صعود در رنکینگ، با نگاه به بازی های آسیایی ناگویا، مهمترین اهداف ایران، در هفته سوم لیگ ملت های والیبال خواهد بود.

مسعود محجوبی- شهر مردم 

فردا، هفته سوم لیگ ملت های والیبال آغاز خواهد شد و سروقامتان کشورمان، باید به مصاف تیم‌های اوکراین، آلمان، اسلوونی و ترکیه بروند.

قطعا هفته سوم فرصت خوبی برای ملی‌پوشان والیبال ایران است تا بتوانند جایگاه خود را در رنکینگ جهانی تغییر دهند. مسابقات قهرمانی آسیا به میزبانی ژاپن شهریورماه امسال برگزار می‌شود و سهمیه المپیک ۲۰۲۸ به صورت مستقیم در این رقابت ها توزیع می‌شود. حریف اصلی ایران در این رقابت‌ها ژاپن است که هم اکنون در صدر جدول رده ‌بندی لیگ ملت‌هاست و قطعا شاگردان پیاتزا کار سختی با چشم بادامی‌ها خواهند داشت.

اما مسیر ایران در هفته دوم رقابت ها چگونه طی شد؟

خوب نبودیم ولی جای امیدواری هست

تیم ملی والیبال بزرگسالان کشورمان، هفته دوم لیگ ملت‌ها را با یک پیروزی و سه شکست به پایان رساند.

آمار فنی نشان می‌دهد، شاگردان روبرتو پیاتزا در کنار برخی نقاط ضعف، نشانه‌هایی از پیشرفت هم داشتند.

فرانسه، آمریکا، ژاپن و کوبا حریفان ایران، در هفته دوم لیگ ملت ها بودند که در نهایت، آمار یک پیروزی و سه شکست را برای کاروان کشورمان رقم زدند؛ این نتایج شاید در نگاه نخست چندان امیدوارکننده نباشد، اما وقتی به جزئیات دقت شود، تصویر متفاوتی از عملکرد تیم شکل می‌گیرد.

ایران در برخی بخش‌های بازی فاصله چندانی با حریفان نداشت و حتی در دو مسابقه تا آستانه شکست دادن تیم‌های مدعی پیش رفت، اما چند ضعف باعث شد تلاش بازیکنان به نتیجه دلخواه ختم نشود.

پرقدرت در حمله

یکی از نقاط قوت تیم ملی والیبال ایران بدون تردید خط حمله آن بود. بخش عمده امتیازهای ایران، از طریق حمله به دست آمد و مهاجمان تیم ملی در بیشتر دقایق مسابقات توانستند با مدافعان حریف رقابت کنند. ایران در برابر فرانسه ۶۴ امتیاز، مقابل آمریکا ۴۹ امتیاز، در برابر ژاپن ۶۶ امتیاز و مقابل کوبا ۵۶ امتیاز از حمله به دست آورد؛ هرچند در هر چهار مسابقه، حریفان آمار بهتری در حمله ثبت کردند، اما فاصله ایجاد شده در بیشتر بازی‌ها آن‌قدر زیاد نبود که بتوان شکست‌ها را تنها به ضعف هجومی نسبت داد.

این موضوع در دیدار برابر فرانسه و ژاپن کاملاً مشهود بود. ایران در هر ۲ مسابقه ۲ ست ابتدایی را واگذار کرد، اما از ست سوم به بعد شرایط تغییر کرد و حملات تیم با کیفیت بیشتری دنبال شد، مهاجمان با اعتماد به نفس بیشتری توپ زدند و نتیجه آن، بازگشت ایران به مسابقه و کشیده شدن هر ۲ بازی به ست پنجم بود؛ این اتفاق نشان می‌دهد زمانی که ایران ریتم هجومی خود را پیدا می‌کند، توانایی رقابت با تیم‌های بزرگ را دارد.

متزلزل در دفاع

در نقطه مقابل، دفاع روی تور یکی از بخش‌هایی بود که در برخی مسابقات اختلاف دو تیم را به‌خوبی نشان داد. فرانسه بهترین نمونه برای این موضوع است؛ این تیم ۱۴ امتیاز مستقیم از دفاع کسب کرد، در حالی که ایران تنها سه دفاع موفق داشت. اختلاف ۱۱ امتیازی در چنین مسابقه نزدیکی، نشان می‌دهد چرا فرانسه در لحظات حساس، دست بالاتر را داشت.

اما این وضعیت در همه مسابقات تکرار نشد. مقابل ژاپن، هر دو تیم ۱۰ امتیاز از دفاع کسب کردند و همین برابری باعث شد هیچ‌یک از دو تیم نتواند فاصله قابل توجهی ایجاد کند. نتیجه هم مشخص بود؛ مسابقه تا ست پنجم ادامه پیدا کرد و با اختلافی اندک به سود ژاپن پایان یافت. در دیدار مقابل آمریکا نیز اختلاف دفاعی زیاد نبود و دو تیم تنها یک امتیاز اختلاف داشتند، اما آمریکا در سایر بخش‌ها عملکرد کامل‌تری ارائه داد. مقابل کوبا نیز اگرچه حریف سه دفاع بیشتر ثبت کرد، اما ایران اجازه نداد این اختلاف روی نتیجه مسابقه اثر تعیین‌کننده بگذارد؛ در مجموع، آمار دفاع یک نکته مهم را نشان می‌دهد که هر زمان فاصله ایران با حریف در این بخش کمتر شده، اختلاف دو تیم در نتیجه نیز کاهش پیدا کرده است.

امان از ست پنجم

یکی از مهم‌ترین الگوهای عملکرد ایران در هفته دوم، نتایج ست پنجم بود. شاگردان پیاتزا برابر فرانسه و ژاپن پس از جبران شکست در دو ست ابتدایی، بازی را به ست سرنوشت‌ساز پنجم کشاندند، اما در هر دو دیدار از رسیدن به پیروزی بازماندند؛ این اتفاق نشان می‌دهد مشکل ایران تنها به مسائل فنی محدود نمی‌شود. تیمی که توانایی بازگشت برابر حریفان قدرتمندی مانند فرانسه قهرمان المپیک و تیم آماده ژاپن را دارد، از نظر کیفیت فنی ظرفیت بالایی دارد، اما در امتیازهای پایانی، جایی که کوچک‌ترین اشتباه می‌تواند نتیجه مسابقه را تغییر دهد، تیم ملی نتوانست همان ثبات ست‌های سوم و چهارم را حفظ کند. در این میان، نباید از جوان بودن ترکیب ایران نیز غافل شد.

برخی از بازیکنان تیم ملی نخستین تجربه حضور در لیگ ملت‌ها را پشت سر می‌گذارند و طبیعی است که مدیریت لحظات پرفشار مسابقات زمان‌بر باشد، اما این دو مسابقه نشان داد که تیم ملی والیبال ایران در مدیریت امتیازهای سرنوشت‌ساز هنوز به ثبات لازم نرسیده است و در چنین شرایطی، حتی حضور بازیکنانی مانند مرتضی شریفی نیز نتوانست مانع از تغییر جریان بازی در امتیازهای پایانی شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد این چالش، بیشتر از آنکه به عملکرد یک یا دو بازیکن مربوط باشد، به مدیریت جمعی تیم در لحظات حساس برمی‌گرددف اگر ایران در ادامه مسابقات بتواند در لحظات حساس تصمیم‌های بهتری بگیرد، شانس بیشتری برای بردن بازی‌های نزدیک خواهد داشت.

روند صعودی در سرویس‌ها

سرویس، یکی از موضوعاتی بود که عملکرد ایران در آن از اولین بازی تا آخرین بازی در هفته دوم، روندی رو به رشد داشت. ملی‌پوشان برابر فرانسه 4 امتیاز مستقیم سرویس گرفتند، مقابل آمریکا ۲، برابر ژاپن ۵ و مقابل کوبا ۷ امتیاز، تنها از سرویس به دست آوردند که بهترین آمار ایران در هفته دوم رقابت ها بود. این روند نشان می‌دهد کیفیت سرویس ایرانی ها به مرور بهتر شد، اما هنوز به سطحی نرسیده است که بتواند در تمام مسابقات جریان بازی را تغییر دهد. در دیدارهایی که اختلاف تیم ها بسیار کم بود، چند سرویس موفق می‌توانست امتیازهای سرنوشت‌سازی برای ایران به همراه داشته باشد. برد مقابل کوبا نیز تا حدی این موضوع را تأیید می‌کند. ایران در این مسابقه بهترین آمار سرویس خود را ثبت کرد و همزمان توانست نخستین پیروزی خود را در لیگ ملت‌ها به دست آورد و این همزمانی، اهمیت سرویس را در عملکرد کلی تیم نشان می‌دهد.

ضعیف، در شروع‌

بدون شک مهم‌ترین موضوع در هفته دوم بازگشت به بازی ایران مقابل تیم‌های قدرتمند دنیا بود. پس از واگذاری ست های نخست، چهره‌ تیم به کلی تغییر کرد. کیفیت حملات افزایش یافت، دفاع منسجم‌تر شد و تیم با کاهش اشتباهات، جریان بازی را به سود خود تغییر داد. این تغییر ناگهانی نشان می‌دهد مشکل ایران کمبود توان فنی نیست؛ چرا که تیمی که بتواند برابر ۲ حریف قدرتمند، به بازی برگردد و نتیجه را به سود خود کند نشان می‌دهد از ظرفیت فنی بالایی برخوردار است، اما بازگشت دیرهنگام هزینه سنگینی برای ایران داشت. شاگردان پیاتزا برای جبران ست‌های از دست رفته، انرژی زیادی صرف کردند و در ست پنجم دیگر نتوانستند همان کیفیت ست‌های سوم و چهارم را حفظ کنند.

نکته قابل توجه این است که این اتفاق تنها یک بار رخ نداد، بلکه برابر ۲ حریف متفاوت تکرار شد. همین تکرار نشان می‌دهد ایران هنوز در آغاز مسابقات به ریتم مطلوب خود نمی‌رسد و برای پیدا کردن کیفیت واقعی بازی به زمان نیاز دارد. از سوی دیگر، در ست پنجم که مسابقه به اوج فشار و حساسیت می‌رسد، تیم ملی نتوانست روند رو به رشد خود را ادامه دهد و امتیازهای حساس را به سود خود تمام کند. اگر ایران بتواند از همان ست نخست با تمرکز و کیفیت بالاتری وارد مسابقه شود، احتمالاً دیگر نیازی به جبران‌های پرهزینه نخواهد داشت؛ موضوعی که می‌تواند شانس پیروزی در بازی‌های نزدیک را افزایش دهد.

کوبا؛ نقطه عطف عملکرد ایران

پیروزی برابر کوبا را نمی‌توان تنها یک برد در جدول مسابقات دانست؛ این مسابقه از نظر آماری نیز کامل‌ترین عملکرد ایران در هفته دوم بود. ایران اگرچه در حمله با اختلافی اندک از کوبا عقب بود (۵۶ در برابر ۵۹ امتیاز) و در دفاع نیز ۳ امتیاز کمتر گرفت، اما در دو بخش دیگر عملکرد بهتری داشت؛ هفت امتیاز مستقیم از سرویس، بهترین آمار ایران در هفته دوم بود و در کنار آن، ملی‌پوشان ۳۲ امتیاز از اشتباهات حریف به دست آوردند؛ آماری که در میان چهار مسابقه بی‌سابقه بود.

تیم ملی در برابر کوبا توانست از فرصت‌هایی که حریف در اختیارش گذاشت، بهترین استفاده را کند و همزمان در سرویس نیز تأثیرگذارتر از بازی‌های قبل ظاهر شود. البته این به این معنا نیست که ایران مقابل کوبا در همه شاخص‌ها بهتر بود، اما در شاخص‌هایی که نتیجه را تغییر می‌دهند، عملکرد مؤثرتری داشت و همین تفاوت، سرنوشت مسابقه را رقم زد. ضمن اینکه پیروزی برابر کوبا برای تیم ملی والبیبال ایران اهمیت زیادی داشت چرا که اگر تیم ملی والیبال ایران شکست می‌خورد، در آستانه سقوط از لیگ ملت‌های والیبال قرار می‌گرفت، اما شاگردان روبرتو پیاتزا اجازه ندادند خطر سقوط بیش از این به آن‌ها نزدیک شود.

تأثیر اشتباهات

یکی از آمارهای مهم اما کمتر دیده‌شده، امتیازهایی است که از اشتباهات حریف به دست می‌آید و این امتیازها گاهی می‌توانند روند بازی را تغییر دهند. ایران برابر فرانسه ۳۷ امتیاز از اشتباهات حریف کسب کرد که حتی از فرانسه نیز بیشتر بود، اما اختلاف زیاد دو تیم در دفاع، اجازه نداد این برتری به پیروزی تبدیل شود. مقابل آمریکا این عدد به ۱۶ امتیاز کاهش یافت؛ کمترین آمار ایران در هفته دوم در همین مسابقه بود جایی که آمریکا ۱۹ امتیاز از اشتباهات ایران گرفت و همین اختلاف، بخش عمده‌ای از برتری این تیم بود. برابر ژاپن نیز ایران ۲۵ امتیاز از اشتباهات حریف به دست آورد و ژاپن ۲۰ امتیاز از اشتباهات ایران؛ آماری که نشان می‌دهد ایران در این بخش حتی عملکرد بهتری داشت، اما برتری ۱۲ امتیازی ژاپن در حمله، نتیجه را به سود این تیم تغییر داد. در بازی با کوبا نیز ایران ۳۲ امتیاز از اشتباهات حریف گرفت و در مقابل تنها ۲۵ امتیاز به کوبا داد. این اختلاف هفت امتیازی، در کنار عملکرد بهتر ایران در سرویس، یکی از عوامل مهم نخستین پیروزی تیم ملی بود

خیلی هم بد نبودیم

مسابقات ایران در هفته دوم لیگ ملت‌های والیبان نشان می‌دهد که ایران در حمله فاصله زیادی با حریفان نداشت و حتی در برخی مسابقات توانست جریان بازی را به سود خود تغییر دهد؛ با این حال، هر زمان اختلاف در دفاع بیشتر شد یا سرویس نتوانست نقش مهمی ایفا کند، شانس پیروزی هم کاهش پیدا کرد. همچنین روند مسابقات نشان می‌دهد که ایران در طول هفته دوم پیشرفت تدریجی داشت. بهترین آمار سرویس، بیشترین استفاده از اشتباهات حریف و تنها پیروزی تیم، همگی در آخرین مسابقه برابر کوبا رقم خورد؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از هماهنگی بیشتر تیم با یکدیگر باشد و در مقابل، شکست برابر آمریکا نشان داد تیم ملی هنوز نیاز به ثبات بیشتری دارد چرا که برخلاف دیدارهای فرانسه و ژاپن، فرصت بازگشت به بازی پیدا نکرد.

نتایج هفته دوم تیم ملی والیبال ایران در لیگ ملت‌ها نشان می‌دهد ایران تیمی نبود که در همه بخش‌ها از رقبای خود عقب باشد. ایران در حمله عملکرد قابل قبولی داشت و در بیشتر مسابقات توانست با حریفانش رقابت کند؛ با این حال، اختلاف در دفاع، تأثیرگذاری کمتر سرویس در برخی بازی‌ها و از دست دادن امتیازهای حساس، باعث شد شاگردان پیاتزا نتوانند از نمایش خوب خود، نتیجه بهتری بگیرند. با این وجود، بازگشت مقابل فرانسه و ژاپن و پیروزی برابر کوبا نشان داد که تیم ملی در مسیر پیشرفت قرار دارد. این تیم حالا ثابت کرده است که توان رقابت با حریفان قدرتمند را دارد، اما برای تبدیل این رقابت به پیروزی، باید اشتباهات خود را کمتر کند و در دفاع، سرویس و مدیریت لحظات حساس عملکرد باثبات‌تری داشته باشد، اگر این روند ادامه پیدا کند، ایران می‌تواند در ادامه لیگ ملت‌ها نتایجی بهتری به دست بیاورد.

یکی از راه‌های کسب سهمیه المپیک ۲۰۲۸ از طریق رنکینگ جهانی است که ملی‌پوشان والیبال باید تلاش کنند تا در هفته سوم امتیازات بیشتری بگیرند تا جایگاه خود را در رنکینگ جهانی ارتقا دهند.