استاندار فارس: موزه‌های امروز «آموزشگاه‌های غیررسمی» برای جامعه هستند

شهردار شیراز:    بلدیه چکیده‌ای از هویت شهر است ، شیراز  نیازمند پردیس موزه‌هاست

جلال‌الدین عرفانی – شهر مردم

تکاپوی مدیریت شهری شیراز برای بازیابی هویت تاریخی این کلان‌شهر، با بهره‌برداری از فازهای تکمیلی موزه بلدیه وارد مرحله جدیدی شده است، مجموعه‌ای که با تکیه بر تاریخ ۸۰ ساله ساختمان قدیم شهرداری، اکنون در همسایگی مجموعه زندیه، به ایستگاهی برای شناخت هویت شهروندان بدل گشته است.

محمدحسن اسدی، پنجاه‌وهفتمین شهردار شیراز، با اتخاذ تصمیمی نمادین، فضای مدیریتی این ساختمان قدیمی را به نفع توسعه فرهنگی تخلیه کرد تا روایتگر تاریخ۱۱۵ساله بلدیه شیراز به عنوان دومین شهر پس از تهران که صاحب شهرداری در قلب شهر باشد.

استاندار فارس، در آیین بهره‌برداری از موزه بلدیه شیراز، با تمجید ویژه از عملکرد سکان‌دار مدیریت شهری، اظهار کرد که توانمندی و مجاهدت‌های دکتر اسدی فراتر از تقدیرهای مرسوم است و شایسته است مراسم بزرگداشتی در خور شأن تلاش‌های ایشان برگزار شود.

حسینعلی امیری با بازخوانی بیانات رهبر معظم انقلاب در سفر سال ۱۳۸۷ به این استان، فعال‌سازی ظرفیت‌های گردشگری را یک تکلیف راهبردی دانست که همسو با نگاه رئیس‌جمهور، در دستور کار جدی دولت قرار دارد.

نماینده عالی دولت در استان فارس با اشاره به نهایی شدن سند گردشگری در شورای برنامه‌ریزی، از مشارکت فعال و کلیدی مجموعه شهرداری و شورای اسلامی شهر در تدوین این چشم‌انداز قدردانی کرد.

امیری تصریح کرد که در این سند، ملاحظات و ویژگی‌های منحصربه‌فرد شیراز به عنوان سومین حرم اهل‌بیت (ع) به دقت لحاظ شده است تا مسیر توسعه با هویت مذهبی شهر همگام باشد.

استاندار فارس در بخش دیگری از سخنانش، حضور میدانی خود در نخستین روزهای سال در اماکن شاخصی همچون حافظیه، سعدیه، پاسارگاد، تخت‌جمشید، بازار وکیل و ارگ کریم‌خان را گواهی بر عزم جزم مدیریت ارشد استان برای تبدیل گردشگری به موتور محرک پیشرفت فارس دانست.

وی ضمن سپاس از شهردار شیراز بابت اجرای پروژه‌های ماندگاری چون میدان نقاره‌خانه، بازار صنایع دستی و موزه بلدیه، ابراز امیدواری کرد که پروژه احیای مجموعه زندیه نیز با سرعت به سرانجام برسد.

امیری همچنین به تغییر پارادایم جهانی در مفهوم موزه‌داری اشاره کرد و یادآور شد: موزه‌های امروزی دیگر صرفا مخزنی برای نگهداری آثار باستانی نیستند، بلکه کانون‌های اندیشه‌ورزی، روایت‌گر اصالت یک تمدن و در واقع آموزشگاه‌هایی غیررسمی برای جامعه محسوب می‌شوند.

وی با استناد به یافته‌های علمی و مقالات روان‌شناسی، ابعاد تأثیرگذار بازدید از موزه را تبیین کرد و گفت: برخلاف مصرف‌گرایی و خرید کالاهای مادی، حضور در موزه منجر به ارتقای خودباوری، رضایت درونی، تمرکز و غنای تجربه اجتماعی می‌شود؛ به‌گونه‌ای که هیچ بازدیدکننده‌ای بدون کسب دانش و بینشی جدید از فضای موزه خارج نخواهد شد.

استاندار فارس در نهایت از تمام عوامل و دست‌اندرکاران طراحی و ساخت این گنجینه هویت‌بخش قدردانی کرد.

 در شیراز نیازمند پردیسی از موزه‌ها هستیم

شهردار شیراز هم در ابتدای سخنان خود ضمن اشاره به فرارسیدن خرداد ماه و افتتاح پروژه‌های شهرداری شیراز، بیان کرد: خرداد برای شهر شیراز فصل بسیار مبارک و فرخنده‌ای است و امروز شاهد بهره‌برداری از فاز دوم موزه بلدیه یا همان موزه شهر هستیم.

محمد حسن اسدی در خصوص جایگاه تاریخی این ساختمان افزود: این عمارت، ساختمانی با قدمت بیش از۸۰ ساله است؛ مکانی که سال‌ها محل استقرار شهرداران شیراز بود، اما برای کارآمدی بیشتر و بهره‌وری بالاتر در مدیریت شهری، ساختمان مرکزی شهرداری تغییر یافت تا این بنای تاریخی به یک کار فرهنگی فاخر و ماندگار اختصاص یابد و به‌عنوان موزه شهر مورد استفاده قرار گیرد.

وی با تأکید بر اهمیت موزه‌ها در حیات فرهنگی شهر تصریح کرد: موزه‌ها تنها یک بنای معماری یا مجموعه‌ای از اشیاء نیستند؛ بلکه منابعی برای الهام و تفکر محسوب می‌شوند و یکی از اصلی‌ترین مقاصدی هستند که گردشگران در سفر به یک شهر، بازدید از آن‌ها را در اولویت جست‌وجوی خود قرار می‌دهند.

شهردار شیراز ادامه داد: موزه در واقع مرور سریعی بر تاریخ یک شهر است؛ هر شیء کوچکی که در این مجموعه به نمایش درآمده است، روایتگری بزرگی را با خود به همراه دارد و در یک نگاه، هویت و تاریخ شیراز را به مخاطب عرضه می‌کند.

اسدی با اشاره به اینکه موزه بلدیه چکیده‌ای از هویت شهر است اظهار کرد: هنوز بخش‌های زیادی از تاریخ و هویت شیراز کشف نشده است و این مجموعه تنها بخشی از آن ظرفیت عظیم را روایت می‌کند: ما باید به دنبال ایجاد پردیسی از موزه‌ها باشیم و این هویت تاریخی را به‌صورت کامل ارائه دهیم، نمایش دهیم و به‌صورت سینه‌به‌سینه به نسل‌های آینده منتقل کنیم.

وی با تأکید بر اولویت دادن به فرهنگ در مدیریت شهری بیان کرد: ما در مدیریت شهری، موزه را بر میزهای اداری ترجیح دادیم؛ چرا که این دستاورد بزرگ، سرمایه‌ای است که امروز تقدیم این شهر، مردم شریف، گردشگران و توریست‌ها می‌شود.

اسدی ضمن قدردانی از عوامل اجرایی این پروژه خاطرنشان کرد: از تمامی دست‌اندرکاران، هنرمندان، مشاور طرح، همکاران در سازمان فرهنگی، معاون فنی و عمرانی و دیگر عزیزان که در این مسیر تلاش کردند، سپاسگزارم: چرا که این پروژه نتیجه همدلی و خرد جمعی بوده است.

شهردار شیرازتصریح کرد: شهرداری شیراز صرفاً مجموعه‌ای برای ساخت مترو، پل، پارک و آسفالت نیست؛ بلکه اجرای پروژه‌های عظیم فرهنگی نظیر موزه بلدیه، پروژه زندیه، سمفونی شیراز و تدوین دانشنامه شیراز، از مهم‌ترین خروجی‌های فرهنگی این نهاد در دوره فعلی محسوب می‌شود.

وی در پایان ابراز کرد: در آستانه فرا رسیدن سوم خرداد؛ سالروز فتح خرمشهر قرار داریم: این مناسبت بزرگ را گرامی می‌دارم و برای ملت ایران در تمامی عرصه‌ها آرزوی پیروزی، سرافرازی و موفقیت روزافزون دارم.

موزه؛ پیونددهنده گذشته، حال و آینده شیراز

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر شیراز نیز در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه موزه در روایت تاریخ و هویت شهر گفت: موزه، گنجینه‌ای از صنایع دستی و آثار چیره‌دستان است؛ گنجینه‌ای که می‌تواند گذشته را با حال و آینده پیوند بزند و روایتگر تمدن، هنر و اصالت این سرزمین باشد.

محمدرضا هاجری، با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی شهر افزود: باید تلاش کنیم از تمامی امکانات و داشته‌های خود به‌درستی استفاده کنیم و این سرمایه‌ها را در مسیر معرفی بهتر شیراز و میراث ارزشمند آن به کار بگیریم.

وی تصریح کرد: از همه عزیزان تقاضا دارم همدلی را بیشتر کنیم و نگاه‌های سیاسی را نسبت به یکدیگر کاهش دهیم؛ چرا که پیشبرد امور فرهنگی و صیانت از میراث شهر، نیازمند هم‌افزایی و همراهی همه مجموعه‌هاست.

هاجری با اشاره به ظرفیت‌های اداره برخی اماکن تاریخی به‌صورت هیئت‌امنایی ادامه داد: اکنون مصوباتی در اختیار دارید که بر اساس آن، برخی اماکن مانند سعدی و حافظ می‌توانند به‌صورت هیئت‌امنایی اداره شوند و این شیوه می‌تواند در صیانت بهتر و بهره‌برداری مؤثرتر از این ظرفیت‌ها نقش‌آفرین باشد.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر شیراز خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم تمدن اسلامی را ترویج و گسترش دهیم، باید داشته‌های خود را بشناسیم، حفظ کنیم و به‌درستی معرفی کنیم؛ زیرا این داشته‌ها همان سرمایه‌هایی هستند که هویت فرهنگی ما را معنا می‌بخشند.

موزه بلدیه؛ راوی لایه‌های پنهان تاریخ در کلان‌شهر شیراز

معاون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز نیز  با قدردانی از مسئولان و مدیران حاضر با اشاره بر کثرت فرصت‌های شیراز، گفت: گاه این فرصت‌ها تهدیدآمیز جلوه کرده است؛ زیرا زیر سایه نام‌آورانی همانند حضرت حافظ و سعدی، بی‌شمار شاعر و ادیب شاخص داریم که هرکدام می‌توانند شهری را پرآوازه سازند.

محمد علی چوبینی با اشاره به غفلت از پیشینه تاریخی شیراز ادامه داد: ما در شهری زندگی می‌کنیم که برخی مواقع دچار فراموشی می‌شویم؛ سیبویه‌ها، میرشریف گرگانی‌ها، خفیف‌ها، ابن‌خفیف‌ها و سایر بزرگانی را داریم که در غوغای مدرنیته و شتاب زندگی در کلان‌شهرها، به دست فراموشی سپرده شده‌اند.

وی مردم این دیار را اهل ذوق دانست و اظهار کرد: حتی اقشار کم‌سواد در کوچه و بازار با کنایه، شعر و ضرب‌المثل سخن می‌گویند؛ این سنت در نسل‌های گذشته جاری است و در کلام‌شان طنازی و آداب‌دانی موج می‌زند که ویژگی بارز آنان محسوب می‌شود.

چوبینی با اشاره به روند اجرایی این طرح خاطرنشان کرد: من و همکارانم با تکیه بر نگاه بلند شهردار، دستورات ایشان، حمایت و ریل‌گذاری شورای اسلامی شهر و همراهی تمامی معاونان و مدیران استان و شهرداری، برنامه‌ای را برای ثبت و ضبط داشته‌های شیراز که در معرض فراموشی قرار دارد، آغاز کردیم.

وی پیرامون سیر شکل‌گیری این موزه اضافه کرد: حسب‌الامر، توضیحی ارائه می‌دهم؛ این مسیر از تدوین دانشنامه مرکز شیرازشناسی آغاز شد و سرانجام به موزه شهر رسید.

معاون فرهنگی شهردار شیراز با یادآوری کارکرد پیشین این بنا گفت: این عمارت، دیوارش گواه سال‌ها خدمت مدیران شهر به مردم شریف شیراز بوده و اکنون رسالتش تغییر یافته است.

چوبینی در تشریح اهداف این مجموعه تصریح کرد: این بنا، دیوارها و محتویات درونش قصد دارد لایه‌های فرهنگی و تاریخی شیراز را برای هم‌شهریان، شیرازپژوهان و دوستداران این شهر تبیین کند.

وی با دعوت از گردشگران تأکید کرد: اینجا می‌تواند نقطه آغازی باشد برای گردشگری که قصد دارد شیراز را کشف کند؛ فرد با گشت‌وگذار در اتاق‌ها و بخش‌های گوناگون این مجموعه، می‌تواند مسیرهای مختلف گردشگری و لایه‌های تاریخی شهر را شناسایی کند.

معاون فرهنگی شهردار شیراز این موزه را از نسل سوم موزه‌ها خواند و افزود: این موزه قصه‌پرداز و روایت‌محور، دارای سه نقطه است؛ یعنی در حال تکامل مستمر بوده و لایه‌هایی بدان افزوده می‌شود.

چوبینی در پایان اظهار کرد: این موزه به عنوان مجموعه‌ای تعاملی و پویا؛ به روند شکل‌گیری شهر در جلگه شیراز پرداخته است و در ادامه نشان می‌دهد مدیریت شهری چگونه این کلان‌شهر را تا به امروز به این نقطه رسانده است.