شیراز اکسپو چه دستاوردی داشت؟

فاطمه مقدم – شهر مردم

شیراز اکسپو با هدف معرفی توانمندی‌های اقتصادی و صنعتی فارس، توسعه صادرات غیرنفتی و جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برگزار شد و قرار بود این نمایشگاه فرصتی برای ارتباط میان تولیدکنندگان، خریداران و سرمایه‌گذاران و زمینه‌ساز همکاری‌های تجاری تازه باشد.

مسعود گودرزی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس، نیز درگفت‌وگوی خود با رسانه‌ها در خصوص اکپسو تأکید کرد که موفقیت این رویداد زمانی محقق می‌شود که ارتباطات ایجادشده در نمایشگاه به همکاری‌های پایدار و قراردادهای اقتصادی ماندگار منجر شود.

گفت‌وگوی «شهر مردم» با شماری از صاحبان صنایع و نمایندگان برندهای صنایع غذایی که در دومین دوره شیراز اکسپو حضور داشتند، نشان داد که با وجود افزایش تعداد شرکت‌کنندگان نسبت به دوره قبل، نمایشگاه نتوانسته بود همه انتظارات تولیدکنندگان را برآورده کند. کمبود خریداران خارجی، ضعف تبلیغات و اطلاع‌رسانی، تحریم‌ها و مشکلات گمرکی و حمل‌ونقل از جمله چالش‌هایی بود که آن‌ها به آن اشاره کردند؛ با این حال، شرکت‌کنندگان معرفی محصولات و برندها، آشنایی با فعالان اقتصادی و آغاز گفت‌وگو با برخی هیأت‌های تجاری را از نکات مثبت حضور در نمایشگاه دانستند.

به هر رو برگزاری اکسپو در این روزگار سخت و دشواری که این روزها صنایع با آن روبه‌رو هستند، خود می‌تواند روزنه‌ای از امید برای رونق تولید و گسترش بازارهای داخلی و خارجی باشد با این حال  صرف برگزاری اکسپو جهت گردهم آمدن تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی نمی‌تواند که هدف غایی باشد و آنچه به شیراز اکسپو معنا و اعتبار می‌بخشد، نتایجی است که پس از پایان نمایشگاه به دست می‌آید؛ از شکل‌گیری همکاری‌های تجاری و عقد قراردادهای صادراتی گرفته تا جذب سرمایه‌گذار و باز شدن مسیرهای تازه برای صادرات.

ضروری است پس از پایان نمایشگاه، کمیته‌ای مستقل و بی‌طرف با بررسی دقیق نتایج، میزان تحقق اهداف و مشکلات مطرح‌شده از سوی شرکت‌کنندگان، عملکرد این رویداد را ارزیابی کند؛ شیراز اکسپو برای آنکه از یک رویداد چندروزه فراتر برود و به بستری مؤثر برای توسعه صادرات و جذب سرمایه تبدیل شود، به پیگیری مستمر دستاوردها و اصلاح نقاط ضعف نیاز دارد.

در ادامه، گفت‌وگوی «شهر مردم» با چند برند معتبر صنایع غذایی که در این نمایشگاه حضور داشتند، بخشی از دیدگاه‌ها، تجربه‌ها و انتظارات تولیدکنندگان را بازتاب می‌دهد؛ دیدگاه‌هایی که می‌تواند تصویری روشن‌تر از نقاط قوت و ضعف شیراز اکسپو و مسیر پیش روی آن ارائه کند.

سرپرست فروش محصولات صادراتی رامک: نمایشگاه اکسپو باید خیلی پربارتر از این باشد

بهروز بازوبند، سرپرست فروش محصولات نهایی صادراتی رامک، با اشاره به افزایش تعداد شرکت‌کنندگان در دومین دوره شیراز اکسپو نسبت به سال گذشته، بر ضرورت تقویت تبلیغات، برنامه‌ریزی برای حضور هیأت‌های تجاری خارجی و انتخاب زمان مناسب برای برگزاری این رویداد تأکید کرد و گفت: نمایشگاه اکسپو باید خیلی پربارتر از این باشد.

بازوبند در گفت‌وگو با «شهر مردم» با بیان اینکه شیراز اکسپو ظرفیت زیادی برای توسعه و معرفی توانمندی‌های صنعتی و صادراتی فارس دارد، اظهار کرد: اگرچه تعداد شرکت‌کنندگان صنعتی امسال نسبت به نخستین دوره افزایش یافته است، اما این نمایشگاه همچنان جای کار زیادی در زمینه توسعه و تبلیغات دارد.

وی با اشاره به اینکه ماهیت اکسپو، ایجاد فرصت برای تجارت بین‌المللی و ارتباط با بازرگانان و شرکت‌های خارجی است، افزود: در شرایطی که پروازهای خارجی متوقف شده و ورود مسافران به کشور به حداقل رسیده بود، زمان مناسبی برای برگزاری چنین رویدادی انتخاب نشد؛ چراکه حضور بازدیدکنندگان خارجی و خریداران بالقوه، یکی از الزامات اصلی نمایشگاهی با اهداف بین‌المللی است.

سرپرست فروش محصولات صادراتی رامک با اشاره به هزینه بالای حضور شرکت‌ها در این رویداد گفت: ما برای برپایی غرفه حدود ۲ میلیارد تومان هزینه کرده‌ایم، اما بازخوردی متناسب با این هزینه دریافت نکردیم، در چنین نمایشگاهی انتظار می‌رود شرایطی فراهم شود که تولیدکنندگان بتوانند به بازارهای خارجی دسترسی پیدا کنند و با خریداران و شرکای تجاری بالقوه ارتباط بگیرند؛ در حالی که بخش عمده بازدیدکنندگان ما مشتریان عمومی و مصرف‌کنندگان بودند.

بازوبند با مقایسه شیوه برگزاری این رویداد با نمایشگاه‌های بین‌المللی، بر ضرورت برنامه‌ریزی و تبلیغات زودهنگام تأکید کرد و گفت: تبلیغات چنین نمایشگاهی باید با قدرت و در بازه زمانی طولانی، در سراسر کشور و برای مخاطبان خارجی انجام شود؛ همچنین می‌توان با در نظر گرفتن مشوق‌هایی برای کارخانه‌ها، انگیزه حضور آن‌ها را افزایش داد.

وی نمایشگاه گلفود دبی را نمونه‌ای از برنامه‌ریزی هدفمند برای برگزاری رویدادهای تجاری دانست و افزود: برای برگزاری این نمایشگاه، از حدود یک سال قبل تبلیغات و مکاتبه با شرکت‌ها و کمپانی‌ها آغاز می‌شود تا نمایشگاه به محلی برای ملاقات و تعامل فعالان صنعت غذا و نوشیدنی تبدیل شود؛ به اعتقاد من، شیراز اکسپو نیز برای دستیابی به اهداف صادراتی خود به چنین برنامه‌ریزی و پیگیری مستمری نیاز دارد.

این فعال حوزه صادرات با بیان اینکه فراهم بودن امکان ورود بازرگانان خارجی به کشور، یکی از عوامل مؤثر در افزایش مشارکت شرکت‌هاست، ادامه داد: این مشکل فقط مختص شیراز اکسپو نیست و نمایشگاه‌های مشابه در تهران نیز با چالش‌هایی از این دست مواجه‌اند که امیدواریم با بهبود شرایط کشور و فراهم شدن امکان رفت‌وآمد آسان‌تر تجار و نمایندگان شرکت‌های خارجی، زمینه حضور مؤثرتر آن‌ها در نمایشگاه‌های آینده فراهم شود.

بازوبند همچنین با اشاره به نحوه بازدید برخی هیأت‌های خارجی گفت: حتی بازدیدکنندگان خارجی که همراه هیأت‌ها به نمایشگاه آمده بودند، گاهی به‌صورت هدفمند و در کنار مسئولان برگزارکننده از غرفه‌ها بازدید می‌کردند و می‌رفتند؛ در حالی که انتظار می‌رود ارتباط مستقیم و فرصت مذاکره میان این هیأت‌ها و تولیدکنندگان شکل بگیرد.

وی با این حال، از انجام مذاکرات اولیه با برخی هیأت‌های خارجی در روزهای پایانی نمایشگاه خبر داد و گفت: در روز چهارم برگزاری، تعدادی از تجار به سراغ ما آمدند و پیگیری‌ها و مذاکرات اولیه‌ای با چند هیأت خارجی انجام شد و قرار است این مذاکرات در آینده دنبال شود و امیدواریم به عقد قرارداد منجر شود؛ هرچند میزان مراودات تجاری و تعداد هیأت‌های حاضر در نمایشگاه، با انتظارات ما فاصله داشت.

سرپرست فروش محصولات صادراتی رامک در پایان، شیراز اکسپو را ایده‌ای ارزشمند برای معرفی فرصت‌های صادراتی فارس دانست، اما تأکید کرد که دستیابی به اهداف چنین رویدادی مستلزم توجه جدی‌تر به زمان برگزاری و فراهم کردن شرایط حضور خریداران خارجی است.

به گفته وی، در کنار افزایش تعداد شرکت‌کنندگان، باید زمینه‌ای فراهم شود تا حضور در نمایشگاه به ارتباطات تجاری مؤثر و فرصت‌های واقعی صادراتی برای تولیدکنندگان منجر شود.

مدیر غرفه مهرام: بازدیدکنندگان خارجی به دلیل تحریم‌ها در خرید محصولات ایرانی با محدودیت روبه‌رو هستند

ملیحه مهاجری، مدیر غرفه مهرام در شیراز اکسپو، با اشاره به افزایش تعداد شرکت‌کنندگان در دومین دوره این نمایشگاه، نبود شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران خارجی و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها را از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی توسعه مراودات تجاری در این رویداد خواند.

مهاجری در گفت‌وگو با «شهر مردم» با اشاره به تلاش برگزارکنندگان برای برپایی این رویداد اظهار کرد: به گفته شرکت‌کنندگانی که سال گذشته نیز در نمایشگاه حضور داشتند، تعداد شرکت‌کنندگان امسال افزایش یافته است که این موضوع یک امتیاز محسوب می‌شود؛ با این حال، یکی از مهم‌ترین کمبودهای اکسپو، نبود شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران خارجی است.

وی با اشاره به دشواری ارتباط با برخی بازدیدکنندگان خارجی افزود: تعدادی از بازدیدکنندگان عرب که از مسیر عراق وارد کشور می‌شوند، مترجم همراه ندارند و به زبان انگلیسی نیز مسلط نیستند؛ بنابراین برقراری ارتباط کامل و دقیق با آن‌ها دشوار است.

مدیر غرفه مهرام ادامه داد: بازدیدکنندگانی از افغانستان و تاجیکستان نیز در نمایشگاه حضور داشتند و هیأت‌هایی از چین و ویتنام هم به همراه مسئولان برگزارکننده از غرفه‌ها بازدید کردند، اما حضور این هیأت‌ها لزوماً به معنای حضور نمایندگان شرکت‌هایی نیست که با هدف شناسایی بازار و خرید محصولات به نمایشگاه آمده باشند و بیشتر جنبه بازدید از نمایشگاه داشت.

مهاجری با اشاره به محدودیت‌های پیش روی خریداران خارجی به سبب تحریم های بین المللی گفت: حتی بازدیدکنندگان عرب یا چینی که به غرفه‌ها مراجعه می‌کنند، برای سفارش‌گذاری با مشکل روبه‌رو هستند؛ چراکه خرید محصولات ایرانی به دلیل تحریم‌ها با محدودیت‌هایی مواجه است.

وی با بیان اینکه از روز سوم نمایشگاه به بعد، هیأت‌هایی از کشورهای آفریقایی و چند کشور عربی به نمایشگاه آمدند، اظهار کرد: توانستیم با این هیأت‌ها گفت‌وگوهایی داشته باشیم، اما اینکه این مذاکرات به قرارداد منجر شود، موضوعی است که باید پس از پایان نمایشگاه پیگیری شود.

مدیر غرفه مهرام، معرفی طیف گسترده‌تری از محصولات این برند را از دیگر دستاوردهای حضور در اکسپو دانست و افزود: در جریان نمایشگاه با برخی شرکت‌های ایرانی نیز مذاکره کردیم، بعضی از فعالان اقتصادی تصور می‌کردند مهرام فقط سس تولید می‌کند، اما در این رویداد توانستیم محصولات متنوع شرکت، از جمله حبوبات، را نیز معرفی کنیم و برای آن‌ها بازاریابی داشته باشیم.

مدیر شرکت محصولات غذایی آذوقه: اکسپو باید به بستری برای توسعه صادرات تبدیل شود، نه صرفاً نمایش توانمندی‌ها

محمدحسن حدادیان، مدیر شرکت محصولات غذایی آذوقه، با اشاره به محدودیت‌های صادراتی در شرایط کنونی کشور، بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای برگزاری شیراز اکسپو، دعوت هدفمند از هیأت‌های تجاری خارجی و استفاده از ظرفیت مشاوران متخصص صادرات تأکید کرد.

حدادیان که کارخانه او امسال برای نخستین بار در شیراز اکسپو شرکت کرده است، در گفت‌وگو با «شهر مردم» اظهار کرد: با توجه به شرایط جنگی کشور، امکان صادرات محصولات تولیدی آن‌طور که باید فراهم نیست؛ با این حال، برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی می‌تواند به صنایع فارس فرصت دهد تا در فضایی تجاری با یکدیگر ملاقات کنند و در معرض دید بازدیدکنندگان قرار بگیرند.

وی با بیان اینکه برای دستیابی به بازخورد بهتر در دوره‌های آینده باید بر تبلیغات و دعوت از مهمانان خارجی تمرکز بیشتری شود، افزود: همچنین می‌توان در طول نمایشگاه نشست‌ها و کارگاه‌هایی با حضور مشاوران متخصص حوزه صادرات برگزار کرد؛ افرادی که در تهران یا خارج از کشور فعالیت دارند و می‌توانند راهکارهای توسعه صادرات و جذب مشتریان خارجی را با تولیدکنندگان در میان بگذارند و این جلسات علاوه بر جنبه آموزشی، فرصتی برای تبادل نظر میان صنعتگران درباره مشکلات و راه‌های ورود به بازارهای خارجی خواهد بود.

مدیر شرکت محصولات غذایی آذوقه همچنین بر ضرورت پیگیری هدف صادراتی نمایشگاه از سوی متولیان صنعتی تأکید کرد و گفت: بخش صنعت و معدن باید هدف اصلی نمایشگاه را که توسعه صادرات است، دنبال کند و مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس نیز زمینه حضور سرمایه‌گذاران و مشتریان خارجی را فراهم آورد؛ ما در جریان نمایشگاه میزبان هیأت‌هایی از عراق بودیم، اما این بازدیدها هنوز به خرید منجر نشده است.

حدادیان با اشاره به حضور مسئولان دولتی در نمایشگاه و آشنایی آن‌ها با مشکلات تولیدکنندگان اظهار کرد: در طول اکسپو، مسئولان مختلفی از نمایشگاه بازدید می‌کنند و با مسائل صنعتگران، از جمله مشکلات صادراتی آن‌ها، آشنا می‌شوند؛ اما از آنجا که هدف اصلی این رویداد فراهم کردن زمینه صادرات است، باید زمان برگزاری به‌گونه‌ای انتخاب شود که محدودیت‌های رفت‌وآمد به کشور کمتر باشد و نمایندگان کشورهای دوست بتوانند بدون مشکل پروازی در نمایشگاه حضور پیدا کنند.

وی زمان‌بندی دقیق‌تر را یکی از پیشنهادهای خود برای برگزاری دوره‌های آینده دانست و افزود: بهتر است اکسپو در زمانی برگزار شود که برقراری مراودات تجاری آسان‌تر باشد؛ در این دوره، بیشتر از آنکه ما به معرفی محصولات و بازاریابی بپردازیم، دیگران به سراغ ما می‌آمدند تا خدمات خود را عرضه کنند؛ برای مثال، بانک‌ها برای جذب مشتری مراجعه می‌کردند، مجموعه‌های حمل‌ونقل خدمات خود را معرفی می‌کردند و بخش‌هایی مانند امور مالیاتی نیز پیشنهادها و خدماتشان را به ما ارائه می‌دادند.

مدیر شرکت محصولات غذایی آذوقه در ادامه، مشکلات لجستیکی و تشریفات گمرکی را از موانع صادرات برشمرد و گفت: بروکراسی گمرکی و زمان‌بر بودن فرایند صدور کالا باعث می‌شود مشتریان خود را از دست بدهیم؛ با توجه به محدودیت‌های موجود در زمان برگزاری این دوره، لازم بود دعوت از هیأت‌های تجاری طرف ایرانی با قدرت بیشتری انجام شود تا فرصت‌های بیشتری برای مذاکره و همکاری ایجاد شود.

حدادیان با اشاره به مذاکرات انجام‌شده در روزهای پایانی نمایشگاه گفت: در دو روز پایانی، هیأت‌های تجاری از کشورهایی مانند عراق به نمایشگاه آمدند و مذاکراتی با آن‌ها انجام دادیم، تفاهم‌های اولیه‌ای شکل گرفته است و امیدواریم این گفت‌وگوها در روزها یا هفته‌های آینده به قرارداد منجر شود؛ طرف‌های مذاکره همچنین تمایل داشتند که قرارداد در کشور خودشان منعقد شود.

وی با اشاره به غیبت هیأت‌هایی از برخی کشورهای مورد انتظار افزود: انتظار داشتیم مشتریان و هیأت‌های تجاری از کشورهای بیشتری حضور داشته باشند، اما چنین حضوری شکل نگرفت؛ به اعتقاد من، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و دشواری رفت‌وآمد به کشور در این زمینه تأثیرگذار بوده است.

مدیر شرکت محصولات غذایی آذوقه در پایان تأکید کرد: افزایش تعداد شرکت‌کنندگان و معرفی توانمندی‌های صنعتی، به‌تنهایی برای تحقق اهداف صادراتی شیراز اکسپو کافی نیست؛ بلکه این رویداد باید با دعوت هدفمند از خریداران خارجی همراه شود تا ارتباطات ایجادشده به فرصت‌های واقعی فروش و صادرات منجر شود.

کارشناس بازاریابی شرکت سالیذ مرغ: به‌جای خریداران خارجی، بیشتر ارائه‌دهندگان خدمات تبلیغاتی به غرفه ما آمدند

سارا رنجبری، کارشناس بازاریابی شرکت سالیذ مرغ، با اشاره به موانع صادرات محصولات غذایی، به‌ویژه مرغ منجمد، گفت: مشکلات گمرکی و مرزی و توقف صادرات در پی بروز چالش‌های داخلی، از جمله مسائلی است که می‌تواند حتی پس از دستیابی به توافق با خریداران خارجی، روند صادرات را مختل کند.

او همچنین ضعف اطلاع‌رسانی در فضای مجازی و ضرورت دعوت هدفمند از هیأت‌های تجاری را از زمینه‌های قابل بهبود در شیراز اکسپو دانست.

رنجبری در گفت‌وگو با «شهر مردم» اظهار کرد: در ابتدا قصد شرکت در اکسپو را نداشتیم و در ساعات پایانی به نمایشگاه پیوستیم و یکی از دلایل اصلی تردید ما این بود که مشخص نبود هیأت‌های تجاری موردنظر چگونه در نمایشگاه حضور پیدا می‌کنند و چه مراودات تجاری بین‌المللی قرار است شکل بگیرد؛ از سوی دیگر، با توجه به حوزه فعالیت شرکت ما که عرضه مرغ منجمد برای صادرات است، با چالش‌هایی در مرزها و گمرک مواجه هستیم.

وی با اشاره به دشواری‌های صادرات محصولات این شرکت افزود: حتی اگر در نمایشگاه بتوانیم با شرکت‌های خارجی برای صادرات محصولات منجمد قرارداد ببندیم، به محض بروز مشکل در داخل کشور، صادرات محصولات صنایع غذایی، به‌ویژه مرغ، متوقف می‌شود؛ بنابراین، صرف برقراری ارتباط با خریداران خارجی برای تضمین صادرات کافی نیست و باید امکان تداوم فرایند صادرات نیز فراهم باشد.

کارشناس بازاریابی سالیذ مرغ در عین حال، استقبال از نمایشگاه را بهتر از انتظار خود ارزیابی کرد و گفت: تصور می‌کردم میزان بازدید و استقبال کمتر از چیزی باشد که در نمایشگاه شاهد آن بودیم و امیدوارم این استقبال تا پایان هفته نیز بیشتر شود.

رنجبری با اشاره به مذاکرات انجام‌شده در این رویداد اظهار کرد: با هیأت‌هایی که امکان همکاری با آن‌ها را داریم، از جمله هیأت عراقی که از طریق تجار به نمایشگاه دعوت شده بودند، مذاکره کردیم و قرار شد ارتباطمان را ادامه دهیم تا در صورت فراهم شدن شرایط، امکان صادرات محصولات به این شرکت‌ها بررسی شود.

وی با بیان اینکه حضور در نمایشگاه برای سالیذ مرغ تنها به معنای یافتن مشتری خارجی نیست، افزود: یکی از اهداف اصلی ما حضور در کنار برندهای دیگر و ایجاد تعامل با فعالان صنعت است و نمایشگاه فضایی برای ارتباطات تجاری بنگاه‌به‌بنگاه یا B2B است؛ جایی که کارخانه‌ها و شرکت‌ها می‌توانند فعالیت‌های خود را به رقبا و همکارانشان معرفی کنند و ارائه درست محصولات و معرفی توانمندی‌های یک برند در چنین فضایی، خود گامی مؤثر در برندسازی است.

این فعال حوزه بازاریابی، اطلاع‌رسانی را یکی از بخش‌های نیازمند تقویت در شیراز اکسپو دانست و گفت: اطلاع‌رسانی در فضای مجازی آن‌طور که شایسته این رویداد بود، انجام نشد.

رنجبری با اشاره به مراجعه برخی ارائه‌دهندگان خدمات تبلیغاتی و بسته‌بندی به غرفه شرکت توضیح داد: ما با هدف معرفی محصولاتمان و ارتباط با هیأت‌های تجاری در نمایشگاه حضور پیدا کردیم، اما در عمل، افرادی به سراغ ما می‌آمدند تا خدمات تبلیغاتی یا بسته‌بندی خود را معرفی کنند و در واقع به جای آنکه خودمان را پرزنت کنیم، پرزنت شدیم! گر چه این ارتباطات به‌خودی خود خوب است، اما هدف اصلی ما از شرکت در اکسپو، مذاکره با هیأت‌های تجاری و یافتن زمینه همکاری برای صادرات بود.

کارشناس بازاریابی سالیذ مرغ در پایان تأکید کرد: انتظار داریم رایزنی‌های اتاق بازرگانی و سازمان صنعت، معدن و تجارت برای دعوت از هیأت‌های تجاری خارجی در دوره‌های آینده جدی‌تر و با قدرت بیشتری دنبال شود تا حضور شرکت‌ها در نمایشگاه، علاوه بر معرفی برند و شبکه‌سازی، فرصت بیشتری برای شکل‌گیری همکاری‌های صادراتی فراهم کند.