عبدالغفور مصطفایی – شهر مردم

همزمان با فرارسیدن ۱۷ مرداد، روز خبرنگار، جمعی از اصحاب رسانه استان فارس با نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه شیراز دیدار و درباره جایگاه رسانه، رسالت خبرنگاران، نقش رسانه در شرایط جنگی و ضرورت تقویت زیرساخت‌های رسانه‌ای گفت‌وگو کردند؛ نشستی که در آن بر ضرورت همدلی، پرهیز از تفرقه، توجه به صحت اخبار، تقویت جایگاه خبرنگاران و ایفای نقش رسانه در مدیریت افکار عمومی تأکید شد.

آیت‌الله لطف‌الله دژکام، نماینده ولی‌فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز، در این نشست با اشاره به ماهیت خبر و نقش خبرنگار در شکل‌دهی به افکار عمومی اظهار کرد: خبر تنها گزارشی از یک واقعیت نیست، بلکه ترکیبی از واقعیت‌ها و تحلیلی است که متناسب با نگاه خبرنگار ارائه می‌شود.

وی با تبریک روز خبرنگار به اصحاب رسانه گفت: خبرنگاران باید توجه داشته باشند که آنچه به جامعه منتقل می‌کنند، صرفاً مجموعه‌ای از اطلاعات خام نیست، بلکه نحوه انتخاب، تنظیم، اولویت‌بندی و ارائه اطلاعات نیز در برداشت مخاطب از یک رویداد تأثیرگذار است.

خبر؛ فراتر از گزارش یک واقعیت

نماینده ولی‌فقیه در استان فارس با تأکید بر ضرورت توجه خبرنگاران به مبانی دینی و قرآنی در فعالیت رسانه‌ای بیان کرد: خبرنگاران می‌توانند قرآن کریم را از منظر کار خبری و خبرنگاری مورد مطالعه قرار دهند و برداشت خود را از آموزه‌های آن در حوزه رسانه به جامعه منتقل کنند.

آیت‌الله دژکام با اشاره به جایگاه خبر در قرآن کریم افزود: واژه خبر و مشتقات آن در قرآن کریم مورد توجه قرار گرفته و این موضوع نشان می‌دهد که مسئله خبر، اطلاع‌رسانی و چگونگی انتقال اطلاعات، موضوعی مهم در فرهنگ اسلامی است.

وی ادامه داد: باید در زمینه آفاق خبر و رسانه در تمدن نوین اسلامی، قرآن کریم، سیره اهل بیت(ع)، رهنمودهای امام راحل و فرمایشات رهبر معظم انقلاب به صورت ویژه مورد مطالعه و کار قرار گیرد.

امام جمعه شیراز تصریح کرد: خبرنگار مسلمان نمی‌تواند نسبت به مبانی اخلاقی و دینی خبر بی‌تفاوت باشد؛ زیرا خبر زمانی می‌تواند در خدمت جامعه قرار گیرد که بر پایه حقیقت، صداقت، امانت و رعایت مصالح عمومی تولید و منتشر شود.

سوره حجرات؛ منشور مهم اخلاق خبری

نماینده ولی‌فقیه در استان فارس با اشاره به آیه ششم سوره مبارکه حجرات اظهار کرد: این آیه از جمله آیاتی است که می‌تواند برای خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه در این آیه بر ضرورت بررسی و اطمینان از صحت خبر تأکید شده است.

وی افزود: در فرهنگ قرآنی، خبر یقینی و غیر یقینی باید از یکدیگر تفکیک شود و این موضوع می‌تواند یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی عملکرد رسانه‌ها باشد.

آیت‌الله دژکام خاطرنشان کرد: برای نمره دادن به یک خبر باید میزان یقینی بودن آن را به عنوان یکی از شاخص‌های اصلی در نظر گرفت؛ خبرنگار نباید هر اطلاعاتی را بدون بررسی و اطمینان از صحت آن در اختیار مخاطب قرار دهد.

وی ادامه داد: اهمیت خبر نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه هر خبری صرفاً به دلیل جذابیت یا قابلیت انتشار، الزاماً مهم‌ترین خبر جامعه نیست، خبرنگار باید بتواند میان خبر مهم، خبر فوری، خبر حساس و خبری که صرفاً جنبه حاشیه‌ای دارد، تفاوت قائل شود.

خبرنگار باید نگاه حرفه‌ای و تحلیلی داشته باشد

نماینده ولی‌فقیه در استان فارس با اشاره به نقش تحلیل در فعالیت رسانه‌ای گفت: خبرنگار تنها ناقل یک رویداد نیست، بلکه نحوه نگاه و تحلیل او نیز در تولید خبر مؤثر است.

وی افزود: حتی در حوزه‌های علمی مانند فیزیک و شیمی نیز آنچه در قالب گزارش و نوشته ارائه می‌شود، در بسیاری از موارد ترکیبی از مشاهده، گزارش و برداشت نویسنده است؛ بنابراین خبرنگار باید نسبت به این مسئله آگاهی داشته باشد که نگاه او می‌تواند بر روایت خبر اثر بگذارد.

آیت‌الله دژکام تأکید کرد: خبرنگار حرفه‌ای باید تلاش کند تا میان واقعیت، برداشت شخصی و تحلیل تمایز قائل شود و اجازه ندهد تحلیل شخصی به جای واقعیت به مخاطب ارائه شود.

وی گفت: اگر این مرزبندی به درستی رعایت نشود، مخاطب ممکن است تحلیل خبرنگار را به عنوان اصل واقعیت تلقی کند و همین موضوع می‌تواند در درازمدت اعتماد عمومی به رسانه را کاهش دهد.

وحدت؛ مطالبه مهم رهبری از جامعه

امام جمعه شیراز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت همدلی در جامعه اظهار کرد: خواسته رهبر معظم انقلاب این است که همه با هم و با روحیه همدلی کار کنیم و اگر این همدلی وجود نداشته باشد، مسلماً دستیابی به پیروزی دشوار خواهد بود.

وی افزود: تفرقه به هر دلیلی که ایجاد شود، می‌تواند به جامعه آسیب وارد کند و ممکن است انسان دلخوری، انتقاد یا مطالبه‌ای داشته باشد، اما این مسائل نباید به تفرقه و ایجاد شکاف در جامعه منجر شود.

آیت‌الله دژکام با اشاره به تأکیدات اخیر رهبر معظم انقلاب بیان کرد: ممکن است دل انسان پر باشد و نقد و گلایه داشته باشد، اما نباید این مسائل به تفرقه منجر شود.

وی افزود: رسانه‌ها در این زمینه مسئولیت مهمی برعهده دارند؛ چراکه نوع ادبیات، انتخاب تیتر، نحوه انعکاس اختلافات و چگونگی پرداختن به مسائل اجتماعی و سیاسی می‌تواند در تقویت وحدت یا تشدید اختلافات اثرگذار باشد.

خبرنگار؛ عامل مهم تقویت سرمایه اجتماعی

نماینده ولی‌فقیه در استان فارس با بیان اینکه خبرنگاران نقش مهمی در تقویت سرمایه اجتماعی دارند، گفت: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به رسانه‌های حرفه‌ای، مسئول و متعهد نیاز دارد.

وی ادامه داد: رسانه می‌تواند با بیان دقیق واقعیت‌ها، انعکاس مطالبات مردم و ارائه تحلیل‌های کارشناسی، زمینه ارتباط بهتر مردم و مسئولان را فراهم کند.

آیت‌الله دژکام خاطرنشان کرد: خبرنگار باید بتواند هم مشکلات مردم را منعکس کند و هم خدمات و اقدامات انجام‌شده را به درستی برای جامعه توضیح دهد.

وی افزود: انعکاس مشکلات و کاستی‌ها وظیفه رسانه است، اما این وظیفه نباید به گونه‌ای انجام شود که اصل امید اجتماعی و اعتماد عمومی آسیب ببیند.

حمایت از خبرنگاران مؤمن باید در بودجه دیده شود

امام جمعه شیراز با اشاره به ضرورت حمایت از خبرنگاران اظهار کرد: اگر قرار است خبرنگار مؤمن و متعهد در جامعه نقش‌آفرینی کند، باید جایگاه او در برنامه‌ریزی‌ها، سیاستگذاری‌ها و حتی بودجه‌بندی‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: باید از سکوی جایگاه خبرنگاران گرفته تا مسائل شغلی و معیشتی آنان، مورد توجه مسئولان قرار گیرد.

آیت‌الله دژکام تأکید کرد: نمی‌توان از خبرنگار انتظار داشت در سخت‌ترین شرایط اجتماعی، اقتصادی و حتی بحرانی در میدان باشد، اما نسبت به مشکلات شغلی و حرفه‌ای او بی‌تفاوت بود.

وی خاطرنشان کرد: خبرنگار برای انجام مسئولیت خود نیازمند امنیت شغلی، آموزش، امکانات مناسب و فضای حرفه‌ای است و این موضوع باید در سیاستگذاری‌های مرتبط با رسانه مورد توجه قرار گیرد.

رسانه؛ عامل و حامل وحدت

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس نیز در این نشست با تأکید بر نقش رسانه در ایجاد وحدت گفت: خبرنگار می‌تواند عامل و حامل وحدت در کشور باشد و این وحدت از طریق محتوای اخبار و نحوه روایت رویدادها شکل می‌گیرد.

مهدی رنجبر اظهار کرد: رسانه تنها ابزار انتقال خبر نیست، بلکه می‌تواند با انتخاب صحیح موضوعات، پرداختن به مسائل اساسی جامعه و ایجاد فضای گفت‌وگو، نقش مهمی در تقویت انسجام اجتماعی ایفا کند.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس افزود: جامعه در شرایط حساس بیش از هر زمان دیگری به رسانه‌هایی نیاز دارد که ضمن بیان مشکلات و مطالبات، منافع ملی و مصالح عمومی را نیز مورد توجه قرار دهند.

وی ادامه داد: خبرنگاران باید بتوانند میان مطالبه‌گری، نقد منصفانه و ایجاد فضای التهاب تفاوت قائل شوند.

خبرنگاران در مدیریت بحران خوش درخشیدند

مدیرکل صداوسیمای مرکز فارس نیز در این نشست با اشاره به حوادث و تحولات یک سال گذشته گفت: از فاصله مراسم بزرگداشت روز خبرنگار در سال گذشته تاکنون، یکی از مهم‌ترین اتفاقات، رویکرد جنگ تحمیلی سوم بوده است.

امیر رئوف افزود: در این شرایط، نقش خبرنگاران در مدیریت بحران، سوگ و حماسه بسیار مهم و تأثیرگذار بود.

وی ادامه داد: رسانه‌ها به عنوان طلایه‌داران عرصه جنگ نرم، در این عرصه خوش درخشیدند و تلاش کردند در کنار استمرار اطلاع‌رسانی، روحیه مردم را نیز حفظ کنند.

مدیرکل صداوسیمای مرکز فارس خاطرنشان کرد: خبرنگاران در شرایطی فعالیت کردند که جامعه نیازمند دریافت اطلاعات دقیق، سریع و قابل اعتماد بود و رسانه‌ها تلاش کردند پاسخگوی این نیاز باشند.

مقابله با روایت‌های نادرست رسانه‌های بیگانه

رئوف با اشاره به نقش رسانه‌ها در مدیریت افکار عمومی بیان کرد: رسانه‌ها اجازه ندادند افکار عمومی در سطح ملی و استان فارس تحت تأثیر القائات رسانه‌های بیگانه قرار گیرد.

وی افزود: مخاطب امروز با حجم گسترده‌ای از اطلاعات مواجه است و در چنین شرایطی، رسانه داخلی باید بتواند با ارائه اطلاعات دقیق و به‌موقع، مرجعیت خبری خود را حفظ کند.

وی تصریح کرد: اطلاع‌رسانی چندلایه و توجه به نیازهای مختلف مخاطبان، از ضرورت‌های فعالیت رسانه‌ای در شرایط امروز است.

مدیرکل صداوسیمای مرکز فارس ادامه داد: مخاطب در کنار نیاز به خبر، به تحلیل، تبیین و پاسخ به پرسش‌های خود نیز نیاز دارد و رسانه باید بتواند این نیاز را به شکل حرفه‌ای پاسخ دهد.

جنگ امروز فقط نظامی نیست

مسئول بسیج رسانه استان فارس نیز در این نشست با اشاره به تحولات یک سال گذشته گفت: خبرنگاران زن و مرد در یک سالی که تحولات مهمی در کشور رقم خورد، پای ایران اسلامی ایستادند.

هادی رضایی افزود: جنگ امروز تنها در حوزه نظامی تعریف نمی‌شود، بلکه دشمن تلاش می‌کند تا با ایجاد فشارهای اقتصادی و روانی، تاب‌آوری مردم را کاهش دهد.

وی اظهار کرد: یکی از اهداف دشمن در شرایط فعلی، از بین بردن امید مردم و ایجاد فاصله میان مردم و نظام است.

رضایی ادامه داد: دشمن در حوزه نظامی شکست خورده است و اکنون تلاش می‌کند تا از طریق فشار اقتصادی، مشکلات معیشتی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی، مردم را نسبت به آینده ناامید کند.

وی تصریح کرد: فشار اقتصادی در نهایت خود را در سفره مردم نشان می‌دهد و اگر رسانه نتواند واقعیت‌های موجود را به شکل صحیح برای مردم تبیین کند، زمینه برای سوءاستفاده جریان‌های رسانه‌ای معاند فراهم می‌شود.

مطالبه‌گری؛ بخشی از رسالت رسانه

مسئول بسیج رسانه استان فارس با تأکید بر ضرورت توجه به مطالبات مردم اظهار کرد: رسانه نباید از مشکلات و مطالبات مردم فاصله بگیرد.

وی افزود: نظام باید پای مطالبات مردم بایستد و رسانه نیز باید با انعکاس صحیح مشکلات، زمینه حل آنها را فراهم کند.

رضایی گفت: خبرنگاران باید با قلم خود مردم را به این باور برسانند که مشکلات قابل حل است و مسئولان باید برای رفع مسائل و دغدغه‌های جامعه پاسخگو باشند.

وی خاطرنشان کرد: مطالبه‌گری رسانه‌ای زمانی اثرگذار است که همراه با ارائه اطلاعات دقیق، انصاف، مستندات و پیشنهادهای سازنده باشد.

ضرورت ارتقای زیرساخت‌های رسانه‌ای فارس

مسئول فضای مجازی سپاه فجر استان فارس نیز در این نشست با اشاره به وضعیت زیرساخت‌های رسانه‌ای استان اظهار کرد: فارس در زمینه امکانات و زیرساخت‌های رسانه‌ای با مشکلاتی مواجه است و لازم است برای ارتقای این بخش اقدامات جدی‌تری صورت گیرد.

هاشمی افزود: استان فارس در رتبه‌بندی زیرساخت‌ها با چالش‌هایی مواجه است و وضعیت موجود نیازمند برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری بیشتر است.

وی ادامه داد: بخشی از فعالان رسانه‌ای و مجموعه‌های مرتبط با این حوزه فاقد مکان و امکانات مناسب هستند و این موضوع می‌تواند بر کیفیت فعالیت حرفه‌ای رسانه‌ها تأثیر بگذارد.

هاشمی با تأکید بر اهمیت آموزش گفت: برگزاری دوره‌های تخصصی رسانه می‌تواند در ارتقای سطح دانش و آگاهی فعالان این عرصه مؤثر باشد.

وی افزود: در حوزه زیرساخت، آموزش و برگزاری دوره‌های تخصصی این امکان وجود دارد که با همکاری مجموعه‌های مختلف، سطح آموزش و آگاهی رسانه‌ای در استان ارتقا پیدا کند.