وقتی بیماران و جانبازان میان پله‌ها و خطر گرفتار می‌شوند
عبدالغفور مصطفایی – شهر مردم
پل‌های هوایی با هدف حفظ جان عابران پیاده و کاهش حوادث رانندگی ساخته می‌شوند، اما زمانی که این سازه‌ها بدون در نظر گرفتن نیازهای سالمندان، جانبازان، افراد دارای معلولیت و بیماران احداث شوند، نه‌تنها کارکرد اصلی خود را از دست می‌دهند، بلکه به مانعی جدی در مسیر تردد شهروندان تبدیل می‌شوند، و نمونه آشکار این وضعیت، پل هوایی مقابل درمانگاه محمدرسول‌الله(ص) است؛ پلی که هر روز صدها بیمار، سالمند، جانباز و افراد دارای محدودیت حرکتی ناچارند برای رسیدن به خدمات درمانی از آن عبور کنند، اما نبود پله‌برقی یا آسانسور، این مسیر را به آزمونی دشوار و گاه خطرناک تبدیل کرده است.
در هفته‌های اخیر تماس‌های متعددی با روزنامه «شهر مردم» برقرار شد و شهروندان از مشکلات عبور از این پل گلایه کردند، بسیاری از تماس‌گیرندگان تأکید داشتند که مراجعه‌کنندگان این درمانگاه عمدتاً افراد بیمار، سالمندان، جانبازان و خانواده‌های آنان هستند و بالا رفتن از ده‌ها پله برای آنان بسیار دشوار یا حتی غیرممکن است.
خبرنگار ما با حضور در محل، ضمن گفت‌وگو با مراجعه‌کنندگان، وضعیت پل را از نزدیک بررسی کرد، آنچه در این بازدید مشاهده شد، بیانگر آن است که بسیاری از افراد به دلیل ناتوانی جسمی، از استفاده از پل منصرف می‌شوند و با عبور مستقیم از عرض خیابان، جان خود را در معرض خطر قرار می‌دهند.
یکی از جانبازان که سال‌ها برای درمان به این مرکز مراجعه می‌کند، گفت: «هر بار که برای درمان می‌آیم، عبور از این پل برایم سخت‌تر از خود درمان است و اگر بخواهم از پل استفاده کنم، باید با زحمت فراوان از پله‌ها بالا بروم و اگر از خیابان عبور کنم، خطر تصادف تهدیدم می‌کند؛ آیا سزاوار است کسی که سال‌ها برای این کشور ایثار کرده، امروز برای رسیدن به درمانگاه با چنین مشکلاتی روبه‌رو باشد؟»
یکی دیگر از سالمندان اظهار کرد: «بارها دیده‌ام افراد مسن یا بیمار از پل استفاده نمی‌کنند و از میان خودروها عبور می‌کنند، این موضوع هر لحظه ممکن است حادثه‌ای تلخ رقم بزند.»
همراه یکی از بیماران ویلچرنشین نیز گفت: «این پل عملاً برای افراد ویلچری قابل استفاده نیست، مجبوریم مسیرهای طولانی را طی کنیم یا با خطر از عرض خیابان عبور کنیم، مناسب‌سازی معابر فقط یک شعار نیست؛ حق شهروندی ماست.»
کارشناسان حوزه شهرسازی معتقدند احداث پل هوایی بدون پیش‌بینی امکاناتی مانند آسانسور یا پله‌برقی، به‌ویژه در مقابل مراکز درمانی، با اصول شهرسازی انسان‌محور و استانداردهای مناسب‌سازی همخوانی ندارد. در بسیاری از شهرهای دنیا، پل‌های عابر پیاده اطراف بیمارستان‌ها و مراکز درمانی به تجهیزات لازم برای استفاده سالمندان و افراد کم‌توان مجهز هستند تا هیچ شهروندی به دلیل ناتوانی جسمی از حق تردد ایمن محروم نشود.
از سوی دیگر، قوانین مربوط به حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت و آیین‌نامه‌های مناسب‌سازی فضاهای شهری نیز دستگاه‌های مسئول را موظف کرده است که شرایط دسترسی ایمن و برابر را برای همه شهروندان فراهم کنند؛ رعایت این الزامات نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه وظیفه‌ای قانونی و انسانی است.
شهرداری شیراز طی سال‌های اخیر اقدامات ارزشمندی در توسعه زیرساخت‌های شهری انجام داده و احداث پل‌های عابر پیاده نیز در راستای افزایش ایمنی شهروندان بوده است؛ اما تکمیل این پروژه‌ها و تجهیز آن‌ها به امکانات موردنیاز، بخش جدایی‌ناپذیر از تحقق هدف اصلی آنهاست، پلی که استفاده از آن برای گروه بزرگی از شهروندان امکان‌پذیر نباشد، نمی‌تواند مأموریت خود را به‌طور کامل انجام دهد.
از مسئولان شهرداری، شورای اسلامی شهر، بنیاد شهید و امور ایثارگران و دیگر دستگاه‌های مرتبط در شهر شیراز انتظار می‌رود با بازدید میدانی از این محل، هرچه سریع‌تر برای نصب پله‌برقی یا آسانسور و مناسب‌سازی کامل پل اقدام کنند و هزینه این اقدام در برابر ارزش جان انسان‌ها و آرامش خاطر بیماران و جانبازان ناچیز است.
بی‌توجهی به چنین مطالبه‌ای ممکن است در آینده به بروز حوادث ناگواری منجر شود؛ حوادثی که پس از وقوع، هیچ توجیهی نمی‌تواند خسارت‌های جانی و روحی آن را جبران کند، مدیریت شهری باید پیش از وقوع حادثه وارد عمل شود، نه پس از آن.
مردم انتظار دارند شهری که شعار «شهر انسان‌محور» را سرلوحه برنامه‌های خود قرار داده است، بیش از هر نقطه دیگری به وضعیت مراکز درمانی و مسیرهای منتهی به آن‌ها توجه کند. حفظ جان بیماران، سالمندان و جانبازان، سرمایه‌گذاری برای امنیت و کرامت شهروندان است.

روزنامه «شهر مردم» ضمن انعکاس این مطالبه عمومی، از مسئولان ذی‌ربط درخواست می‌کند تا در اسرع وقت نسبت به بررسی و رفع این مشکل اقدام کنند و نتیجه اقدامات انجام‌شده را به اطلاع افکار عمومی برسانند، این رسانه نیز مطابق قانون، آمادگی کامل دارد پاسخ، توضیحات و برنامه‌های مسئولان را در راستای تنویر افکار عمومی منتشر کند؛ زیرا هدف، نه صرفاً نقد، بلکه حل یک مطالبه مردمی و پیشگیری از وقوع حوادثی است که می‌توان با اندکی تدبیر از آنها جلوگیری کرد.