از جنوب ایران تا کانال سوئز، بحران گسترده‌تر می‌شود

دور تازه حملات آمریکا به جنوب ایران، همزمان با افزایش تنش‌ها در اردن، دریای سرخ و کانال سوئز، نشان می‌دهد جنگ ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر شده است.

این بحران دیگر تنها به تقابل مستقیم تهران و واشنگتن محدود نیست و ابعاد منطقه‌ای و اقتصادی گسترده‌تری پیدا کرده است.

توقف مذاکرات درباره تنگه هرمز، تحریم‌های تازه آمریکا و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی، چشم‌انداز بازگشت به مسیر دیپلماسی را مبهم‌تر کرده است.

پایگاه خبری شهر مردم

حملات گسترده به جنوب ایران

با آغاز بامداد جمعه، جنگ ایران و آمریکا وارد یکی از پرتنش‌ترین ساعات خود در هفته‌های اخیر شد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حملات هوایی آمریکا از حدود ساعت سه بامداد تا نزدیک شش صبح، مناطقی از جنوب ایران را هدف قرار داد.

این حملات مناطقی از جمله قشم، کیش، بندرعباس، بوشهر، آبادان، شادگان، اهواز و بخش‌هایی از اطراف کازرون را دربر گرفت.

بر اساس گزارش‌ها، در حمله به منطقه مسکونی چاه‌تنگو در جزیره کیش، سه نفر از جمله یک کودک جان خود را از دست دادند و دو کودک دیگر نیز زخمی شدند.

انتشار این خبر، نگرانی‌ها درباره افزایش تلفات غیرنظامیان در جریان درگیری‌های نظامی را افزایش داده است.

گسترش درگیری‌ها به کشورهای منطقه

همزمان با حملات جنوب ایران، ارتش اردن اعلام کرد پنج موشک شلیک‌شده از سوی ایران را در حریم هوایی این کشور رهگیری و منهدم کرده است.

این تحول نشان می‌دهد دامنه بحران در حال گسترش به کشورهای همسایه است و احتمال ورود بازیگران جدید به درگیری‌ها افزایش یافته است.

جنگ از خلیج فارس تا کانال سوئز

با تشدید درگیری‌ها، توجه‌ها به مسیرهای مهم تجارت جهانی در منطقه، به‌ویژه کانال سوئز، افزایش یافته است.

خبرگزاری رویترز در گزارش‌های تحلیلی خود هشدار داده است که حمله پهپادی به دو کشتی در بندر دمیاط مصر، نگرانی‌ها درباره سرایت جنگ به مسیرهای اصلی تجارت جهانی را بیشتر کرده است.

مقام‌های مصری اعلام کرده‌اند یک پهپاد ناشناس عامل آتش‌سوزی در این دو کشتی بوده است. با این حال، تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را برعهده نگرفته است.

در حالی که برخی گمانه‌زنی‌ها، ایران یا نیروهای همسو با آن را مطرح کرده‌اند، عباس عراقچی این اتهام را رد کرده و آن را «عملیات پرچم دروغین» دانسته است.

نگرانی درباره امنیت انرژی و تجارت جهانی

افزایش ناامنی در دریای سرخ، اردن، عراق و کویت، اهمیت مسیرهایی مانند کانال سوئز و خط لوله سومد را برای صادرات نفت کشورهای عربی افزایش داده است.

هرگونه تهدید علیه این مسیرها می‌تواند هزینه بیمه کشتی‌ها، حمل‌ونقل دریایی و قیمت جهانی انرژی را افزایش دهد.

مذاکرات تنگه هرمز در بن‌بست

در کنار تحولات نظامی، نشانه‌های مثبتی از مسیر دیپلماسی نیز دیده نمی‌شود.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پس از اعمال تحریم‌های جدید آمریکا علیه دو نهاد بیمه‌ای و مالی مرتبط با کشتیرانی ایران، مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن با میانجیگری عمان درباره تنگه هرمز فعلاً متوقف شده است.

تنگه هرمز در هفته‌های گذشته یکی از محورهای مهم رایزنی‌های دیپلماتیک درباره امنیت تردد کشتی‌ها بود.

توقف این مذاکرات می‌تواند احتمال افزایش تنش‌های دریایی در منطقه را بیشتر کند.

تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران

همزمان با افزایش عملیات نظامی، آمریکا فشارهای اقتصادی علیه ایران را نیز ادامه داده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که یک فرد و پنج شرکت مرتبط با شرکت هواپیمایی ماهان را تحریم کرده است.

این اقدام در ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن علیه تهران ارزیابی می‌شود و نشان می‌دهد ابزار تحریم همچنان بخشی از راهبرد آمریکا در این بحران است.

ترکیب فشار نظامی و اقتصادی، نشان‌دهنده تلاش واشنگتن برای افزایش هزینه‌های ادامه درگیری برای ایران است.

اختلاف در آمریکا درباره ادامه جنگ

در داخل آمریکا نیز درباره ادامه جنگ علیه ایران اختلاف نظر وجود دارد.

در تازه‌ترین نمونه، طرح محدود کردن اختیارات دونالد ترامپ برای اقدام نظامی علیه ایران در سنای آمریکا تنها با اختلاف یک رأی شکست خورد.

این طرح با ۵۰ رأی مخالف در برابر ۴۹ رأی موافق تصویب نشد.

اگرچه این رأی به ترامپ اجازه می‌دهد فعلاً بدون محدودیت جدید به عملیات نظامی ادامه دهد، اما اختلاف نزدیک آرا نشان می‌دهد درباره مسیر آینده جنگ اجماع کاملی در آمریکا وجود ندارد.

ادامه فشار برای تشدید تقابل

مارک تیسن، ستون‌نویس روزنامه واشنگتن‌پست، در یادداشتی از ترامپ خواسته است توصیه‌های جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره آتش‌بس و مذاکره را کنار بگذارد.

او مدعی شده است که ایران از مذاکرات برای خرید زمان استفاده می‌کند و آمریکا باید فشار نظامی و اقتصادی را ادامه دهد.

این دیدگاه، نظر شخصی نویسنده است و موضع رسمی دولت آمریکا محسوب نمی‌شود، اما بازتاب‌دهنده بخشی از جریان‌های سیاسی محافظه‌کار در این کشور است.

منطقه در آستانه مرحله‌ای خطرناک‌تر

مجموعه تحولات اخیر نشان می‌دهد جنگ ایران و آمریکا از مرحله تقابل مستقیم فراتر رفته و به بحرانی با ابعاد امنیتی، اقتصادی و انرژی تبدیل شده است.

حملات به جنوب ایران، تحولات اردن، نگرانی درباره امنیت کانال سوئز، توقف مذاکرات تنگه هرمز و ادامه تحریم‌های اقتصادی، همگی نشانه‌هایی از بحرانی گسترده‌تر هستند.

در چنین شرایطی، نگرانی اصلی تنها ادامه تبادل آتش میان تهران و واشنگتن نیست، بلکه گسترش جنگ به مسیرهای اصلی تجارت جهانی و افزایش هزینه‌های انسانی آن است.

هرچه درگیری‌ها طولانی‌تر شود، احتمال بازگشت طرفین به میز مذاکره کاهش می‌یابد و خطر ورود منطقه به یک چرخه فرسایشی و پرهزینه افزایش پیدا می‌کند.