عمده شهدای حملات زیباشهر در انفجار دوم کشته شدند

هشدار !  به محض شنیدن یا احساس انفجار، جهت مخالف محل انفجار را انتخاب و با سرعت به سمت نزدیک‌ترین پناهگاه امن حرکت کنید

از هرگونه توقف برای عکاسی، فیلم‌برداری یا مشاهده آسیب خودداری کنید   

فاطمه مقدم – شهر مردم|

حملات هوایی آمریکا و اسرائیل تمام نقاط شهر را نشانه می‌رود و گرچه اهداف مورد ادعای اسرائیل و آمریکا هدف نظامی در ایران است، اما در این حملات از روز اول چیز دیگری را ثابت کرد و نشان داد که هیچ جای شهر از موج حملات در امان نیست. استان فارس و شهر شیراز نیز طی ۱۰ روز جنگ، حملات گسترده‌ای به مناطق مختلف را شاهد بوده است؛ حملاتی که تاکنون شهدای بسیاری داده است که مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان فارس در تماس خبرنگار «شهر مردم» از ذکر تعدادشان در استان فارس خودداری کرد و انتشار این آمار را عاملی برای سوءاستفاده دشمن خوانده است.

به هر رو، یکی از حملات هوایی در شهر شیراز که بیشترین خسارات جانی را بر جا گذاشت، حملات موشکی رژیم صهیونیستی و آمریکا در شامگاه پنجشنبه چهاردهم اسفندماه به شهرک زیباشهر در منطقه ۳ شیراز بود که در این حمله ۲۰ نفر غیرنظامی به شهادت رسید و ۳۰ مجروح نیز به مراکز درمانی منتقل شدند.

نخستین انفجار در بوستان زیباشهر شیراز، هرچند خود فاجعه‌بار بود و بخش قابل توجهی از اقامتگاه اضطراری شهرداری در زیباشهر و بوفه پارک را ویران ساخت، اما آغازی بر یک تراژدی عمیق‌تر بود. هجوم مردم و نیروهای امدادرسان برای یاری‌رساندن به مجروحان، اقدامی انسانی و شرافتمندانه بود که متأسفانه تبدیل به طعمه‌ای مرگبار شد. حمله دوم که صورت گرفت، دقیقاً به محلی اصابت کرد که جمعیت برای کمک جمع شده بودند. این اقدام جنگی که مصداق بارز جنایت جنگی و هدف قرار دادن عمدی نیروهای امدادی غیرمسلح است، صحنه‌هایی دردناک و فراموش‌نشدنی از سوگ و پریشانی را در قلب این بوستان به ثبت رساند.

این حمله دو مرحله‌ای، معمای هولناکی را در ذهن ایجاد می‌کند: چگونه است که پس از اولین انفجار، نیروهای امدادی و مردم، علیرغم خطر، مجدداً به منطقه مورد حمله هجوم بردند و به قربانیان اصلی حمله دوم تبدیل شدند؟

گرچه به طور خاص نمی‌توان ساختار حملات دومرحله‌ای هدفمند برای به دام انداختن مردم را در حملات هوایی جنگ اخیر مطرح کرد، اما در مناطق مختلف تهران نیز طبق گزارش‌های مردمی درج‌شده در رسانه‌ها قاعده این بوده است که هر جایی را دوبار یا بیشتر می‌زنند؛ از این رو مورد کشته‌های حمله دوم در زیباشهر می‌تواند ارائه درسی حیاتی به مردم، برای پیشگیری از تکرار چنین فجایعی دهد که از کنجکاوی‌های مرگبار در شرایط انفجار خودداری کنند و تا زمانی که پایان خطر محرز نشده است، از رفتن به فضای باز اکیداً خودداری کنند.

یکی از وسوسه‌انگیزترین و در عین حال خطرناک‌ترین اعمال پس از شنیدن صدای انفجار در نزدیکی، توقف در جای خود برای مشاهده منبع صدا یا محل دقیق اصابت است. این کنجکاوی غریزی، فرد را برای مدت حیاتی در معرض خطرات متعددی قرار می‌دهد. امنیت جانی در شرایط بحران به شدت به توانایی ما در کنترل این غرایز و جایگزین کردن آن‌ها با واکنش‌های آموزش‌دیده بستگی دارد. در ادامه چند نکته ضروری برای حفاظت از جان در مواقع انفجار را به نقل از خبرآنلاین بخوانید:

امواج و تشدید انفجار: امواج ضربه‌ای حاصل از انفجارها می‌توانند بازتاب پیدا کرده یا تشدید شوند. توقف در همان منطقه اولیه، فرد را در معرض موج انفجار ثانویه یا اثرات تخریبی ناشی از آن (مانند پرتاب شدن اشیا) قرار می‌دهد.

ریزگردها و آوار: در صورت تخریب ساختمان‌ها، ابر عظیمی از گرد و غبار، مواد سمی ساختمانی و آوارهای سبک اما سریع به اطراف پرتاب می‌شوند؛ استنشاق این مواد می‌تواند موجب آسیب‌های تنفسی شدید شود.

تهدیدات مداوم: در مناطق درگیری، انفجار اولیه اغلب با هدف تضعیف روحیه یا شناسایی شروع می‌شود و احتمال شلیک‌های بعدی، بمباران یا حمله پهپادی مجدد وجود دارد؛ ایستادن و تماشا کردن، هدف‌گیری مجدد را برای مهاجم آسان می‌سازد.

توصیه عملی برای این موقعیت:

فوراً محل را ترک کنید. به محض شنیدن یا احساس انفجار، جهت مخالف محل انفجار را انتخاب و با سرعت به سمت نزدیک‌ترین پناهگاه امن حرکت کنید. از هرگونه توقف برای عکاسی، فیلم‌برداری یا مشاهده آسیب خودداری کنید. فاصله ایمن از کانون انفجار باید حداقل چند صد متر باشد، زیرا خطرات ثانویه (مانند سقوط اجسام یا انفجار مواد منفجره عمل‌نکرده) ممکن است پراکنده باشند.

ایستادن کنار پنجره‌ها یا سطوح شیشه‌ای

بسیاری از افراد پس از شنیدن صدای هشدار یا انفجار، به جای پناه گرفتن در مرکز ساختمان، به طور غریزی به سمت پنجره‌ها می‌دوند تا وضعیت بیرونی را بررسی کنند؛ خطرات این کار عبارتند از: اثر ترکش شیشه (شایع‌ترین تهدید)، شیشه به دلیل ماهیت شکننده خود، در اثر موج انفجار یا تغییر ناگهانی فشار هوا، به ذرات ریز و تیز تبدیل می‌شود که با سرعت بسیار بالا (گاهی تا سرعت گلوله) پرتاب می‌گردند. این خرده‌شیشه‌ها عامل اصلی جراحات عمیق، به‌خصوص آسیب به چشم‌ها، صورت و گردن هستند.

اثر فشار (Blast Overpressure): موج انفجار می‌تواند مستقیماً از پنجره به فضای داخلی منتقل و باعث آسیب‌های داخلی به ریه‌ها و گوش‌ها شود.

ریزش سازه: در صورت شدت انفجار، شیشه شکسته اولین مانع آسیب‌پذیر است و دیوارها یا چارچوب‌های اطراف آن ممکن است در معرض خطر ریزش قرار گیرند.

توصیه عملی برای این موقعیت:

از تمام پنجره‌ها و سطوح شیشه‌ای فاصله بگیرید؛ این یعنی عقب‌نشینی کامل از محیط پنجره و دیوار خارجی. بهترین مکان، فضاهای داخلی ساختمان است؛ جایی که چندین دیوار بتنی یا آجری بین شما و منبع خطر خارجی وجود دارد. اگر در اتاقی هستید که پنجره دارد، پشت یک کمد سنگین، مبلمان بزرگ و محکم، یا حتی زیر یک میز مستحکم قرار بگیرید که بتواند ضربه اولیه را جذب کند.

ماندن در فضای باز پس از هشدار یا انفجار 

پس از شنیدن آژیر خطر یا وقوع انفجار اولیه، افراد به جای جست‌وجوی فوری پناهگاه مناسب، در فضای باز منتظر می‌مانند تا مطمئن شوند خطر رفع شده است، یا در فضای آزاد دنبال نزدیک‌ترین محل امن غیرساختمانی می‌گردند؛ خطرات ثانویه این کار عبارتند از: تأخیر در تصمیم‌گیری: درگیری‌ها اغلب پیوسته هستند. ماندن در فضای باز، فرد را در معرض دید کامل تهدیدات هوایی (از جمله شلیک‌های ناگهانی یا حملات دوم) و همچنین خطر ترکش‌های ناشی از انفجارهای احتمالی بعدی قرار می‌دهد.

نبود حفاظ طبیعی: در فضای باز، هیچ ساختار یا مانعی برای جذب انرژی موج انفجار، متوقف کردن ترکش‌ها یا محافظت در برابر ریزش آوار وجود ندارد.

توصیه عملی برای این موقعیت:

قانون طلایی: دو ثانیه برای ورود، دو دقیقه برای ماندن؛ به محض دریافت هشدار یا وقوع انفجار، باید در عرض چند ثانیه به یک ساختمان با سازه بتنی یا آجری پناه ببرید؛ اگر به هیچ ساختمانی دسترسی ندارید، سریعاً خود را روی زمین بیندازید، به پهلو بخوابید و با دستان خود به طور کامل از پشت سر، گردن و صورت محافظت کنید. دراز کشیدن، سطح قابل تماس بدن در برابر ترکش‌ها را کاهش می‌دهد تا زمانی که به طور رسمی پایان خطر اعلام نشده، ماندن در فضای باز اکیداً ممنوع است.

پناه گرفتن در مکان‌های ناایمن 

اغلب افراد برای پناه بردن به مکان‌هایی مراجعه می‌کنند که به دلیل ساختار یا ماهیت خود، هنگام وقوع انفجار یا فروریزش، بیشترین آسیب را می‌بینند؛ این مکان‌ها شامل راه‌پله‌های باز، سقف‌ها و فضاهای مجاور وسایل نقلیه هستند، به دلایل زیر:

راه‌پله‌ها و راه‌روهای باریک: این مناطق به دلیل شکل کانال‌مانند خود، انرژی موج انفجار و ترکش‌ها را متمرکز می‌کنند و به شدت مستعد ریزش هستند. ستون‌های نگهدارنده در این نقاط ضعیف‌ترند.

سقف‌ها و سازه‌های سست: سقف‌ها معمولاً کمترین مقاومت را در برابر لرزش‌های ناشی از انفجار دارند و به راحتی می‌توانند فرو بریزند.

خودروها و وسایل نقلیه: خودروها هیچ حفاظتی در برابر امواج انفجار ارائه نمی‌دهند. آن‌ها خود به منبع تولید ترکش‌های فلزی تبدیل می‌شوند و مخازن سوخت آن‌ها پتانسیل آتش‌سوزی یا انفجار ثانویه دارند.

توصیه عملی برای این موقعیت:

به دنبال هسته اصلی سازه باشید. امن‌ترین مکان، زیرزمین‌ها یا اتاق‌های داخلی در طبقات میانی ساختمان‌های دارای اسکلت بتنی/فولادی محکم است که هیچ پنجره‌ای ندارند. از نزدیک بودن به ستون‌های اصلی ساختمان در حالت تخریب خودداری کنید، زیرا ستون‌ها تحت فشار شدید ممکن است فرو بپاشند؛ اما دیوارهای داخلی ضخیم بهترین پوشش را فراهم می‌کنند. همچنین، از هر چیزی که پتانسیل سوختن یا انفجار دارد (مانند مخازن گاز، انبارهای مواد شیمیایی یا خودروها) فاصله بگیرید. پایداری ساختمان را همیشه در اولویت قرار دهید.