فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان فارس در گفت‌وگو با «شهر مردم»  :

دو عامل آتش‌سوزی کوهمره‌سرخی دستگیر و تحویل مقامات قضایی شدند

سوزاندن ساقه‌های خشک باقی‌مانده از گندم در یک زمین کشاورزی ، چهارشبانه روز جنگل های زاگرس را در شعله های آتش سوزاند

آیا دادگستری فارس به‌عنوان مدعی‌العموم، در کنار رسیدگی به جرم کشاورز خاطی، «ترک فعل» احتمالی دستگاه‌های متولی در عدم اجرای طرح‌های پیشگیرانه، ناهماهنگی‌های احتمالی در تجهیزات اطفای حریق را نیز تحت بررسی قضایی قرار خواهد داد تا از تکرار سناریوی تلخ خاکستر شدن دوباره ریه‌های زاگرس که در تابستان امسال به دلیل وجود پوشش انبوه مرتعی خشک چون انبار باروت است، جلوگیری شود؟

فاطمه مقدم – شهر مردم

پس از شش روز نبرد با شعله‌های آتش در جنگل‌های زاگرس، حریق گسترده در مناطق بالاده کازرون و کوهمره‌سرخی شیراز به‌طور کامل مهار شد؛ این آتش‌سوزی که منشأ انسانی داشت، به دلیل پوشش گیاهی انبوه، وزش باد شدید و نبود امکانات از جمله بالگرد آب‌پاش، به‌سرعت وسعت یافت و به وضعیت بحرانی رسید، به‌طوری‌که در برخی از مناطق، شعله‌های آتش به ارتفاع ۱۵ متر می‌رسید و اطفای آن را با دشواری بسیار زیادی همراه می‌کرد.

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان فارس از شناسایی و تحویل عاملان آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌ها و مراتع کوهمره‌سرخی به مراجع قضایی خبر داد و گفت: این اشخاص از روز جمعه پنجم تیرماه در بازداشت هستند.

سرهنگ غلام تابش‌مقدم در گفت‌وگو با «شهر مردم» با اشاره به اینکه منشأ این آتش‌سوزی اقدام دو کشاورز به نام‌های جاسم نوروزی و عادل حسینی که در منطقه بالاده کازرون بوده‌اند، اظهار کرد: این افراد با آتش زدن «پس‌چر» یا همان ساقه‌های خشک باقی‌مانده گندم در زمین کشاورزی خود، باعث بروز حریقی شدند که در نهایت به عرصه‌های طبیعی سرایت کرد و مساحت زیادی از مراتع و جنگل‌های زاگرسی منطقه کوهمره‌سرخی را درگیر آتش کرد، که به دلیل صخره‌ای بودن، نمی‌شود مساحت را برآورد کرد، اما باید بگویم میزان تخریب آتش به سبب وزش باد آن‌قدر بالا نبوده است و درختان کوچک‌تر که عمر ۵ تا ۶ ساله داشتند، راحت‌تر طعمه حریق شدند و بیشتر سوختند تا بلوط‌های کهنسال.

وی افزود: این کشاورزان پس از شناسایی توسط نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی دستگیر و برای طی مراحل قانونی به مقامات قضایی استان تحویل داده شدند و تعیین میزان مجازات آن‌ها در صلاحیت دستگاه قضایی خواهد بود.

تابش‌مقدم با اشاره به گستردگی حریق و شرایط سخت عملیات اطفای آن بیان کرد: اقدام ناشیانه این افراد نه‌تنها خسارت قابل‌توجهی به جنگل‌های ارزشمند زاگرس وارد کرد، بلکه جان بیش از یک‌هزار نفر از نیروهای عملیاتی را که در شرایط سخت و صعب‌العبور منطقه در حال مهار آتش بودند، نیز به خطر انداخت.

به گفته وی، در جریان این حادثه نیروهای منابع طبیعی، امدادی و پشتیبانی در سطح استان به حالت آماده‌باش درآمدند و عملیات سنگینی برای مهار آتش انجام شد و نیروهای یگان حفاظت از شهرستان‌های مختلف به منطقه اعزام شدند و با همکاری مردم بومی، جمعیت هلال‌احمر و سایر دستگاه‌های امدادی تلاش گسترده‌ای برای کنترل حریق صورت گرفت.

فرمانده یگان حفاظت اداره‌کل منابع طبیعی فارس با اشاره به وقوع حریق‌های زنجیره‌ای در اثر این حادثه تصریح کرد: به دلیل درگیر شدن مساحت قابل‌توجهی از جنگل‌ها و مراتع، میزان دقیق خسارت پس از مساحی کامل عرصه‌ها مشخص خواهد شد و تعیین تکلیف نهایی مجازات نیز پس از برآورد خسارت و در چارچوب قانون توسط دادستان و مراجع قضایی استان انجام می‌شود.

وی تأکید کرد: خسارتی که به انفال و منابع طبیعی وارد شده بسیار سنگین است و به‌طور واقع هیچ مجازاتی نمی‌تواند جبران‌کننده این حجم از تخریب باشد، با این حال، اجرای مجازات‌های قانونی می‌تواند نقش بازدارنده مهمی در جلوگیری از تکرار چنین حوادثی داشته باشد، چرا که بخش قابل‌توجهی از آتش‌سوزی‌های جنگل‌ها و مراتع در فصل گرم سال منشأ انسانی دارد.

تابش‌مقدم همچنین در پاسخ به برخی انتقادها درباره نبود بالگرد در عملیات اطفای حریق گفت: بالگرد در منطقه حضور داشت، اما به دلیل شرایط جوی و وزش بادهای شدید کارایی لازم را نداشت؛ سرعت بادهای موسمی در منطقه به حدود ۶۵ تا ۷۰ کیلومتر در ساعت می‌رسید و همین موضوع عملیات هوایی را با محدودیت جدی مواجه کرده بود و شرایط سخت جوی باعث شد روند انتقال نیروها با دشواری انجام شود.

فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی فارس در پایان خاطرنشان کرد: با وجود همه محدودیت‌ها و سختی‌های منطقه، در نهایت با تلاش نیروهای عملیاتی، همراهی مؤثر مردم بومی، نیروهای امدادی، جمعیت هلال‌احمر و یگان‌های حفاظت منابع طبیعی استان، آتش‌سوزی بامداد پنجشنبه چهارم تیرماه به‌طور کامل مهار شد.

بر اساس قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، آتش زدن درختان جنگلی جرم محسوب می‌شود و برای مرتکبان مجازات حبس و جزای نقدی در نظر گرفته شده است؛ طبق ماده ۴۵، آتش زدن نباتات در مزارع و باغات داخل یا مجاور جنگل بدون اجازه و نظارت مأموران جنگلبانی ممنوع است و اگر در نتیجه بی‌مبالاتی، حریق به جنگل سرایت کند، مرتکب به حبس از ۲ ماه تا یک سال محکوم خواهد شد، بر این اساس، در پرونده‌های مربوط به آتش‌سوزی جنگل‌ها، نوع رفتار مرتکب و عمدی یا غیرعمدی بودن وقوع حریق، در تعیین عنوان اتهام و مجازات قانونی نقش تعیین‌کننده دارد. از آنجا که هنوز سامانه تیزنگر میزان مساحت آتش‌گرفته‌شده را تعیین نکرده است و تعیین خسارات ناشی از این آتش‌سوزی نیز فقط با مساحی دقیق توسط این سامانه امکان‌پذیر است، همچنین مطابق ماده ۴۷ این قانون، هر شخصی که عمداً در جنگل آتش‌سوزی ایجاد کند، به حبس از ۳ تا ۱۰ سال محکوم می‌شود.

به هر حال، در حالی که دستگیری و تحویل عامل مستقیم این فاجعه زیست‌محیطی به مراجع قضایی گامی ضروری برای اجرای عدالت است، اکنون افکار عمومی در انتظار پاسخی روشن از سوی دستگاه قضایی استان هستند. این پرسش کلیدی همچنان باقی است که آیا دادگستری فارس به‌عنوان مدعی‌العموم، در کنار رسیدگی به جرم کشاورز خاطی، «ترک فعل» احتمالی دستگاه‌های متولی در عدم اجرای طرح‌های پیشگیرانه، ناهماهنگی‌های احتمالی در تجهیزات اطفای حریق را نیز تحت بررسی قضایی قرار خواهد داد تا از تکرار سناریوی تلخ خاکستر شدن دوباره ریه‌های زاگرس که در تابستان امسال به دلیل وجود پوشش انبوه مرتعی خشک چون انبار باروت است، جلوگیری شود؟