رئیس کمیسیون سلامت شورای اسلامی شهر شیراز در گفت‌وگوی اختصاصی با شهر مردم مطرح کرد؛

«پلیس آب» راهکاری برای مقابله با برداشت‌های غیرمجاز

جلال‌الدین عرفانی – شهر مردم

آب، این عنصر بی‌بدیل حیات، امروز در شرایطی قرار گرفت که هر قطره‌اش ارزش یک سرمایه ملی را پیدا کرد؛ سال‌های متمادی خشکسالی، افت محسوس سفره‌های زیرزمینی و کاهش بارندگی‌ها وضعیتی را رقم زد که دیگر نمی‌توان با شیوه‌های سنتی به استقبال آینده رفت؛ شیراز، شهری که هویت تاریخی‌اش با باغ‌ها و قنوات گره خورده است، اکنون با چالشی روبه‌رو شد که تنها به کمبود منابع طبیعی محدود نماند؛ برداشت‌های غیرمجاز و دست‌اندازی به مسیرهای انتقال آب نیز آن را تشدید کرد.

بخش قابل توجهی از حقابه شهر، پیش از رسیدن به مقصد، در مسیر انتقال توسط انشعابات غیرمجاز، حفر میل‌چاه و برداشت‌های بی‌ضابطه در باغ‌شهرهای خارج و داخل محدوده شهری از چرخه خارج شد، همین وضعیت سبب شد که طرح «پلیس آب» یا گشت‌های هم‌پوشان دوباره در دستور کار دستگاه‌های متولی قرار گیرد.

در همین زمینه، گفت‌وگویی با رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز داشتیم، مسعود زارعی درباره سابقه این طرح گفت: عنوان «پلیس آب» به سال‌ها قبل بازمی‌گردد؛ زمانی که دولت اعلام کرد وزارتخانه‌های مرتبط باید برای جلوگیری از سوءاستفاده از منابع آبی، سازوکاری مشترک ایجاد کنند.

وی افزود: در این رابطه نیروی انتظامی درباره به‌کارگیری واژه «پلیس» حساسیت داشت و اعلام کرد این عنوان در ساختار حقوقی کشور تعریف اختصاصی دارد، با این حال، اصل موضوع که مبتنی بر مصوبه هیئت‌وزیران بود وتأیید شد.

زارعی توضیح داد: که بعدها یکی از اعضای شورای شهر شیراز پیشنهاد تشکیل پلیس آب شهرداری را مطرح کرد اما برای جلوگیری از حساسیت‌ها، تأکید شد از عنوان گشت‌های هم‌پوشان استفاده شود.

۳۰ درصد رسمی، ۷۰ درصد در معرض برداشت

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز درباره وضعیت واقعی منابع آبی بیان کرد: شهرداری حدود ۳۰ درصد از آب را به باغداران بخش خصوصی می‌فروشد، اما در مسیر انتقال، انشعابات غیرمجاز و حفر میل‌چاه باعث شد میزان مؤثر منابع تا ۷۰ درصد دچار تغییر شود.

وی خاطرنشان کرد: گزارش‌های آب منطقه‌ای نشان داد که برخی افراد با دست‌اندازی به مسیر قنوات، اقدام به برداشت غیرقانونی کردند.

به گفته این عضو شورای شهر شیراز، شهرداری اطلاعات دقیقی از وضعیت درون باغات ندارد اما آب منطقه‌ای طبق مصوبه هیئت وزیران، ضابط قضایی است و می‌تواند با دستور مقام قضایی ورود کند.

زارعی تصریح کرد: همکاری میان شهرداری و آب منطقه‌ای ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

ضرورت گشت‌های هم‌پوشان

وی در ادامه تشریح کرد: جلسات متعددی با آب منطقه‌ای، آبفا، نیروی انتظامی، جهاد کشاورزی و نماینده دستگاه قضایی برگزار شد تا سازوکاری مشترک برای مقابله با تخلفات شکل گیرد، این سازوکار تشکیلات جدیدی نیست، بلکه استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود است و بدون گشت‌های میدانی امکان کنترل برداشت‌های غیرمجاز وجود ندارد.

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز ادامه داد: در سه تا چهار سال اخیر فشار خشکسالی افزایش یافت و همین امر انگیزه برای برداشت‌های غیرقانونی را بیشتر کرد و مدیریت منابع آب را با چالش جدی روبه‌رو ساخت.

چالش پساب شهر صدرا؛ فرصت نیمه‌تمام

زارعی درباره موضوع خرید و استفاده از پساب فاضلاب شهر صدرا نیز بیان کرد: در شهر صدرا تصفیه‌خانه‌ای وجود دارد که اگر مشکل کیفیت پساب آن برطرف شود و به گرید A یا B برسد، برای آبیاری فضای سبز عمومی مناسب خواهد بود، که مکاتبات لازم برای خرید این پساب انجام شد اما کیفیت آن هنوز تأیید نشده است.

رییس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز اظهار کرد: بخشی از این پساب با آب قنوات مخلوط می‌شود و آنها را آلوده کرده است که این موضوع نگرانی‌های زیست‌محیطی ایجاد می‌کند، این پروژه به‌عنوان یکی از ۱۹ طرح آلاینده  شهر معرفی شد و باید هرچه سریع‌تر اصلاح شود.

ضرورت برخورد قضایی با متخلفان

زارعی در پایان تاکید کرد: برداشت‌های غیرمجاز از حقابه شهر باید در اولویت قرار گیرد، وقتی موضوع از محدوده شهر خارج می‌شود، نقش فرمانداری و استانداری پررنگ‌تر است و پیگیری بین‌بخشی ضرورت دارد.

وی هاطرنشان کرد: علاوه بر دستگاه‌های اجرایی متولی، نماینده قضایی نیز در این فرآیند حضور دارد و برای متخلفان پرونده تشکیل شده است تا روند برخورد با تخلفات ادامه پیدا کند.

آینده‌ای که به تصمیم امروز وابسته است

شیراز، شهری که آوازه باغ‌هایش در تاریخ پیچیده، اکنون در نقطه حساسی قرار گرفته است که اگر حقابه‌ها در مسیر تاراج شود و نظارت مؤثر شکل نگیرد، میراث سبز شهر دچار آسیب جبران‌ناپذیر خواهد شد؛ ایجاد گشت‌های هم‌پوشان، ارتقای کیفیت پساب شهر صدرا، شفاف‌سازی وضعیت برداشت‌ها و استفاده از ظرفیت قانونی دستگاه‌ها، گام‌هایی است که می‌تواند بخشی از بحران را مدیریت کند.

حفاظت از آب تنها یک تصمیم اداری نیست؛ یک مسئولیت عمومی است و تصمیم امروز درباره آب، آینده شیراز را رقم خواهد زد.