فاطمه مقدم – خبرنگار شهر مردم، آذرماه در فارس در حالی به پایان رسید که ۶ نفر هم‌استانی بر اثر ابتلا به آنفلوآنزا جان خود را از دست دادند. گرچه شیوع شدید آنفلوآنزا در آخرین ماه پاییز موجب توزیع ۶۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا میان گروه‌های هدف، شامل سالمندان، بیماران دارای بیماری‌های زمینه‌ای، زنان باردار، کودکان و کادر درمان شد، اما گویا هنوز آنفلوآنزا از استان رخت برنبسته است و در کشور نیز رئیس انجمن متخصصین عفونی کشور در اولین روز شروع زمستان از شیوع گسترده‌ی آنفلوآنزا و بازگشت سویه‌ی قدیمی آن در سال جاری خبر داده است؛ سویه‌ای موسوم به H3N2 که به گفته‌ی دکتر آمیتیس رمضانی، به دلیل آنکه این سویه کمتر مورد توجه بوده، بسیاری از مردم به‌ویژه کودکان، ایمنی کمتری نسبت به آن دارند.

این موضوع موجب افزایش موارد ابتلا و شدت بیماری در سراسر کشور شده است. گرچه تعطیلی موقت مدارس توانسته چرخه‌ی شیوع این بیماری را تا حدی کُند کند، اما هشدارها درباره‌ی اقدامات پیشگیرانه‌ی اجباری شامل تهویه‌ی مناسب، رعایت بهداشت فردی و محیطی و استفاده از ماسک در مدارس، به‌ویژه در مناطق پرجمعیت، همچنان ادامه دارد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفت‌وگو با «شهر مردم» با اشاره به تأثیر مثبت اجرای برنامه‌ی واکسیناسیون آنفلوآنزا در استان فارس اظهار کرد: توزیع حدود ۶۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا در میان گروه‌های پرخطر، از جمله سالمندان، بیماران زمینه‌ای و کادر درمان، نقش مؤثری در کند شدن چرخه‌ی شیوع این بیماری داشته است.

اورنگ ایلامی افزود: بررسی آمارهای مراقبتی نشان می‌دهد که طی دو هفته‌ی گذشته، میزان مراجعات سرپایی به مراکز درمانی استان روند کاهشی داشته است؛ در هفته‌ی گذشته تنها ۱۱ درصد از مراجعان با علائم تنفسی شبه‌آنفلوآنزا به مراکز درمانی مراجعه کرده‌اند که این عدد نسبت به هفته‌های قبل کاهش محسوسی را نشان می‌دهد و بیانگر اثرگذاری اقدامات پیشگیرانه و افزایش آگاهی عمومی است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با این حال اضافه کرد: طی چهار هفته‌ی آذرماه، از بیماران مشکوک مراجعه‌کننده، ۹۵۱ تست تشخیصی آنفلوآنزا انجام شده که از این تعداد، ۲۲۰ مورد مثبت گزارش شده است و معادل ۲۳٫۱ درصد کل آزمایش‌ها را شامل می‌شود.

وی تأکید کرد: این آمار نشان‌دهنده‌ی ادامه‌ی گردش ویروس در جامعه و ضرورت رعایت توصیه‌های بهداشتی است.

به گفته‌ی ایلامی، سویه‌ی غالب در گردش ویروس همان زیرگونه‌ی H3N2 بوده که بیش از ۹۰ درصد موارد آنفلوآنزا را به خود اختصاص داده است. به سبب گسترش آسان این سویه، می‌تواند بر شدت بیماری تأثیرگذار باشد.

سویه‌ی قدیمی آنفلوآنزا که همان زیرگونه‌ی H3N2 است، بینی، گلو و ریه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در مقایسه با یک سرماخوردگی ساده، علائم شدیدتری ایجاد می‌کند. تب بالا و دردهای شدید بدن از علائم شایع این بیماری است. در میان کودکان نیز استفراغ یا مدفوع شل شیوع بیشتری دارد.

دکتر ایلامی در پاسخ به این سؤال که شیوع زیرگونه‌ی قدیمی آنفلوآنزا چه تأثیری بر شدت بیماری داشته است، توضیح داد: تغییرات جزئی ایجادشده در ژنوم این زیرگونه سبب شده سطح ایمنی بدن نسبت به آن تا حدی کاهش یابد و به همین دلیل، میزان ابتلا در سطح جامعه از نظر تعداد، نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش پیدا کند.

با این حال، وی تأکید کرد که شدت بیماری در اغلب بیماران پایین بوده و بیشتر موارد به‌صورت خفیف تا متوسط بروز کرده است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: ابتلا به این زیرگونه، مشابه سایر زیرگونه‌های آنفلوآنزا، در بیماران سالمند و افرادی که دارای بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های قلبی، ریوی، دیابت یا ضعف سیستم ایمنی هستند، نیازمند توجه و مراقبت بیشتری است.

به گفته‌ی وی، موارد ابتلا در تمامی گروه‌های سنی مشاهده شده که نشان‌دهنده‌ی گردش فعال ویروس در جامعه است. این مقام دانشگاهی خاطرنشان کرد: بیش از یک‌سوم مبتلایان مراجعه‌کننده و ثبت‌شده مربوط به گروه سنی بالای ۶۵ سال بوده‌اند که ۳۱ درصد کل موارد را شامل می‌شود و این موضوع اهمیت پیشگیری و واکسیناسیون در سالمندان را دوچندان می‌کند.

ایلامی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه انجام‌شده برای کنترل شیوع آنفلوآنزا و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر در استان فارس اضافه کرد: نسبت به سال گذشته، تعداد واکسن توزیع‌شده در بخش بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزایش سه‌برابری داشته و ۶۰ هزار دوز واکسن جهت گروه‌های در معرض خطر به‌صورت رایگان اختصاص یافته است. در داروخانه‌ها نیز بیش از یک‌صد هزار واکسن از ابتدای فصل پاییز توزیع شده است.

وی در ادامه توصیه کرد: کودکان در صورت بروز علائم بیماری از حضور در مدرسه خودداری کرده و در منزل استراحت کنند. افزایش مصرف مایعات برای جلوگیری از کم‌آبی بدن و کمک به بهبود سریع‌تر بیماری ضروری است. در صورت بروز تب بالا، تداوم تب یا مشاهده علائمی مانند تنگی نفس، مراجعه به پزشک الزامی است.

معاون بهداشت علوم پزشکی شیراز درباره‌ی زمان حضور دانش‌آموزان مبتلا به آنفلوآنزا در مدارس نیز گفت: دانش‌آموزان تنها پس از بهبود کامل علائم و حداقل ۲۴ ساعت پس از قطع تب، بدون استفاده از داروهای تب‌بر، مجاز به حضور مجدد در مدرسه هستند. نکته‌ی مهم دیگری که باید بر آن تأکید کنم این است که مصرف خودسرانه‌ی آنتی‌بیوتیک کمکی به درمان آنفلوآنزا نمی‌کند. همچنین در فصل اپیدمی آنفلوآنزا، تأکید ویژه‌ای بر رعایت اصول بهداشتی از جمله شست‌وشوی مکرر دست‌ها با آب و صابون، استفاده از ماسک در فضاهای شلوغ و خودداری از حضور در تجمعات وجود دارد تا از انتقال بیماری پیشگیری شود.