عبدالغفور مصطفایی ـ شهر مردم

عملیات اجرایی فاز دوم مجتمع پرورشگاهی حاج خلیل زالی، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های نگهداری و تربیت کودکان بی‌سرپرست در خاورمیانه، در شهر صدرا آغاز شد؛ پروژه‌ای که در فاز دوم آن، علاوه بر توسعه فضاهای اقامتی، بخش‌های آموزشی، درمانی، ورزشی، فرهنگی و خدماتی نیز پیش‌بینی شده است.

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور در آیین آغاز عملیات اجرایی فاز دوم این مجموعه با تأکید بر جایگاه وقف در نظام اسلامی گفت: وقف و فعالیت‌های خیرخواهانه، نمادی از ایستادگی در برابر نظام سلطه است و انقلاب اسلامی با تکیه بر آموزه‌های دینی، این باور را ایجاد کرده است که ملت‌ها می‌توانند با اتکا به ظرفیت‌های درونی و سنت‌های حسنه، مسیر پیشرفت و تعالی را طی کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی با بیان اینکه وقف باید به عنوان یک ظرفیت راهبردی برای حل مشکلات جامعه مورد توجه قرار گیرد، اظهار کرد: وقف می‌تواند در حوزه‌های مختلف اجتماعی، شهری، درمانی، آموزشی و حتی تأمین نیازهای تغذیه‌ای جامعه نقش‌آفرینی کند.

وی افزود: از کاروانسراهای تاریخی گرفته تا بیمارستان‌های مجهز امروزی، بسیاری از موقوفات با هدف پاسخگویی به نیازهای مردم و خدمت به جامعه شکل گرفته‌اند و این ظرفیت همچنان می‌تواند در حل مسائل روز جامعه مورد استفاده قرار گیرد.

حمایت از ایتام و اقشار آسیب‌پذیر

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور، حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، ایتام و افراد دارای معلولیت را از اولویت‌های مهم حوزه وقف عنوان کرد و گفت: باید از مجموعه‌هایی که با بهره‌گیری از مربیان جهادی در زمینه نگهداری، تربیت و توانمندسازی کودکان بی‌سرپرست فعالیت می‌کنند، حمایت شود.

خاموشی با اشاره به برخی موقوفات و مجموعه‌های موفق در این حوزه، بر ضرورت حرکت از الگوی صرفاً نگهداری کودکان به سمت تربیت، آموزش و توانمندسازی آنان تأکید کرد.

وی همچنین با اشاره به موضوع سالمندی و ضرورت تکریم والدین، خاطرنشان کرد: رهاسازی سالمندان در مراکز نگهداری نباید به یک رویه تبدیل شود و توجه به نیازهای عاطفی، کرامت انسانی و احترام به والدین، یک وظیفه اخلاقی و دینی است.

وقف باید از ساخت بنا فراتر برود

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور با تأکید بر ضرورت توسعه نرم‌افزاری وقف گفت: وقف نباید صرفاً در ساخت بنا و ایجاد ساختمان خلاصه شود، بلکه باید در حوزه‌هایی همچون آموزش، ازدواج، مسکن و آینده‌سازی برای ایتام و اقشار آسیب‌پذیر نیز برنامه‌ریزی شود.

خاموشی ادامه داد: هدف باید این باشد که از دل حمایت‌های موقوفات، انسان‌های توانمند، دانشمندان، کارآفرینان و خیرین آینده تربیت شوند و وقف بتواند در ساخت آینده جامعه نقش داشته باشد.

وی «جایزه البرز» را نمونه‌ای از وقف علمی دانست و گفت: این جایزه بیش از نیم قرن است که از دانشمندان، مخترعان و نخبگان حمایت می‌کند و می‌توان آن را نمونه‌ای از یک شجره طیبه دانست که ثمرات آن در جامعه علمی کشور استمرار دارد.

ضرورت ثبت رسمی موقوفات

خاموشی همچنین بر اهمیت ثبت رسمی و کاداستری موقوفات تأکید کرد و افزود: اخذ اسناد رسمی برای موقوفات یکی از راه‌های مهم صیانت از اموال واقفان و حفظ آنها برای نسل‌های آینده است.

وی با بیان اینکه وقف باید در «منطقه الفراغ» وارد شود، گفت: موقوفات باید در حوزه‌هایی فعالیت کنند که بودجه‌های عمومی و دولتی امکان ورود به آنها را ندارند یا در اولویت برنامه‌های دولتی قرار نگرفته‌اند. وقف باید گره‌گشای مسائل بر زمین‌مانده جامعه باشد.

کاهش زمان اجرای پروژه‌ها با مدیریت جهادی

رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور همچنین بر ضرورت مدیریت هزینه‌ها و افزایش سرعت اجرای پروژه‌های عمرانی تأکید کرد و گفت: با مدیریت دقیق، افزایش فعالیت کارگاهی و نظم در تأمین مصالح می‌توان زمان اجرای پروژه‌ها را کاهش داد و قیمت تمام‌شده را پایین آورد.

وی افزود: اگر پروژه‌ای قرار است در مدت سه سال به بهره‌برداری برسد، باید با مدیریت جهادی تلاش شود زمان اجرای آن به دو سال کاهش یابد، اما سرعت در اجرا نباید به قیمت کاهش کیفیت و دقت تمام شود.

خاموشی تأکید کرد: سازمان اوقاف باید از یک نهاد سنتی به نهادی مولد و پیشرو در حل معضلات اجتماعی تبدیل شود و با مدیریت جهادی، شفافیت در عملیات و تمرکز بر نیازهای واقعی جامعه، از ظرفیت وقف در زمینه‌هایی همچون اشتغال‌زایی و مولدسازی استفاده کند.

فاز نخست مجتمع به پایان رسید

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان فارس نیز در این آیین با تشریح ابعاد پروژه اظهار کرد: فاز نخست مجتمع پرورشگاهی حاج خلیل زالی به پایان رسیده است.

حجت‌الاسلام سیدعباس موسوی گفت: این مجموعه در زمینی به مساحت ۵۰ هزار مترمربع و با ۴۳ هزار مترمربع زیربنا احداث شده است و بخش‌هایی از جمله مسجد، مراکز آموزشی و درمانی، سالن ورزشی، ۶ بلوک اقامتی، سالن همایش، پارکینگ و سایر فضاهای مورد نیاز را شامل می‌شود.

وی افزود: این مجموعه پس از تکمیل ظرفیت‌های خود می‌تواند زمینه ارائه خدمات به بیش از ۶۰۰ نفر را فراهم کند.

موسوی تصریح کرد: فاز دوم این مجتمع نیز طی سه سال آینده و با پیش‌بینی اعتباری بالغ بر ۴.۵ همت به بهره‌برداری خواهد رسید.

احداث ۶ بلوک اقامتی برای ۶۰۰ تا ۹۰۰ کودک

مدیر پروژه مجتمع پرورشگاهی حاج خلیل زالی نیز در این آیین جزئیات فاز دوم را تشریح کرد.

کشاورز گفت: فاز نخست پروژه شامل ۱۱ بلوک بود که با اعتباری حدود ۳۰۰ میلیارد تومان به پایان رسید و در فاز دوم، عملیات اجرایی ۶ بلوک اقامتی آغاز شده است.

وی افزود: قرارداد اجرای این بخش حدود ۶۰۰ میلیارد تومان است و پیش‌بینی می‌شود با اجرای سایر بخش‌ها، مجموع سرمایه‌گذاری فاز دوم به حدود چهار هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان برسد.

مدیر پروژه با اشاره به ظرفیت بلوک‌های اقامتی اظهار کرد: این بخش در مجموع حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ مترمربع زیربنا خواهد داشت و برای نگهداری و تربیت حدود ۶۰۰ تا ۹۰۰ کودک بی‌سرپرست دختر و پسر طراحی شده است.

وی ادامه داد: سه بلوک برای پسران و سه بلوک برای دختران در نظر گرفته شده است و کودکان در گروه‌های سنی مختلف، از دوران شیرخوارگی تا سنین بالاتر، تحت پوشش این مجموعه قرار خواهند گرفت.

آموزش مهارت‌های شغلی به کودکان

کشاورز با تأکید بر اینکه هدف پروژه تنها نگهداری کودکان نیست، گفت: یکی از مهم‌ترین بخش‌های این مجموعه، ساختمان آموزشی و فنی‌وحرفه‌ای است تا کودکان و نوجوانان با فراگیری مهارت‌های تخصصی برای ورود به بازار کار آماده شوند.

وی افزود: ساختمان آموزشی در چهار طبقه و با حدود ۶ هزار و ۵۰۰ مترمربع زیربنا احداث می‌شود و رشته‌هایی متناسب با نیاز و استعداد کودکان در آن آموزش داده خواهد شد.

به گفته وی، در بخش آموزش پسران رشته‌هایی مانند هوش مصنوعی، کامپیوتر، جوشکاری و نجاری و برای دختران نیز مهارت‌هایی مانند خیاطی، گلدوزی و سایر رشته‌های کاربردی پیش‌بینی شده است.

مدیر پروژه خاطرنشان کرد: رویکرد اصلی این مجموعه، تربیت و توانمندسازی کودکان برای رسیدن به استقلال فردی و اقتصادی و فراهم کردن زمینه ورود آنها به بازار کار است.

مسجد، مجموعه ورزشی و فضاهای عمومی

وی همچنین از احداث مسجدی با حدود ۷۰۰ مترمربع زیربنا خبر داد و گفت: این مسجد علاوه بر استفاده کودکان و کارکنان مجموعه، برای استفاده عمومی مردم شهر صدرا نیز پیش‌بینی شده است.

کشاورز درباره بخش پارکینگ نیز گفت: پارکینگ مجموعه در چهار طبقه شامل دو طبقه زیرزمین و دو طبقه روی زمین طراحی شده است و حدود چهار هزار و ۶۷۰ مترمربع مساحت دارد که ظرفیت پارک حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ خودرو را فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: مجموعه ورزشی این پروژه نیز با حدود سه هزار مترمربع زیربنا شامل سالن ورزشی، استخر، سونای خشک، جکوزی و سالن بدنسازی خواهد بود و علاوه بر استفاده کودکان، در برخی ساعات امکان استفاده عمومی مردم شهر صدرا را نیز خواهد داشت.

توسعه خدمات درمانی و اداری

مدیر پروژه مجتمع پرورشگاهی حاج خلیل زالی همچنین از احداث ساختمان درمانی در سه طبقه خبر داد و گفت: بخشی از این ساختمان برای تأسیسات، موتورخانه و برق اضطراری پیش‌بینی شده است.

به گفته وی، ساختمان اداری و خدماتی نیز در چهار طبقه شامل یک طبقه زیرزمین و سه طبقه روی زمین احداث می‌شود و برای مدیریت مجموعه پرورشگاهی و بخش‌های اداری مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

سالن همایش و آشپزخانه با ظرفیت ۲ هزار نفر

کشاورز در ادامه از احداث ساختمان همایش این مجموعه خبر داد و گفت: این ساختمان در دو طبقه و با حدود یک‌هزار و ۲۰۰ مترمربع زیربنا احداث می‌شود و شامل سالن اصلی، فضاهای نمایشگاهی، سالن پذیرایی و اتاق صدا خواهد بود.

وی همچنین با اشاره به پیش‌بینی احداث ساختمان آشپزخانه اظهار کرد: آشپزخانه مجموعه با هدف تأمین غذای مورد نیاز پرورشگاه طراحی شده است و ظرفیت تهیه غذا برای حدود یک‌هزار و ۵۰۰ تا 2 هزار نفر را خواهد داشت.

مدیر پروژه افزود: این ظرفیت علاوه بر تأمین نیازهای داخلی مجموعه، امکان ارائه خدمات غذایی به صورت بیرون‌بر به مردم شهر صدرا را نیز فراهم خواهد کرد.

وقف؛ سرمایه‌ای برای آینده کودکان

آغاز فاز دوم مجتمع پرورشگاهی حاج خلیل زالی در شهر صدرا را می‌توان گامی در جهت تغییر نگاه به موضوع حمایت از کودکان بی‌سرپرست دانست؛ رویکردی که در آن نگهداری، آموزش، درمان، مهارت‌آموزی، ورزش و آماده‌سازی کودکان برای ورود مستقل به جامعه، در کنار یکدیگر قرار گرفته است.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، تکمیل این پروژه در سه سال آینده می‌تواند ظرفیت قابل توجهی برای حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست ایجاد کند و در کنار آن، بخشی از نیازهای آموزشی، درمانی، ورزشی و خدماتی شهر صدرا را نیز پوشش دهد.

در این میان، تأکید رئیس سازمان اوقاف بر حرکت از وقف سنتی به سمت وقف مولد و مسئله‌محور، می‌تواند مسیر جدیدی را برای استفاده از ظرفیت موقوفات در حل مشکلات اجتماعی ترسیم کند؛ مسیری که در صورت همراهی خیران، واقفان و دستگاه‌های اجرایی، می‌تواند ثمرات آن سال‌ها در زندگی نسل‌های آینده باقی بماند.