عبدالغفور مصطفایی –شهر مردم

حمل‌ونقل عمومی، شریان حیاتی هر کلان‌شهر است و کیفیت خدمات این بخش نه‌تنها بر رفاه شهروندان اثر می‌گذارد، بلکه نشان‌دهنده میزان توجه مدیریت شهری به حقوق عمومی، کرامت انسانی و عدالت اجتماعی است، هنگامی که شهروندان برای رفت‌وآمد روزانه خود اتوبوس را انتخاب می‌کنند، انتظار دارند وسیله‌ای ایمن، پاکیزه، مجهز و استاندارد در اختیارشان باشد؛ نه اتوبوسی که فرسودگی آن پیش از حرکت، خستگی را بر چهره مسافران بنشاند.

با آغاز فصل گرما، شکایت‌های مردمی از وضعیت برخی اتوبوس‌های درون‌شهری افزایش یافته است و نبود سیستم سرمایشی، خرابی تجهیزات، آلودگی فضای داخلی، فرسودگی صندلی‌ها، تأخیرهای مکرر و حرکت کند، بخشی از مشکلاتی است که هر روز هزاران شهروند با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

خبرنگار روزنامه «شهر مردم» در راستای رسالت خود مبنی بر مطلبه شهروندان  برای بررسی میدانی این موضوع، در چند خط اتوبوسرانی حضور یافت، نخستین اتوبوس، خط ۱۰۹ در ساعت حدود ۱۴ و گرمای هوا به اوج خود رسیده و فضای داخل اتوبوس به قدری گرم بود که برخی مسافران با بادبزن یا دستمال خود را خنک می‌کردند.

در میان مسافران، بانویی سالمند که برای مراجعه به بیمارستان عازم درمان بود، با گلایه گفت: «سال‌هاست بیماری قلبی دارم، پزشک تأکید کرده است در هوای گرم زیاد قرار نگیرم، اما توان مالی استفاده از تاکسی یا اسنپ را ندارم و مجبورم با همین اتوبوس‌ها رفت‌وآمد کنم؛ آیا جان ما برای مسئولان اهمیتی ندارد؟»

سخنان این بانوی سالمند، تنها درد دل یک نفر نبود؛ بلکه روایت بسیاری از شهروندانی است که به دلیل شرایط اقتصادی، حمل‌ونقل عمومی تنها راه تردد آنان است.

در ادامه، خبرنگار ما از یکی از اتوبوس خط ۹۴ نیز بازدید کرد، وضعیت این اتوبوس نیز تفاوت چندانی با خط ۱۰۹ نداشت، فرسودگی بدنه، آلودگی فضای داخلی، صندلی‌های مستهلک و نبود سرمایش مناسب، موجب اعتراض مسافران شده بود.

یکی از مسافران با صدایی بلند خطاب به راننده گفت: «این چه اتوبوسی است؟ نه کولر دارد، نه تمیز است و نه آسایش برای مردم باقی گذاشته است.»

راننده نیز با ناراحتی پاسخ داد: «ما هم از این شرایط رضایت نداریم و شنیده‌ایم تعدادی اتوبوس جدید آماده بهره‌برداری است، اما هنوز وارد ناوگان نشده‌اند؛ اگر اتوبوس‌های جدید وارد شوند، هم مردم راضی خواهند بود و هم فشار از روی رانندگان برداشته می‌شود.»

این سخنان، پرسشی جدی را در ذهن افکار عمومی ایجاد می‌کند؛ اگر اتوبوس‌های جدید آماده بهره‌برداری هستند، چرا همچنان اتوبوس‌های فرسوده در خیابان‌ها تردد می‌کنند؟ علت این تأخیر چیست؟ چه مانعی بر سر راه نوسازی ناوگان وجود دارد؟

موضوع تنها نبود سیستم سرمایشی نیست. کارشناسان حمل‌ونقل معتقدند فرسودگی ناوگان موجب افزایش استهلاک، بالا رفتن هزینه تعمیرات، افزایش مصرف سوخت، کاهش ایمنی، تأخیر در خدمات‌رسانی و کاهش اعتماد عمومی به حمل‌ونقل شهری می‌شود؛ در چنین شرایطی، طبیعی است که بخشی از شهروندان به استفاده از خودروهای شخصی روی آورند؛ موضوعی که پیامد آن افزایش ترافیک، آلودگی هوا و مصرف بیشتر انرژی خواهد بود.

آنچه بر حساسیت موضوع می‌افزاید، وعده‌های مطرح‌شده از سوی رئیس سازمان ناوگان حمل‌ونقل مسافربری در نشست‌های خبری با اصحاب رسانه است، او اعلام کرده بود که اتوبوس‌های فرسوده و گازسوز به‌تدریج از چرخه خدمت خارج و اتوبوس‌های جدید جایگزین خواهند شد، اکنون شهروندان انتظار دارند گزارش روشنی از میزان تحقق این وعده، تعداد اتوبوس‌های خارج‌شده، تعداد اتوبوس‌های جدید واردشده و زمان تکمیل نوسازی ناوگان ارائه شود.

شفافیت در اطلاع‌رسانی، حق مردم است اگر موانع مالی، فنی یا اداری وجود دارد، مسئولان باید صادقانه با شهروندان در میان بگذارند؛ اما اگر امکانات فراهم شده است و تنها به دلیل تعلل یا بروکراسی اداری، اتوبوس‌های جدید وارد مدار خدمت نمی‌شوند، این موضوع نیازمند رسیدگی فوری است.

مدیریت شهری همواره بر تکریم شهروندان تأکید کرده است، تکریم مردم تنها در شعار خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در کیفیت خدماتی که هر روز دریافت می‌کنند، معنا پیدا می‌کند. سالمندی که با بیماری قلبی در گرمای شدید داخل اتوبوس قرار می‌گیرد، بیماری که برای درمان راهی بیمارستان است، دانش‌آموزی که ساعت‌ها در مسیر رفت‌وآمد است و کارگری که پس از ساعت‌ها کار به خانه بازمی‌گردد، همگی شایسته استفاده از ناوگانی ایمن، استاندارد و مجهز هستند. از رئیس سازمان ناوگان حمل‌ونقل مسافربری انتظار می‌رود با ارائه گزارشی شفاف به افکار عمومی، برنامه زمان‌بندی خروج اتوبوس‌های فرسوده، ورود اتوبوس‌های جدید، رفع نقص سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی و بهبود کیفیت خدمات را اعلام کند. این مطالبه، خواسته یک خبرنگار یا یک رسانه نیست؛ بلکه مطالبه هزاران شهروندی است که هر روز از ناوگان حمل‌ونقل عمومی استفاده می‌کنند.

اکنون زمان عمل به وعده‌هاست، مردم بیش از هر چیز، نتیجه اقدامات را می‌بینند، نه تعداد وعده‌ها را. امید است مسئولان با تصمیمی قاطع، اتوبوس‌های فرسوده را از چرخه خدمت خارج کنند و ناوگانی در شأن شهروندان فراهم آورند؛ زیرا احترام به حقوق مردم، از ایستگاه اتوبوس آغاز می‌شود.

تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.