متخصصان و دانشجویان ایرانی با بررسی میدانی و مستندات واقعی، تجربه یک مجموعه بزرگ انبوه‌سازی را در هفت حوزه تخصصی بررسی کردند؛ نتیجه این مسیر، در کنار انتشار یک پروژه ایرانی در پلتفرم تخصصی تحت مدیریت مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا، به‌عنوان یک مطالعه و مدل ایرانی در حوزه تاب‌آوری سازمانی در بستر آمار سازمان ملل نیز مستندسازی شده و قرار است دستاوردهای آن در اکتبر شهری ۲۰۲۶ در ایران و در سطح منطقه‌ای معرفی شود.

به گزارش شهر مردم به نقل از ستاد خبری نمایشگاه: امیرعباس محمدی کوشکی، سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران، در تشریح این مطالعه اظهار کرد: در سال‌های اخیر، موضوع تاب‌آوری ساختمان و زیرساخت به یکی از محورهای مهم سیاست‌گذاری جهانی در حوزه شهر و مسکن تبدیل شده است.

برای نمونه، سازمان ملل متحد و شرکای آن در امارات متحده عربی از سال ۲۰۲۲ توسعه ابزارهای تخصصی برای سنجش تاب‌آوری بخش املاک و مستغلات را دنبال کردند و در سال ۲۰۲۳ این رویکرد در امارات به‌صورت رسمی معرفی و برای استفاده در پروژه‌ها و توسعه‌های این کشور مطرح شد.

وی افزود: در ایران، یک مسیر متفاوت اما گسترده‌تر برای مطالعه یک تجربه واقعی در حوزه انبوه‌سازی شکل گرفت؛ مسیری که به جای تمرکز صرف بر یک ساختمان، سازمان، پروژه‌ها، ظرفیت‌های مدیریتی، زیرساخت‌ها، فناوری‌ها، منابع و ابعاد مختلف عملکرد یک مجموعه بزرگ ساختمانی را مورد بررسی قرار داد.

این مطالعه با مشارکت تیمی متشکل از متخصصان و دانشجویان ایرانی انجام شد و شرکت ابنیه‌سازان مقاوم قربانی به مدیریت حاج رحیم قربانی و امیرحسین قربانی به‌عنوان یکی از مطالعات موردی ملی انتخاب شد. مبنای مطالعه، صرفاً اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت شرکت نبود؛ بلکه داده‌های سازمانی، مستندات پروژه‌ها، تحقیقات تخصصی، بررسی‌های میدانی و شواهد واقعی پروژه‌ها نیز مورد توجه قرار گرفت.

در این فرآیند، مجموعه مورد مطالعه در هفت حوزه تخصصی بررسی شد؛ حوزه‌هایی شامل تاب‌آوری ساختمان و مخاطرات، پایداری و بهره‌وری انرژی و آب و مصالح، تاب‌آوری سازمانی، توانمندی‌های مدیریتی و کسب‌وکار، زیرساخت و اثربخشی اقتصادی، ملاحظات محیط‌زیستی و اجتماعی و نوآوری و هوشمندسازی مرتبط با توسعه شهری.

اهمیت این رویکرد در آن است که موضوع صرفاً ارزیابی یک ساختمان منفرد نبود. یک مجموعه فعال در مقیاس بزرگ انبوه‌سازی، همراه با پروژه‌ها، ساختار سازمانی، مدیریت، منابع، فناوری، زنجیره اجرایی و ظرفیت‌های آن، در یک فرآیند تخصصی چندبعدی مورد مطالعه قرار گرفت.

در این میان، بخشی از نوآوری‌های مورد بررسی نیز از طریق تحقیقات میدانی شناسایی شد؛ از جمله فناوری‌های هوشمند در مدیریت پارکینگ‌های بزرگ، استفاده از حسگرها و سامانه‌های هدایت خودرو، زیرساخت‌های فنی و ارتباطی، خدمات و امکانات مشترک پروژه‌ها و شیوه مدیریت و هماهنگی پروژه‌های بزرگ‌مقیاس. بنابراین، دامنه نوآوری مورد مطالعه تنها به «هوشمند بودن ساختمان» محدود نبود و مدیریت، بهره‌برداری، زیرساخت و خدمات پروژه را نیز دربر می‌گرفت.

یکی از نمونه‌های شاخص این مسیر، رونیکا پالاس کوهک است؛ پروژه‌ای در تهران با حدود دو هزار واحد مسکونی در هشت بلوک و حدود ۳۸۴ هزار مترمربع زیربنا که در پلتفرم تخصصی تحت مدیریت مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا معرفی شده است.

صفحه رسمی این پروژه، آن را یک توسعه مسکونی بزرگ‌مقیاس با رویکرد مسکن باکیفیت و مقرون‌به‌صرفه، خدمات مشابه هتل، امکانات اجتماعی و محیط زندگی یکپارچه معرفی می‌کند و فرآیند بررسی آن را مستقل و چندرشته‌ای توصیف کرده است.

در خروجی عمومی این پلتفرم، چهار پروژه به‌عنوان پروژه‌های اعتبارسنجی‌شده و منتشرشده معرفی شده‌اند که در میان آنها سه پروژه از ایتالیا و یک پروژه از ایران قرار دارد؛ پروژه ایرانی، رونیکا پالاس کوهک است. این انتشار، تجربه‌ای است که با کار متخصصان و نیروی انسانی ایرانی شکل گرفته و اکنون در یک بستر تخصصی اروپایی در معرض مشاهده عمومی قرار گرفته است.

در کنار آن، نتیجه مطالعه تاب‌آوری سازمانی شرکت نیز در بخش راهنمای قابلیت همکاری داده‌های آماری سازمان ملل متحد مستندسازی شده است؛ به‌گونه‌ای که این تجربه به‌عنوان یک مطالعه ملی ایرانی و مدل داده‌محور توسعه‌یافته برای ارزیابی تاب‌آوری سازمانی ثبت شده و قابلیت استفاده به‌عنوان یک الگوی قابل انتقال برای سازمان‌ها و پروژه‌های حوزه مسکن، ساختمان، زیرساخت و توسعه شهری را دنبال می‌کند.

به این ترتیب، در یک سو تجربه‌های بین‌المللی تاب‌آوری املاک و ساختمان، مانند مسیر شکل‌گرفته در امارات از سال ۲۰۲۲، قرار دارد و در سوی دیگر، یک تجربه ایرانی قرار گرفته که از یک ارزیابی چندبعدی عبور کرده و نتیجه آن در قالب یک مطالعه و مدل ایرانی در بستر آمار سازمان ملل مستندسازی شده است.

این مقایسه البته به معنای رتبه‌بندی کشورها نیست؛ بلکه نشان‌دهنده شکل‌گیری مسیرهای متفاوت برای تبدیل تجربه‌های اجرایی حوزه ساختمان به دانش و مدل‌های قابل استفاده است.

کوشکی، سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران، با تأکید بر اینکه اهمیت این مطالعه به یک شرکت یا یک پروژه محدود نمی‌شود، گفت: هدف اصلی، ایجاد روشی برای شناسایی نمونه‌های واقعی و قابل استناد ایران در حوزه مسکن و توسعه شهری است؛ نمونه‌هایی که در آنها نوآوری، کیفیت، زیبایی، پایداری، بهره‌وری منابع، فناوری، تاب‌آوری، خدمات و کیفیت زندگی به‌صورت واقعی مورد توجه قرار گرفته و بتوان آنها را با مستندات معتبر به مخاطبان منطقه‌ای و بین‌المللی معرفی کرد.

از این منظر، پروژه‌ها و اقدامات انجام‌شده توسط مجموعه ابنیه‌سازان مقاوم قربانی به مدیریت حاج رحیم قربانی و امیرحسین قربانی، در این مطالعه نه صرفاً به‌عنوان فعالیت یک شرکت ساختمانی، بلکه به‌عنوان بخشی از تجربه اجرایی ایران در مقیاس بزرگ مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ تجربه‌ای که تلاش شده است با مشارکت متخصصان و دانشجویان ایرانی، به داده، مطالعه، مستند و نمونه قابل ارائه در سطح بین‌المللی تبدیل شود.

این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بخشی از تقاضای ایرانیان برای خرید مسکن در سال‌های اخیر به بازارهای منطقه‌ای منتقل شده است. آمار رسمی ترکیه نشان می‌دهد اتباع ایران در سال ۲۰۲۵ تعداد ۱٬۸۷۸ واحد مسکونی در این کشور خریداری کرده‌اند. مسئله این مطالعه، مقایسه تبلیغاتی میان بازارها نیست؛ بلکه ایجاد امکان معرفی ظرفیت‌های واقعی ایران به همان مخاطبان منطقه‌ای و بین‌المللی است تا نمونه‌های داخلی نیز بر اساس مستندات و معیارهای قابل مقایسه دیده شوند.

در همین راستا، هدف نهایی این مسیر، شناسایی و معرفی نمونه‌هایی از ایران است که بتوانند نشان دهند متخصصان، مهندسان، مدیران و نیروی کار ایرانی نیز در حوزه مسکن، انبوه‌سازی، فناوری، هوشمندسازی و توسعه شهری، تجربه‌هایی قابل مطالعه و ارائه در سطح منطقه‌ای و جهانی ایجاد کرده‌اند.

بخشی از این دستاورد قرار است هم‌زمان با اکتبر شهری ۲۰۲۶ در ایران معرفی شود. هفتمین نمایشگاه شهر هوشمند، هوش مصنوعی، مسکن و ساختمان ایران در تقویم رسمی اکتبر شهری سازمان ملل متحد برای ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ در تهران ثبت شده و به‌عنوان بستری برای ارائه نوآوری‌ها و فناوری‌های پیشرفته در شهر هوشمند، هوش مصنوعی، مسکن پایدار و ساخت‌وساز نوین و تقویت همکاری و تبادل دانش در سطح ملی و بین‌المللی معرفی شده است.

امیرعباس محمدی کوشکی در ادامه گفت: رونمایی از این مطالعه در چنین بستری، می‌تواند یک دستاورد فراتر از معرفی یک پروژه ساختمانی باشد؛ معرفی یک تجربه ایرانی که توسط متخصصان و نیروی انسانی ایرانی شکل گرفته، در فرآیندی چندبعدی مورد مطالعه قرار گرفته، در بستر آمار سازمان ملل به‌عنوان یک مدل و مطالعه ملی مستندسازی شده و یکی از پروژه‌های آن اکنون در یک پلتفرم تخصصی اروپایی به‌صورت عمومی قابل مشاهده است.

وی افزود: این مطالعه در راستای معرفی دستاوردهای ایران در حوزه توسعه شهری و بازآفرینی و مسکن‌سازی به کمک نوآوری و استانداردهای جهانی، به مدیریت امیرعباس محمدی کوشکی و با همکاری سایر دانشگاه‌ها و مجموعه‌های داخلی و بین‌المللی انجام شده است.

سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران در پایان گفت: هدف نهایی، قرار دادن نمونه‌های واقعی ایران در گفت‌وگوی منطقه‌ای و جهانی درباره آینده مسکن، شهرهای پایدار، تاب‌آوری، نوآوری و کیفیت زندگی شهری است؛ تا تجربه‌های اجرایی کشور، نه صرفاً در داخل، بلکه در سطح منطقه و جهان نیز امکان دیده‌شدن، مطالعه و مقایسه داشته باشند.

هفتمین نمایشگاه و کنفرانس بین‌المللی شهر هوشمند و هوش مصنوعی ایران از ۹ تا ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در مصلای امام خمینی(ره) تهران برگزار می‌شود، علاقه مندان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر به وب‌سایت smartcityxpo.com مراجعه یا با شماره 02122893242 تماس حاصل فرمایند .