‌ای انباشتند. آنها در سیستمی آکنده از پارتی‌بازی و فساد، قدرت سیاسی عظیمی در اختیار داشتند.

«سیستم پرداخت به ازای دسترسی»

مارتین گیلنز، استاد سیاستگذاری عمومی در دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس، درباره وضعیت موجود می‌گوید: «نوعی سیستم پرداخت به ازای دسترسی وجود دارد که ترامپ سعی در احیای آن دارد؛ این شکلی سنتی از فساد است.»

این دیدگاه نشان می‌دهد که منتقدان دولت ترامپ، افزایش نفوذ ثروتمندان را فقط یک تغییر در ترکیب کابینه نمی‌دانند. آنها این روند را نشانه تغییر ساختار قدرت سیاسی در آمریکا و افزایش نقش مستقیم سرمایه‌داران در حکومت ارزیابی می‌کنند.