خانواده‌ها برای خرید تنها پنج قلم کالای اصلی جهیزیه باید رقمی بین ۳۴۰ تا ۴۹۰ میلیون تومان هزینه کنند؛ رقمی که برای بسیاری از خانوارهای طبقه متوسط، دیگر نه یک خرید معمول، بلکه پروژه‌ای دشوار و فرساینده است

فاطمه مقدم – شهر مردم

با تشدید تحریم‌ها و کاهش ورود برندهای خارجی کشورهایی مانند کره جنوبی، ایتالیا، آلمان و فرانسه، بازار لوازم خانگی ایرانی در ماه‌های اخیر با جهش‌های قیمتی کم‌سابقه روبه‌رو شده است؛ جهشی که تمامی کالاهای مصرفی خانه از یخچال و لباسشویی تا جاروبرقی و تلویزیون و غیره را دربر گرفته و خرید جهیزیه را برای بسیاری از خانواده‌ها به چالشی سنگین تبدیل کرده است و خرید قسطی و روی آوردن به تعمیر یا کالای دست‌دوم تنها چاره افراد طبقه متوسط است که ناچارند چند تکه از لوازم خانگی را خریداری کنند.

از ابتدای جنگ رمضان تا امروز، قیمت کالاهای ایرانی هم بی‌نصیب نماندند و در بعضی اقلام، قیمت‌ها حتی تا حدود ۸۰ درصد بالا رفته‌اند؛ افزایش‌هایی که برای خیلی‌ها واقعاً حیرت‌انگیز بوده است.

یکی از فروشندگان لوازم خانگی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر توضیح می‌دهد که ریشه این گرانی فقط در یک عامل خلاصه نمی‌شود. به گفته او، بخشی از قطعاتی که در تولید این کالاها به کار می‌رود مثل بردهای الکترونیکی، گاز و موتورهای کم‌لرزش، وارداتی است و همین موضوع باتوجه به بالا رفتن هزینه واردات، به صورت مستقیم روی قیمت نهایی کالاها، اثر گذاشته است؛ حالا به تمام این موارد، تورم موجود در کشور و افزایش ۶۰ درصدی دستمزدها را نیز اضافه کنید که همگی در قیمت تمام‌شده کالای تولیدی اثرگذار است.

در این میان خانواده‌هایی که ناچار به تهیه جهیزیه هستند با مشکلات زیادی روبه‌رو شده‌اند؛ از جمله کم شدن قدرت خرید، بالا رفتن میزان بدهی‌ها و مجبور شدن به خرید اقساطی با سود بالا یا حذف بعضی وسایل ضروری از فهرست خرید.

افزایش ۳۵ تا ۸۰ درصدی قیمت لوازم خانگی داخلی در سه ماه گذشته

بررسی‌های «شهر مردم» از قیمت‌ها در بازار لوازم خانگی نشان می‌دهد که جهش نرخ‌ها فقط محدود به یک یا دو قلم کالا نبوده و تقریباً همه اقلام اصلی جهیزیه را دربر گرفته است. در بخش یخچال‌فریزر، الکترو استیل به‌عنوان یکی از برندهای قدیمی و نسبتاً معتبر ایرانی، اکنون یخچال‌فریزر دوقلوی خود را با قیمت حدود ۲۱۰ میلیون تومان عرضه می‌کند؛ این در حالی است که همین کالا در ابتدای اسفندماه حدود ۱۱۷ میلیون تومان قیمت داشت؛ به این ترتیب، بهای این محصول طی حدود چهار ماه گذشته نزدیک به ۸۰ درصد افزایش یافته است.

در رده‌های ارزان‌تر، پاکشوما که در بازار ایران از برندهای میان‌رده و پرفروش به شمار می‌رود، یخچال‌فریزر دوقلوی خود را به قیمت ۱۲۸ میلیون تومان رسانده است؛ کالایی که در ابتدای اسفندماه ۷۹ میلیون تومان قیمت داشت، این تغییر به معنای رشد بیش از ۶۲ درصدی قیمت این کالا در فاصله‌ای کوتاه است؛ رشدی که نشان می‌دهد حتی برندهای اقتصادی‌تر نیز از موج افزایش قیمت‌ها در امان نمانده‌اند.

در بازار ماشین لباسشویی نیز وضعیت تفاوتی با یخچال ندارد؛ ماشین لباسشویی ۸ کیلویی اسنوا که معمولاً از برندهای باکیفیت‌تر داخلی محسوب می‌شود، اکنون با قیمت ۷۹ میلیون تومان به فروش می‌رسد، در حالی که همین کالا در اسفندماه ۴۲ میلیون تومان بود، به این ترتیب، قیمت این وسیله با افزایشی در حدود ۸۸ درصد روبه‌رو شده است.

در همین گروه کالایی، ماشین لباسشویی پاکشوما نیز به قیمت ۸۲ میلیون تومان رسیده است؛ حال آنکه همین محصول در ابتدای اسفند ۴۲ میلیون تومان قیمت داشت؛ رشد هم‌زمان قیمت در دو برند شناخته‌شده داخلی نشان می‌دهد که جهش نرخ‌ها دیگر به برندهای خاص یا مدل‌های محدود منحصر نیست.

جاروبرقی نیز که یکی از ساده‌ترین و در عین حال ضروری‌ترین لوازم هر خانه به شمار می‌رود، از این افزایش قیمت‌ها بی‌نصیب نمانده است و قیمت جاروبرقی ایرانی در برندهای قابل قبولی چون پارس‌خزر و اسنوا اکنون بین ۲۰ تا ۲۷ میلیون تومان است، در حالی که در اسفندماه این کالا حدود ۱۵ میلیون تومان قیمت داشت.

در بخش لوازم صوتی و تصویری، تلویزیون هوشمند ۵۵ اینچ ایکس‌ویژن که یکی از برندهای شناخته‌شده ایرانی در این حوزه است، اکنون حدود ۸۱ میلیون تومان قیمت دارد و این در حالی است که همین کالا در اسفندماه با نرخ حدود ۶۰ میلیون تومان عرضه می‌شد؛ در نتیجه قیمت این محصول نیز طی چند ماه اخیر حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است.

در بازار اجاق‌گاز ۵ شعله نیز قیمت‌ها در برندهای ایرانی میان‌رده‌ای چون اسنوا و اخوان اکنون از ۳۲ میلیون تومان آغاز می‌شود و در برخی مدل‌ها به ۹۰ میلیون تومان می‌رسد که این موضوع به خوبی نشان می‌دهد یکی دیگر از اقلام اصلی جهیزیه، به کالایی سنگین برای بودجه خانوار تبدیل شده است.

بر این اساس، خانواده‌ها برای خرید تنها پنج قلم کالای اصلی جهیزیه باید رقمی بین ۳۴۰ تا ۴۹۰ میلیون تومان هزینه کنند؛ رقمی که برای بسیاری از خانوارهای طبقه متوسط، دیگر نه یک خرید معمول، بلکه پروژه‌ای دشوار و فرساینده است.

نائب‌رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی و صوتی‌وتصویری، در گفت‌وگو با «شهر مردم» با اشاره به افزایش مداوم قیمت‌ها از اواخر سال گذشته تاکنون گفت: در چند ماه اخیر با عدم ورود کالاهای خارجی، لوازم خانگی از کالای مصرفی به کالای دست‌نیافتنی تبدیل شده است؛ البته این به معنی کمبود کالا نیست، چون خریداری در بازار وجود ندارد.

مراجعه مردم برای خرید جهیزیه بسیار کم شده است

محمدجواد برومند با تأکید بر اینکه بازار لوازم خانگی در شیراز با مشکل کمبود عرضه روبه‌رو نیست، افزود: اصلاً فروشی وجود ندارد که بخواهد توازن بازار را به هم بزند، فروش آن‌قدر حداقلی است که برخی واحدهای صنفی حتی تا آخر روز دشت هم نمی‌کنند.

وی کاهش مراجعه برای خرید جهیزیه را نیز قابل توجه دانست و اظهار کرد: مراجعه برای خرید جهیزیه بسیار کم شده که نشان‌دهنده کاهش تعداد ازدواج‌هاست و شاید بتوان گفت این گرانی‌ها جوان‌ها را از ازدواج منصرف کرده است.

برومند درباره توان خرید خانوارها، به‌ویژه متقاضیان جهیزیه، بیان کرد: خانواده‌هایی که برای جهیزیه مراجعه می‌کنند عملاً توان خرید ندارند و کسانی هم که مجبور به خرید برخی کالاها هستند به سمت کالاهای داخلی ارزان‌قیمت، آن هم به صورت قسطی از فروشگاه‌هایی رفته‌اند که فروش اقساطی را در دستور کار دارند، در حالی که خرید قسطی خود عامل افزایش قیمت کالاست و پرداخت این اقساط هم از توان مردم خارج است.

وی خاطرنشان کرد: بخشی از مردم هم به خرید لوازم دست‌دوم روی آورده‌اند و کسانی که برای خانه خرید می‌کنند، عمدتاً ناچارند همان وسیله قدیمی‌شان را تعمیر کنند.

سبک خرید نقدی دیگر در حال منقرض شدن است و بیشتر مردم متقاضی خرید اقساطی هستند

بازرس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی و صوتی و تصویری نیز در گفت‌وگو با «شهر مردم» با اشاره به اینکه دولت دست کارخانه‌ها را در افزایش قیمت‌ها باز گذاشته است، توضیح داد: شاید یکی از دلایل آن، جبران عدم ورود کالاهای خارجی است و از سوی دیگر هزینه‌های تولید و دستمزد و بیمه نیز افزایش هنگفتی یافته است و همین هزینه‌ها به کالای تولیدی افزوده می‌شود.

جمشید اسدزاده درباره روند افزایش قیمت‌ها خاطرنشان کرد: وضعیت عجیبی شده است؛ برخی اقلام هفته‌ای یک‌بار یا هر دو هفته یک‌بار با افزایش قیمت روبه‌رو می‌شوند و در بعضی کالاهای مصرفی، قیمت‌ها نسبت به سال گذشته حتی تا دو برابر هم رسیده است؛ برای مثال، برندی مانند پارس‌خزر که جزو برندهای اقتصادی محسوب می‌شد، از ابتدای سال تاکنون تقریباً هر هفته نزدیک به ۱۰ درصد افزایش قیمت داشته است؛ به‌طوری‌که پنکه‌ای که ابتدای سال هفت میلیون و یک صد هزار تومان قیمت داشت، اکنون به بیش از ۹ میلیون تومان رسیده است.

اسدزاده با اشاره به اینکه سبک خرید نقدی دیگر در حال منقرض شدن است و بیشتر مردم که قبلاً در خرید لوازم خانگی به چیزهایی مثل نام برند، کیفیت، ظاهر، امکانات کالاها توجه می‌کردند، حالا به‌دلیل اینکه ناچار به خرید کالاهایی هستند که فروش قسطی دارد، گفت: این سبک فروش در فروشگاه‌های بزرگ نیز با مشکلاتی مثل گران‌فروشی یا فروش کالاهای آسیب‌دیده روبه‌روست؛ به سبب اینکه اجناس را به صورت آکبند می‌فروشند و همین هم باعث افزایش شکایات از این نوع فروشگاه‌ها شده است.

وی در ادامه با اشاره به اینکه سبک خرید مردم دچار یک تغییر بزرگ در شیوه و اقلام مورد تقاضا شده است، افزود: عده‌ای فقط جنس خارجی آن هم نقدی می‌خرند و عده زیادی هم قدرت خرید همان برندهای ارزان داخلی را ندارند و برای همان‌ها هم باید متوسل به خرید قسطی شوند؛ در واقع در آنچه ما می‌بینیم، ۶۰ تا ۷۰ درصد مردم قدرت خرید ندارند.